Thức khuya đã trở thành thói quen hàng ngày của nhiều người trẻ. Một số người vội vã hoàn thành công việc đúng hạn, trong khi những người khác dán mắt vào điện thoại, không muốn ngủ, luôn nghĩ rằng thức khuya không phải là vấn đề gì lớn và một giấc ngủ ngon sẽ bù đắp lại. Nhưng dường như không ai nhận ra rằng, mặc dù việc thức khuya tự nó có thể không trực tiếp gây ra tử vong đột ngột, nhưng một số điều nhất định, khi kết hợp với nó, có thể làm tăng tối đa nguy cơ. Những người thường xuyên thức khuya kết hợp với bốn điều này về cơ bản là đang đánh cược với trái tim của chính mình.
Một số người cho rằng tuổi trẻ là tài sản quý giá nhất của họ, tin rằng thức khuya hai hoặc ba đêm liên tiếp và chỉ ngủ hai hoặc ba tiếng mỗi ngày sẽ giúp họ bù đắp sự thiếu ngủ. Nhưng cơ thể không hề ưu ái bạn, đặc biệt là trái tim. Trái tim giống như một cỗ máy vận hành vĩnh cửu trong cơ thể. Khi đập bình thường, các tế bào cơ tim sẽ bị hao mòn nhẹ sau mỗi lần co bóp và giãn nở. Giấc ngủ là thời gian vàng để sửa chữa các tế bào cơ tim. Giấc ngủ bình thường cho phép các tế bào cơ tim hoàn thành 40% công việc sửa chữa, nhưng khi thiếu ngủ, quá trình sửa chữa này gần như dừng lại.
|
| Ngủ ít hơn 4 tiếng mỗi ngày trong ba ngày liên tiếp tương đương với việc bắt tim phải hoạt động hết công suất trong 72 giờ liên tục mà không có cơ hội nghỉ ngơi. |
Các nghiên cứu từ lâu đã khẳng định rằng trong tình trạng thiếu ngủ trầm trọng này, lượng oxy tiêu thụ của cơ tim tăng gấp ba lần, đòi hỏi tim phải làm việc vất vả hơn để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Đồng thời, khả năng co thắt mạch máu tăng gấp năm lần. Nếu mạch máu bị co thắt, sẽ phát sinh các vấn đề về cung cấp máu, và tim có thể "đình công" bất cứ lúc nào. Trên thực tế, nhiều người trẻ thức khuya để hoàn thành dự án và không ngủ đủ giấc trong vài ngày liên tiếp thường bị tức ngực và tim đập nhanh đột ngột. Đây không phải là do cơ thể quá nhạy cảm; đó là tín hiệu SOS khẩn cấp từ tim, vì vậy đừng bỏ qua nó.
Cuộc sống thường xuyên mang đến những tình huống buộc chúng ta phải thức trắng đêm, chẳng hạn như làm thêm giờ để hoàn thành dự án, chạy việc vặt cho gia đình hoặc giải quyết những tình huống bất ngờ. Sau một đêm thức trắng, nhiều người rất muốn hoàn thành những việc còn dang dở và ngoan cố không chịu ngủ bù, nghĩ rằng sự mệt mỏi chẳng là gì. Nhưng họ không nhận ra rằng tác động của việc thức trắng đêm lên cơ thể nghiêm trọng hơn nhiều so với tưởng tượng. Đối với người lớn khỏe mạnh, thức trắng đêm có thể khiến huyết áp tăng đột biến từ 15 đến 20 milimét thủy ngân và độ nhớt của máu tăng 20%. Lúc này, cơ thể giống như một chiếc xe có phanh hỏng; chỉ cần một sự xáo trộn nhỏ nhất cũng có thể dẫn đến tai nạn.
Sau một đêm thức trắng, tất cả các chức năng của cơ thể đều ở mức thấp nhất. Các mạch máu dày lên, huyết áp tăng cao, và tim đã phải chịu áp lực rất lớn. Lúc này, không phải là việc leo cầu thang hay đi bộ nhanh, ngay cả những hành động đơn giản như đứng dậy hay cúi xuống cũng có thể đẩy tim vượt quá giới hạn của nó.
Đừng nghĩ rằng việc thức trắng đêm và ép bản thân đến giới hạn là dấu hiệu của sự tận tâm hay sức mạnh; thực chất bạn đang đùa giỡn với mạng sống của mình.
Nếu việc thức trắng đêm liên tục nhiều đêm liền là một dạng gây hại cấp tính, thì việc ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi ngày một cách thường xuyên lại là một dạng gây hại mãn tính cho cơ thể, đặc biệt là đối với những người có bệnh nền như huyết áp cao hoặc tiểu đường – điều này giống như thêm dầu vào lửa.
Ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm thường xuyên dẫn đến sự gia tăng liên tục các yếu tố gây viêm trong cơ thể. Những yếu tố này liên tục làm tổn thương nội mô mạch máu, khiến mạch máu trở nên vô cùng dễ vỡ. Các bệnh mãn tính như cao huyết áp và tiểu đường vốn đã làm tổn thương nội mô mạch máu, khiến mạch máu mất đi tính đàn hồi. Khi tác hại do thức khuya kết hợp với tác hại từ các bệnh mãn tính này, tổn thương mạch máu sẽ tăng lên theo cấp số nhân, đẩy nhanh quá trình hình thành mảng bám. Điều đáng báo động hơn nữa là hiện nay nhiều người có những thói quen như béo phì, hút thuốc và thích ăn nhiều đồ ăn mặn và cay. Những thói quen này khiến mảng bám trong mạch máu đặc biệt dễ vỡ; ngay cả sự kích thích nhẹ cũng có thể khiến mảng bám vỡ ra, làm tắc nghẽn mạch máu và có khả năng dẫn đến đột quỵ, đau tim hoặc thậm chí tử vong đột ngột.
Sau một đêm thức khuya, mọi người cảm thấy mệt mỏi và thiếu năng lượng, nhưng hệ thần kinh giao cảm vẫn hoạt động mạnh, giống như một sợi dây căng không có cơ hội thư giãn. Lúc này, cơ thể cần nghỉ ngơi yên tĩnh để hệ thần kinh giao cảm được bình tĩnh lại. Tuy nhiên, nhiều người lại chọn thời gian này để tiếp tục đối mặt với công việc áp lực cao, bực bội vì những chuyện vặt vãnh, hoặc cố gắng giảm mệt mỏi bằng cách tập thể dục, chẳng hạn như chạy bộ, nâng tạ hoặc chơi thể thao.
|
| Cả hai hành vi này đều giống như kéo một sợi dây vốn đã căng càng mạnh hơn, cuối cùng sẽ làm đứt nó. |
Khi hệ thần kinh giao cảm, sau một đêm thức khuya, gặp phải áp lực công việc, suy sụp tinh thần hoặc tập luyện cường độ cao, nồng độ norepinephrine trong cơ thể sẽ tăng đột ngột. Sự gia tăng đột ngột hormone này gây ra nhịp tim tăng nhanh, huyết áp tăng cao và lượng oxy tiêu thụ của tim đạt đỉnh điểm. Các mạch máu cũng co thắt đột ngột, điều này có thể gây tử vong cho tim và mạch máu. Những bi kịch như vậy rất phổ biến trong thực tế: một số người, sau khi làm thêm giờ, đột nhiên ngất xỉu vì căng thẳng tinh thần sau khi bị sếp chỉ trích vì một sai sót; những người khác gục ngã giữa chừng một buổi tập luyện cường độ cao ở phòng tập thể dục sau khi thức trắng đêm, cảm thấy tức ngực và không bao giờ tỉnh lại nữa.
Nguồn gốc của những bi kịch này nằm ở việc thiếu nhận thức về sự dễ tổn thương của cơ thể sau khi thức khuya. Điều quan trọng nhất cần làm sau khi thức khuya là hãy ngừng làm việc, bình tĩnh lại, tìm một nơi yên tĩnh để nghỉ ngơi và cho phép hệ thần kinh giao cảm của bạn dần dần thư giãn, thay vì tiếp tục để cơ thể chịu áp lực cao và kích thích mạnh. Ngay cả khi bạn muốn tập thể dục, bạn chỉ nên thực hiện một số hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ chậm hoặc giãn cơ; bạn tuyệt đối không được tập thể dục cường độ cao, gắng sức. Điều này không phải là quá nhạy cảm; mà là chịu trách nhiệm về cuộc sống của chính mình.
Phong Vũ
Theo Người đưa tin