Gan nhiễm mỡ là căn bệnh âm thầm nhưng ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở những người có chế độ ăn uống nhiều chất béo, ít vận động hoặc uống rượu bia thường xuyên. Bệnh gan nhiễm mỡ nếu không được kiểm soát sớm có thể dẫn đến viêm gan, xơ gan, thậm chí ung thư gan. Một chỉ số quan trọng phản ánh sức khỏe lá gan chính là nồng độ transaminase (men gan) trong máu. Khi gan bị tổn thương, men gan sẽ tăng cao, báo hiệu tình trạng viêm hoặc hoại tử tế bào gan. Để bảo vệ gan và kiểm soát chỉ số men gan, người bệnh cần tránh xa 3 thói quen sau.
Chúng ta luôn nghĩ rằng kiểm soát lượng đường nạp vào có thể tránh được béo phì, nhưng nhiều người không nhận thấy rằng gan nhiễm mỡ có liên quan trực tiếp đến quá trình tạo mỡ mới trong cơ thể. Sau khi ăn thực phẩm có nhiều đường, gan sẽ chuyển hóa glucose thành chất béo để dự trữ. Theo thời gian, điều này sẽ làm tăng lượng chất béo lắng đọng và gây căng thẳng cho tế bào gan.
|
| Một lượng lớn dữ liệu nghiên cứu cho thấy những người tiêu thụ xi-rô ngô có hàm lượng fructose cao có lượng mỡ gan cao hơn 25% và mức ALT/AST (transaminase) tăng trung bình 30% so với nhóm đối chứng. |
Một nghiên cứu theo dõi 500 người lớn trong bốn năm cho thấy ngoài chế độ ăn uống cơ bản, những người uống đồ uống có đường nhiều hơn một lần một tuần có tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ cao hơn 47% và tỷ lệ tăng nồng độ transaminase cao hơn 42% so với những người không uống.
Dữ liệu này cho thấy việc uống một số loại đồ uống không phải là chuyện nhỏ, nó sẽ liên tục ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất của gan và dễ khiến men gan tăng cao.
Dùng thuốc giảm đau khi đau đầu, đau bụng,... là điều phổ biến. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng thuốc giảm đau thường xuyên trong thời gian dài mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ sẽ làm tăng dần các enzym gan. Gan là một cơ quan chuyển hóa, và quá trình chuyển hóa loại thuốc này sẽ khiến tình trạng tích tụ mỡ trong tế bào gan trở nên nghiêm trọng hơn.
Một nghiên cứu có đối chứng ngẫu nhiên đã theo dõi 300 người trong hai năm. Trong số những người sử dụng acetaminophen hàng ngày, AST/ALT nằm trong giá trị tham chiếu lành mạnh nhưng cao hơn 18% so với nhóm dùng giả dược trung bình và nguy cơ tiến triển gan nhiễm mỡ tăng 33%.
Nói cách khác, đây không chỉ là một sai lầm xảy ra một lần mà là một sai lầm lặp đi lặp lại theo thời gian gây ra tổn thương vô hình cho chức năng gan.
Nhiều người bỏ qua tác dụng liên tục này, nghĩ rằng không quan trọng nếu họ chỉ dùng thuốc một vài lần trong thời gian ngắn thì không sao. Tuy nhiên, hầu hết mọi người lại dùng nhiều lần và lặp đi lặp lại, kết quả là có thể gây tổn thương tế bào gan.
Nhiều nhân viên văn phòng cho rằng ngủ trưa là thói quen tốt, nhưng nếu bạn không đứng dậy và vận động, chỉ nằm xuống sẽ đẩy nhanh quá trình tích tụ mỡ và cản trở quá trình trao đổi chất của gan.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người ngồi hơn 8 giờ một ngày có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ cao hơn 60% so với những người năng động. Ngay cả đối với những người tập thể dục thường xuyên, nồng độ men gan của họ vẫn sẽ cao nếu họ ngồi quá lâu.
|
| Nguyên nhân là do tình trạng không hoạt động trong thời gian dài sẽ dẫn đến giảm độ nhạy insulin, tế bào gan có xu hướng tổng hợp lipid để dự trữ nhiều hơn. Transaminase, là tín hiệu của tổn thương tế bào gan, cũng sẽ tăng lên. |
Một nghiên cứu quan sát liên quan đến 1.000 nhân viên văn phòng cho thấy ngay cả khi họ tập thể dục 150 phút mỗi tuần, chỉ cần ngồi hơn 10 giờ, mức ALT của họ vẫn cao hơn 12% so với giới hạn an toàn của WHO. Những dữ liệu này cho thấy rằng tập thể dục không thể bù đắp được tác hại của việc ngồi lâu.
Ba vấn đề trên có vẻ độc lập với nhau nhưng chúng làm trầm trọng thêm tình trạng gan nhiễm mỡ và tăng men gan ở những góc độ khác nhau. Việc tránh xa 3 thói quen trên là chìa khóa giúp người bệnh kiểm soát men gan, ngăn ngừa biến chứng và bảo vệ lá gan một cách hiệu quả nhất.
Ánh Dương
Theo Người đưa tin