Theo thống kê, đau tim là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong năm 2019, khoảng 32% tổng số ca tử vong toàn cầu có liên quan đến các bệnh tim mạch, trong đó 85% là do đau tim và đột quỵ.

Dù cơn đau tim có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong ngày hay đêm, nhưng nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng nó thường xảy ra vào buổi sáng.

Tại sao đau tim hay xảy ra vào buổi sáng?

Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Tăng huyết áp Hoa Kỳ (American Journal of Hypertension) cho thấy, nguy cơ đau tim tăng 40% trong khoảng thời gian từ 6 giờ sáng đến trưa.

Đau tim vào buổi sáng là hiện tượng phổ biến.

Dưới đây là các lý do vì sao đau tim buổi sáng lại phổ biến:

1. Cơ thể tiết ra một số hormone đặc biệt

Khi bạn thức dậy, huyết áp và hormone gây căng thẳng có xu hướng tăng vọt. “Trong giai đoạn ngủ chuyển động mắt nhanh (REM) – thường rơi vào buổi sáng sớm – hệ thần kinh tự chủ tiết ra các hormone như adrenaline, noradrenaline và cortisol. Những hormone này khiến tim hoạt động mạnh hơn và làm co mạch máu, khiến tim chịu áp lực lớn và giảm lượng oxy được cung cấp,” bác sĩ tim mạch Abhijit Borse, Ấn Độ giải thích.

2. Máu có xu hướng “đặc” hơn vào buổi sáng

“Mức độ của PAI-1 (Plasminogen Activator Inhibitor-1) – một loại protein ngăn chặn cục máu đông tan ra – thường tăng cao sau khi thức dậy,” chuyên gia cho biết. Điều này khiến máu dễ đông hơn vào buổi sáng, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và dẫn đến đau tim.

3. Mất nước

Cơ thể bị mất nước sau một đêm ngủ có thể khiến máu đặc hơn, làm tăng nguy cơ đau tim vào buổi sáng. Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Dinh dưỡng Châu Âu (European Journal of Nutrition) cho thấy, ngay cả tình trạng mất nước nhẹ ở người trẻ khỏe mạnh cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

4. Thức dậy đột ngột bởi đồng hồ báo thức

Sử dụng đồng hồ báo thức giúp bạn dậy đúng giờ, nhưng nếu bạn đang bị cao huyết áp, hãy cân nhắc. Thức dậy đột ngột có thể khiến huyết áp và nhịp tim tăng vọt, làm tăng nguy cơ đau tim. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Heart & Lung phát hiện rằng, những người dùng đồng hồ báo thức có mức huyết áp buổi sáng cao hơn tới 74% so với người dậy tự nhiên.

“Ngoài ra, việc bật dậy quá nhanh khỏi giường hoặc tập thể dục gấp khi chưa ăn gì có thể gây quá tải cho trái tim đang yếu,” bác sĩ Borse cảnh báo.

Dấu hiệu cảnh báo cơn đau tim buổi sáng

Các triệu chứng của cơn đau tim vào buổi sáng không khác biệt nhiều so với các thời điểm khác, bao gồm:

- Đau ngực hoặc cảm giác đè nặng ở vùng ngực là triệu chứng phổ biến nhất

- Cơn đau có thể lan sang tay trái, hàm, vai, cổ hoặc lưng trên

- Bạn có thể cảm thấy khó thở, buồn nôn, chóng mặt hoặc vã mồ hôi lạnh

- “Một số người – đặc biệt là phụ nữ và người lớn tuổi – có thể có những dấu hiệu không điển hình hơn, như mệt mỏi bất thường, đau hàm hoặc lưng, cảm giác khó tiêu hoặc lo âu,” bác sĩ Borse chia sẻ.

Làm thế nào để phòng ngừa cơn đau tim buổi sáng?

Dưới đây là những thói quen giúp bạn giảm nguy cơ đau tim vào buổi sáng:

1. Ngủ đủ giấc và đúng giờ mỗi ngày

Bạn đã từng nghe điều này nhiều lần, nhưng ngủ đủ 7–8 tiếng mỗi đêm thực sự quan trọng với trái tim. “Mất ngủ mãn tính làm tăng hormone gây căng thẳng và tình trạng viêm – hai yếu tố kích hoạt cơn đau tim,” bác sĩ Borse nói. Nếu bạn ngủ đủ, bạn sẽ tỉnh dậy một cách tự nhiên, không cần đồng hồ báo thức.

2. Uống nước ngay sau khi thức dậy

Hãy uống một ly nước đầy ngay khi bạn vừa tỉnh giấc. Mất nước qua đêm khiến máu đặc hơn, vì vậy việc bù nước giúp tuần hoàn máu khởi động trơn tru hơn.

“Tuy nhiên, hãy tránh uống cà phê đậm hoặc nước tăng lực khi bụng rỗng, vì caffeine có thể làm tăng huyết áp và nhịp tim,” bác sĩ khuyến cáo.

3. Bắt đầu ngày mới một cách từ tốn

Tập thể dục buổi sáng là tốt, nhưng đừng vội vàng nhảy vào các hoạt động nặng. Hãy ngồi dậy từ từ, kéo giãn nhẹ nhàng, cho cơ thể có thời gian làm quen với nhịp sinh học. Tránh tập nặng trong vòng 30–60 phút đầu sau khi thức dậy, và nhớ ăn nhẹ một chút trước khi vận động.

4. Kiểm soát stress và huyết áp

Huyết áp cao vào buổi sáng có thể dẫn đến cơn đau tim.

Các hoạt động nhẹ nhàng như hít thở sâu, thiền, đi bộ sáng sớm rất hữu ích để giảm stress. “Giảm căng thẳng mạn tính sẽ làm hạn chế sự tăng tiết hormone tuyến thượng thận khi vừa thức dậy,” bác sĩ Borse chia sẻ. Ngoài ra, hãy kiểm soát huyết áp bằng chế độ ăn, tập luyện và thuốc vì huyết áp thường tăng vào sáng sớm.

5. Ăn uống lành mạnh

Dù vì tim hay sức khỏe tổng thể, chế độ ăn giàu rau củ, ngũ cốc nguyên cám, trái cây và protein nạc luôn cần thiết. Hạn chế chất béo bão hòa, muối và đường tinh luyện.

“Tránh ăn tối muộn hoặc quá no, vì điều đó có thể làm gián đoạn giấc ngủ và khiến đường huyết, huyết áp tăng đột ngột vào buổi sáng,” bác sĩ nói.

6. Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia

“Thuốc lá liên quan chặt chẽ đến bệnh tim vì nó có thể gây tổn thương động mạch và tăng nguy cơ đông máu,” bác sĩ Borse nói.

Rượu bia quá mức cũng ảnh hưởng đến tim, có thể tăng huyết áp và làm rối loạn giấc ngủ – điều dễ dẫn đến cơn đau tim buổi sáng. Việc bỏ thuốc lá và giảm rượu bia là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ.

7. Theo dõi huyết áp, cholesterol và đường huyết

Nếu bạn mắc tiểu đường, tim mạch hoặc mỡ máu cao, hãy thường xuyên kiểm tra huyết áp, mỡ máu và đường huyết. Tuân thủ theo đúng phác đồ điều trị, bao gồm cả việc uống thuốc vào buổi sáng nếu được chỉ định, để phát hiện sớm tắc nghẽn mạch hoặc rối loạn nhịp tim.

Huyết áp cao, hormone căng thẳng tăng và xu hướng máu dễ đông vào buổi sáng là những yếu tố chính khiến cơn đau tim hay xảy ra vào đầu ngày. Nếu bạn gặp triệu chứng nghi ngờ, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức, sau đó ngồi hoặc nằm xuống và cố gắng giữ bình tĩnh.

Ánh Dương

Theo Người đưa tin