Gan là cơ quan đảm nhận hơn 500 chức năng khác nhau, từ lọc máu, sản xuất protein đến hỗ trợ tiêu hóa chất béo. Tuy nhiên, khi gan bị tổn thương, các chức năng này có thể suy giảm, dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe. Các bệnh lý về gan thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh về gan là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu, với hơn 1,3 triệu ca tử vong mỗi năm. Vì vậy, việc nhận biết các nhóm nguy cơ cao là bước đầu tiên để bảo vệ lá gan của bạn. Dưới đây là 5 nhóm người được các bác sĩ cảnh báo có nguy cơ cao mắc các bệnh lý về gan, trong đó nhóm thứ 3 là phổ biến nhất.

Nhóm 1: Người nghiện rượu bia hoặc sử dụng rượu bia quá mức

Rượu bia là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan. Khi uống rượu bia, gan phải làm việc hết công suất để chuyển hóa và loại bỏ ethanol - một chất độc đối với cơ thể. Theo thời gian, việc sử dụng rượu bia quá mức có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan do rượu và cuối cùng là xơ gan.

Bác sĩ chuyên khoa gan mật cho biết, chỉ cần uống hơn 30g cồn mỗi ngày đối với nam giới (tương đương khoảng 2 lon bia hoặc 2 ly rượu mạnh) và 20g cồn đối với nữ giới đã đủ để gây hại cho gan (Ảnh: Internet)

Đặc biệt, những người nghiện rượu hoặc uống rượu bia liên tục trong nhiều năm có nguy cơ cao phát triển các bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm cả ung thư gan. Để bảo vệ gan, việc hạn chế hoặc từ bỏ rượu bia là điều cần thiết.

Nhóm 2: Người mắc các bệnh lý nền như tiểu đường, béo phì

Những người mắc bệnh tiểu đường loại 2 hoặc béo phì có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD). Đây là tình trạng mỡ tích tụ trong tế bào gan, có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ (NASH) và xơ gan nếu không được kiểm soát.

Theo các nghiên cứu, khoảng 70% bệnh nhân tiểu đường loại 2 có dấu hiệu gan nhiễm mỡ, trong khi tỷ lệ này ở người béo phì là hơn 80% (Ảnh: Internet)

Nguyên nhân là do tình trạng kháng insulin và rối loạn chuyển hóa lipid làm tăng áp lực lên gan. Những người thuộc nhóm này cần duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, kiểm soát cân nặng và thường xuyên kiểm tra chức năng gan để phát hiện sớm các vấn đề.

Nhóm 3: Người có lối sống thiếu khoa học, lạm dụng thuốc hoặc thực phẩm không lành mạnh

Đây là nhóm chiếm số đông trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở các đô thị lớn. Lối sống thiếu khoa học bao gồm ăn uống nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đồ chiên rán, sử dụng thuốc không theo chỉ định, hoặc lạm dụng các chất kích thích như thuốc lá. Những thói quen này làm gan phải làm việc quá tải để xử lý các chất độc hại, dẫn đến nguy cơ viêm gan, gan nhiễm mỡ, thậm chí tổn thương gan do thuốc.

Theo thống kê, hơn 60% người trưởng thành ở các nước phát triển có dấu hiệu gan nhiễm mỡ nhẹ do chế độ ăn uống thiếu lành mạnh. Để giảm nguy cơ, các bác sĩ khuyến cáo nên duy trì chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ và kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Nhóm 4: Người nhiễm virus viêm gan (B, C)

Virus viêm gan B và C là nguyên nhân hàng đầu gây viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan. Những người nhiễm virus này, dù không có triệu chứng rõ ràng, vẫn có nguy cơ cao tiến triển thành các bệnh lý nghiêm trọng. Theo thống kê, khoảng 350 triệu người trên thế giới đang sống chung với viêm gan B, trong khi viêm gan C ảnh hưởng đến hơn 70 triệu người.

Virus có thể lây qua đường máu, quan hệ tình dục không an toàn hoặc từ mẹ sang con (Ảnh: Internet)

Những người thuộc nhóm này cần được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa, kết hợp điều trị kháng virus và thay đổi lối sống để bầu vệ gan.

Nhóm 5: Người có tiền sử gia đình mắc bệnh gan

Di truyền cũng đóng vai trò quan trọng trong các bệnh lý về gan. Những người có người thân trong gia đình (cha mẹ, anh chị em) từng mắc các bệnh như xơ gan, ung thư gan hoặc rối loạn chuyển hóa đồng (bệnh Wilson) có nguy cơ cao hơn so với người bình thường.

Một số rối loạn di truyền, như hemochromatosis (tích tụ sắt trong gan), cũng làm tăng nguy cơ tổn thương gan. Những người thuộc nhóm này nên thực hiện kiểm tra chức năng gan định kỳ và tham khảo ý kiến bác sĩ về các biện pháp phòng ngừa.

Bệnh lý về gan là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe, nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu nhận biết sớm các yếu tố nguy cơ. 5 nhóm người kể trên, đặc biệt là nhóm có lối sống thiếu khoa học, cần đặc biệt chú ý đến sức khỏe lá gan của mình. Việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế rượu bia, kiểm tra sức khỏe định kỳ và tiêm phòng viêm gan B là những bước quan trọng để bảo vệ gan.

Xem thêm: Trẻ vị thành niên bắt đầu tò mò “chuyện người lớn”, cha mẹ cần có động thái ra sao?

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin