Thực phẩm là nguồn cung cấp dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể, nhưng đồng thời cũng là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn, ký sinh trùng và các chất độc hại phát triển. Những mầm bệnh như Salmonella, E. coli, hay ký sinh trùng như sán lá gan có thể ẩn náu trên bề mặt hoặc bên trong thực phẩm nếu không được xử lý đúng cách.

Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Food Control (2020), hơn 70% các vụ ngộ độc thực phẩm tại các nước đang phát triển có nguyên nhân từ việc làm sạch thực phẩm không đạt tiêu chuẩn. Đặc biệt, một số loại thực phẩm có cấu trúc hoặc đặc điểm tự nhiên khiến chúng dễ bị nhiễm bẩn hơn, đòi hỏi người nội trợ phải đặc biệt chú ý. Dưới đây là 3 loại thực phẩm cần được làm sạch kỹ lưỡng, cùng với lý do và cách xử lý để đảm bảo an toàn.

1. Rau sống

Rau sống, đặc biệt là các loại rau ăn lá như xà lách, cải xanh, rau mùi, là một trong những thực phẩm dễ bị nhiễm bẩn nhất. Rau thường được trồng ở môi trường đất, tiếp xúc trực tiếp với phân bón, nước tưới nhiễm khuẩn, hoặc thậm chí là thuốc trừ sâu. Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), rau lá xanh là nguyên nhân gây ra hơn 20% các vụ ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn E. coli và Salmonella từ năm 2010 đến 2020.

Các nghiên cứu từ Viện Y học Dự phòng Quốc gia (Việt Nam) chỉ ra, rau sống không được rửa sạch có thể chứa trứng ký sinh trùng như sán lá, giun đũa, gây ra các bệnh nguy hiểm cho đường ruột (Ảnh: Internet)

Cách làm sạch: Để đảm bảo an toàn, rau sống cần được rửa dưới vòi nước chảy mạnh để loại bỏ bụi bẩn và vi khuẩn trên bề mặt. Sau đó, ngâm rau trong dung dịch nước muối loãng (khoảng 1 thìa muối/1 lít nước) hoặc dung dịch rửa rau chuyên dụng trong 5-10 phút. Theo nghiên cứu từ Đại học California (2019), ngâm rau trong dung dịch giấm (tỷ lệ 1:10 với nước) có thể giảm tới 98% vi khuẩn E. coli. Sau khi ngâm, rửa lại rau bằng nước sạch và để ráo trước khi sử dụng. Đặc biệt, với các loại rau có nhiều kẽ lá như xà lách, cần tách từng lá để làm sạch kỹ lưỡng hơn.

2. Thịt gia cầm

Thịt gia cầm, đặc biệt là thịt gà, là một trong những thực phẩm phổ biến trong bữa ăn gia đình Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là loại thực phẩm dễ bị nhiễm các vi khuẩn nguy hiểm như Salmonella và Campylobacter. Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Applied and Environmental Microbiology (2021), khoảng 60% mẫu thịt gà tươi tại các chợ truyền thống có chứa vi khuẩn Salmonella. Những vi khuẩn này có thể gây ra các triệu chứng như tiêu chảy, sốt, và thậm chí là nhiễm trùng máu nếu không được xử lý đúng cách.

Cách làm sạch: Trước khi chế biến, thịt gia cầm cần được rửa sạch dưới vòi nước để loại bỏ máu, chất bẩn và vi khuẩn trên bề mặt. Tuy nhiên, chỉ rửa bằng nước thường là chưa đủ. Các chuyên gia từ Đại học bang Kansas khuyến nghị sử dụng dung dịch nước muối loãng hoặc nước cốt chanh để rửa thịt, vì axit trong chanh có thể giúp tiêu diệt một phần vi khuẩn. Sau khi rửa, dùng giấy thấm để lau khô bề mặt thịt, tránh để nước thịt bắn ra xung quanh, vì điều này có thể lây lan vi khuẩn sang các bề mặt khác trong bếp.

Quan trọng nhất, thịt gia cầm cần được nấu chín hoàn toàn ở nhiệt độ ít nhất 74 độ C để đảm bảo tiêu diệt toàn bộ vi khuẩn, theo khuyến nghị của WHO (Ảnh: Internet)

3. Hải sản

Hải sản, bao gồm tôm, cua, sò, và cá, là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được làm sạch kỹ. Hải sản sống ở môi trường nước, nơi dễ bị ô nhiễm bởi vi khuẩn Vibrio (gây bệnh tả) hoặc kim loại nặng như thủy ngân. Theo một nghiên cứu từ Journal of Food Protection (2022), khoảng 30% mẫu hải sản tươi sống tại các chợ ở Đông Nam Á có dấu hiệu nhiễm Vibrio parahaemolyticus, một loại vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng.

Ngoài ra, hải sản như sò, ngao có thể tích tụ ký sinh trùng hoặc độc tố từ tảo biển nếu không được làm sạch đúng cách (Ảnh: Internet)

Cách làm sạch: Hải sản cần được rửa sạch dưới vòi nước để loại bỏ cát, bùn và các chất bẩn bám trên bề mặt. Với các loại như ngao, sò, nên ngâm trong nước muối loãng (khoảng 3% muối) trong 1-2 giờ để chúng nhả hết cát và chất bẩn. Theo nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Pusan (Hàn Quốc, 2020), ngâm ngao trong nước muối kết hợp với một chút giấm có thể giảm đáng kể vi khuẩn Vibrio. Đối với tôm và cá, cần loại bỏ nội tạng, mang cá và các phần dễ tích tụ vi khuẩn trước khi chế biến. Ngoài ra, hải sản nên được bảo quản ở nhiệt độ lạnh (dưới 4 độ C) ngay sau khi mua về để ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn.

Việc làm sạch kỹ lưỡng 3 loại thực phẩm trên không chỉ giúp loại bỏ mầm bệnh mà còn góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn và bảo vệ sức khỏe gia đình. Mỗi loại thực phẩm đều có đặc điểm riêng, đòi hỏi các phương pháp làm sạch phù hợp để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, ngoài việc làm sạch thực phẩm, người nội trợ cũng cần chú ý đến vệ sinh dụng cụ nấu ăn và bề mặt bếp để tránh lây nhiễm chéo.

Xem thêm: Trẻ vị thành niên bắt đầu tò mò “chuyện người lớn”, cha mẹ cần có động thái ra sao?

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin