Gan được ví như “nhà máy lọc” của cơ thể, nhưng nó rất dễ bị tổn thương nếu chúng ta duy trì các thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh lý về gan, bao gồm suy gan, đang gia tăng trên toàn cầu, với hàng triệu người bị ảnh hưởng do lối sống không khoa học. Suy gan xảy ra khi chức năng gan suy giảm, không còn khả năng thực hiện các nhiệm vụ thiết yếu, dẫn đến mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa và nhiều biến chứng nguy hiểm.

Dưới đây là 7 thói quen xấu gây suy gan mà bạn cần loại bỏ ngay để bảo vệ sức khỏe.

1. Lạm dụng rượu bia

Rượu bia là nguyên nhân hàng đầu gây suy gan. Ethanol trong rượu bia được gan chuyển hóa thành acetaldehyde - một chất độc gây tổn thương tế bào gan. Theo nghiên cứu trên The Lancet (2018), tiêu thụ quá 14 đơn vị cồn mỗi tuần ở nam giới và 7 đơn vị ở nữ giới làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng gan.

Thói quen uống rượu bia thường xuyên khiến gan phải làm việc quá tải, dẫn đến viêm gan và suy gan (Ảnh: Internet)

Để bảo vệ gan, hãy hạn chế rượu bia, ưu tiên đồ uống không cồn và không vượt quá 1-2 ly rượu vang nhẹ mỗi tuần.

2. Tự ý sử dụng thuốc

Thói quen tự mua thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau như paracetamol, mà không tuân theo liều lượng có thể gây hại nghiêm trọng cho gan. Theo Hiệp hội Gan mật Hoa Kỳ, dùng quá 4.000mg paracetamol mỗi ngày có nguy cơ gây ngộ độc gan cấp tính, dẫn đến suy gan. Ngoài ra, thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc cũng chứa các chất gây áp lực lên gan. Để bảo vệ chức năng gan, luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc, đặc biệt nếu bạn có tiền sử bệnh gan.

3. Chế độ ăn uống không lành mạnh

Ăn uống thiếu khoa học, đặc biệt là tiêu thụ nhiều đường fructose (có trong nước ngọt, bánh kẹo) và chất béo bão hòa, góp phần gây suy gan. Nghiên cứu từ Journal of Hepatology (2020) chỉ ra rằng chế độ ăn nhiều fructose làm tăng tích tụ mỡ trong gan, dẫn đến gan nhiễm mỡ, một nguyên nhân phổ biến gây suy gan.

Thói quen ăn đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn và ít rau xanh khiến gan phải làm việc quá sức để xử lý chất độc (Ảnh: Internet)

Hãy chuyển sang chế độ ăn giàu chất xơ, ít đường, bổ sung thực phẩm tốt cho gan như bông cải xanh, quả óc chó và trà xanh.

4. Thức khuya và căng thẳng kéo dài

Thức khuya và căng thẳng mãn tính gây tổn hại nghiêm trọng đến chức năng gan. Theo nghiên cứu từ Đại học California (2021), thiếu ngủ làm tăng stress oxy hóa trong gan, gây viêm và suy giảm khả năng tái tạo của gan.

Thói quen thức khuya, đặc biệt khi sử dụng thiết bị điện tử phát ánh sáng xanh, làm rối loạn nhịp sinh học, ảnh hưởng đến hiệu suất gan. Căng thẳng kéo dài cũng làm tăng cortisol, hormone thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan, dẫn đến suy gan. Hãy duy trì giấc ngủ 7-8 tiếng mỗi đêm và thực hành thiền hoặc yoga để giảm stress.

5. Tiếp xúc với hóa chất độc hại

Tiếp xúc thường xuyên với hóa chất như thuốc trừ sâu, chất tẩy rửa hoặc sơn có thể làm suy yếu chức năng gan. Theo nghiên cứu trên Environmental Health Perspectives (2019), các hợp chất như PFAS (có trong sản phẩm chống thấm) liên quan đến tổn thương gan và rối loạn chuyển hóa. Những hóa chất này tích tụ trong cơ thể, buộc gan làm việc quá sức để giải độc, dẫn đến suy gan. Để bảo vệ gan, hãy sử dụng găng tay khi tiếp xúc với hóa chất, chọn sản phẩm tự nhiên và kiểm tra nhãn sản phẩm cẩn thận.

6. Bỏ qua triệu chứng cảnh báo

Nhiều người xem nhẹ các triệu chứng như mệt mỏi, vàng da nhẹ, hoặc đau tức vùng gan, cho rằng đó chỉ là vấn đề tạm thời. Theo Hiệp hội Gan mật Hoa Kỳ, việc bỏ qua những dấu hiệu này có thể khiến suy gan tiến triển âm thầm. Các triệu chứng sớm như chán ăn, buồn nôn hoặc mệt mỏi kéo dài có thể là dấu hiệu gan đang suy yếu. Hãy đi khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu bạn có nguy cơ cao (béo phì, tiểu đường, tiền sử bệnh gan). Phát hiện sớm giúp ngăn ngừa suy gan trở nặng.

7. Lối sống ít vận động

Ít vận động làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, một nguyên nhân chính gây suy gan. Nghiên cứu từ Gastroenterology (2022) cho thấy tập thể dục đều đặn, ít nhất 150 phút mỗi tuần, giúp giảm mỡ gan và cải thiện chức năng gan. Ngược lại, lười vận động khiến chất béo tích tụ, gây áp lực lên gan và làm suy giảm khả năng hoạt động.

Hãy bắt đầu với các bài tập như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội hoặc đạp xe để hỗ trợ gan hoạt động hiệu quả hơn (Ảnh: Internet)

Suy gan không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống. Bằng cách loại bỏ 7 thói quen xấu, bạn có thể bảo vệ lá gan và sức khỏe tổng thể. Hãy hành động ngay hôm nay để gan khỏe mạnh, bởi phòng bệnh bao giờ cũng tốt hơn chữa bệnh. Một lối sống khoa học sẽ giúp bạn tránh xa nguy cơ suy gan và sống trọn vẹn hơn.

Xem thêm: Trẻ vị thành niên bắt đầu tò mò “chuyện người lớn”, cha mẹ cần có động thái ra sao?

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin