Nguyên nhân hàng đầu khiến các búi trĩ hình thành và phát triển lại đến từ chính những thói quen đi vệ sinh sai lầm mà chúng ta thực hiện mỗi ngày. Nếu không sớm nhận diện và thay đổi 3 sai lầm dưới đây, bạn đang tự đẩy mình vào một vòng lặp đau đớn không hồi kết.
Nguyên nhân phổ biến nhất trong thời đại số là việc mang điện thoại vào nhà vệ sinh. Theo khảo sát, thời gian đi vệ sinh trung bình của người dùng điện thoại tăng lên từ 5 phút lên đến hơn 20 phút. Khi bạn ngồi trên bồn cầu bệt, vùng hậu môn không có điểm tựa nâng đỡ, trong khi toàn bộ trọng lượng phần trên cơ thể và áp lực ổ bụng dồn xuống dưới theo trọng lực. Việc ngồi quá lâu làm cho các tĩnh mạch ở vùng trực tràng - hậu môn bị căng giãn quá mức, máu không thể lưu thông ngược trở về tim hiệu quả, dẫn đến tình trạng ứ máu và hình thành các búi trĩ nội, trĩ ngoại.
Hệ quả của thói quen này là sự xuất hiện của các triệu chứng chảy máu tươi sau khi đi ngoài, đau rát dữ dội và cảm giác vướng víu do búi trĩ sa ra ngoài. Việc ngồi lâu còn làm giảm nhu động ruột, khiến trực tràng mất đi sự nhạy cảm với các tín hiệu đào thải tự nhiên, gây ra tình trạng táo bón mãn tính. Đây là một vòng xoắn bệnh lý: càng ngồi lâu càng dễ trĩ, càng trĩ càng khó đi ngoài, và càng khó đi ngoài lại càng phải ngồi lâu hơn để "rặn".
![]() |
Ngồi trên bồn cầu quá lâu với điện thoại làm tăng áp lực tĩnh mạch, khiến búi trĩ sưng phồng nhanh chóng.
Sai lầm thứ hai là thói quen rặn gắng sức khi bị táo bón hoặc khi đang vội. Việc rặn mạnh làm tăng áp lực đột ngột bên trong ổ bụng lên gấp nhiều lần, đẩy các búi tĩnh mạch hậu môn ra khỏi vị trí cố định của chúng. Song song đó, việc nhịn đi vệ sinh (do ngại nhà vệ sinh công cộng hoặc bận việc) khiến phân bị lưu lại ở đại tràng lâu hơn, nước bị tái hấp thụ làm phân trở nên khô cứng, to và sắc cạnh. Khi phân cứng đi qua ống hậu môn sẽ gây ra các vết nứt kẽ hậu môn, đau đớn tột cùng và chảy máu.
Hệ quả là tình trạng viêm nhiễm và nhiễm trùng vùng hậu môn. Những người có thói quen rặn mạnh thường xuyên còn đối mặt với nguy cơ sa trực tràng – một biến chứng nặng nề đòi hỏi phải phẫu thuật phức tạp. Cơn đau sau mỗi lần đi vệ sinh có thể kéo dài hàng giờ đồng hồ, khiến người bệnh nảy sinh tâm lý sợ đi ngoài, từ đó làm trầm trọng thêm tình trạng táo bón và khiến các búi trĩ ngày càng to ra, dễ bị tắc mạch hoặc hoại tử nếu không được can thiệp kịp thời.
![]() |
Việc rặn mạnh khi phân khô cứng gây nứt kẽ hậu môn và làm sa búi trĩ nhanh chóng.
Khoa học đã chứng minh tư thế ngồi bệt 90 độ của bồn cầu hiện đại là tư thế không thuận lợi cho việc đại tiện. Ở tư thế này, cơ mu trực tràng (puborectalis muscle) vẫn đang thắt chặt vòng quanh trực tràng, tạo ra một nếp gấp khiến phân khó thoát ra ngoài. Bạn buộc phải dùng nhiều sức hơn để đẩy phân qua "nút thắt" này. Ngược lại, tư thế ngồi xổm (tạo góc 35 độ giữa đùi và bụng) giúp cơ mu trực tràng được thả lỏng hoàn toàn, ống hậu môn được duỗi thẳng, giúp quá trình đào thải diễn ra nhanh chóng và nhẹ nhàng nhất mà không cần rặn.
Cách khắc phục cực kỳ đơn giản là sử dụng một chiếc ghế nhỏ (cao khoảng 20cm) để kê dưới chân khi đi vệ sinh. Việc này giúp nâng đầu gối lên cao, tạo thành một góc nhọn 35 độ giống như tư thế ngồi xổm tự nhiên. Chỉ bằng một thay đổi nhỏ này, áp lực lên vùng hậu môn sẽ giảm đi đáng kể, giúp ngăn chặn sự tiến triển của bệnh trĩ và giảm đau tức thì cho những người đang mắc bệnh. Bên cạnh đó, hãy tập thói quen đi vệ sinh vào một khung giờ cố định trong ngày (tốt nhất là buổi sáng sau khi ngủ dậy) để rèn luyện nhu động ruột.
![]() |
Sử dụng ghế kê chân giúp duỗi thẳng trực tràng, giảm áp lực và bảo vệ vùng hậu môn khỏi bệnh trĩ.
Bệnh trĩ không phải là định mệnh, nó là kết quả của những thói quen sai lầm tích tụ qua nhiều năm tháng. Đừng để những phút giây giải trí trên điện thoại hay sự nóng vội trong nhà vệ sinh khiến bạn phải trả giá bằng sự đau đớn và những ca phẫu thuật tốn kém. Hãy trả lại cho nhà vệ sinh đúng chức năng của nó, lắng nghe cơ thể và áp dụng những tư thế ngồi khoa học. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh và một thói quen bài tiết đúng cách chính là chìa khóa để bạn tận hưởng cuộc sống một cách nhẹ nhàng, tự tin nhất.