1. Viêm tủy xương là gì?

Viêm tủy xương là tình trạng nhiễm trùng xảy ra bên trong xương, thường do vi khuẩn gây ra. Tác nhân thường gặp là vi khuẩn tụ cầu, vốn có thể sống trên da hoặc trong mũi mà không gây vấn đề, nhưng khi xâm nhập sâu vào cơ thể lại có thể gây nhiễm trùng. 

Vi khuẩn có thể đến xương theo ba con đường chính:

• Theo đường máu: Một ổ nhiễm trùng ở nơi khác trong cơ thể như phổi, đường tiết niệu hoặc da có thể đưa vi khuẩn vào máu. Từ đó, vi khuẩn di chuyển đến xương và gây nhiễm trùng. Cơ chế này gặp ở cả trẻ em và người lớn. 

• Xâm nhập trực tiếp qua vết thương: Những vết thương sâu, vết đâm xuyên, gãy xương hở hoặc vùng da nhiễm trùng gần xương có thể tạo đường cho vi khuẩn đi thẳng vào mô xương. Ở người bị tiểu đường, vết loét bàn chân kéo dài cũng có thể khiến nhiễm trùng lan từ da xuống xương.

• Sau phẫu thuật hoặc thủ thuật liên quan đến xương khớp: Vi khuẩn có thể xâm nhập trong quá trình phẫu thuật thay khớp, cố định xương gãy hoặc quanh các vật liệu như vít, nẹp. Đây là một trong những lý do người bệnh cần theo dõi kỹ dấu hiệu nhiễm trùng sau mổ. 

Nguy cơ viêm tủy xương cao hơn ở người có tiểu đường, tuần hoàn máu kém, suy giảm miễn dịch, vết loét kéo dài hoặc vừa trải qua chấn thương và phẫu thuật. Những tình trạng này khiến cơ thể khó kiểm soát nhiễm trùng hơn và tạo điều kiện để vi khuẩn tiếp cận xương. 

Tình trạng đau xương kèm sưng đỏ kéo dài không nên chủ quan, đặc biệt khi đi cùng sốt hoặc mệt mỏi.

Điểm quan trọng là viêm tủy xương không nhất thiết bắt đầu từ một bệnh ở xương. Đôi khi nguồn gốc chỉ là một vết thương nhỏ, ổ nhiễm trùng ở nơi khác hoặc vết loét kéo dài nhưng không được xử lý đúng cách.

2. Những dấu hiệu viêm tủy xương dễ bị bỏ qua

Ở giai đoạn khởi phát, các triệu chứng của viêm tủy xương thường không mang tính đặc hiệu và rất dễ bị nhầm lẫn với những cơn đau nhức cơ xương khớp thông thường. Biểu hiện lâm sàng điển hình nhất là tình trạng đau xương kéo dài hoặc mức độ đau ngày càng tăng lên, không có dấu hiệu thuyên giảm ngay cả khi người bệnh đã nghỉ ngơi. Tại vị trí tổn thương, vùng da phía trên xương thường có biểu hiện sưng nề, khi chạm vào có cảm giác nóng và ửng đỏ.

Đi kèm với các triệu chứng tại chỗ, cơ thể người bệnh sẽ phản ứng lại với tình trạng nhiễm trùng bằng các đợt sốt và cảm giác mệt mỏi, suy nhược toàn thân. Đặc biệt đối với trẻ nhỏ, phụ huynh cần nâng cao sự chú ý nếu trẻ đột nhiên quấy khóc không rõ nguyên nhân, đi khập khiễng hoặc bộc lộ sự miễn cưỡng, không muốn cử động tay chân. Đáng lưu ý, đối với một số trường hợp như người lớn tuổi hoặc những cá nhân có hệ miễn dịch suy giảm, bệnh có thể diễn biến âm thầm mà không bộc lộ các triệu chứng sưng đau hay sốt rõ ràng, dẫn đến tâm lý chủ quan và bỏ lỡ thời điểm vàng trong chẩn đoán.

3. Viêm tủy xương nguy hiểm như thế nào nếu điều trị muộn?

Sự chậm trễ trong việc thăm khám và can thiệp y tế đối với viêm tủy xương có thể dẫn đến những biến chứng nặng nề, ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc vận động và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

3.1 Nhiễm trùng có thể làm chết một phần xương

Tình trạng viêm nhiễm bên trong xương sẽ tạo ra áp lực lớn, làm chèn ép và cản trở dòng máu nuôi dưỡng tổ chức xương. Khi nguồn cung cấp oxy và dưỡng chất bị cắt đứt, một phần mô xương sẽ đối mặt với nguy cơ hoại tử. Trong giai đoạn này, việc chỉ sử dụng phác đồ nội khoa bằng thuốc kháng sinh có thể không mang lại hiệu quả triệt để. Người bệnh nhiều khả năng phải tiến hành phẫu thuật ngoại khoa để loại bỏ phần xương đã tổn thương, ngăn ngừa tình trạng hoại tử lan rộng.

3.2 Bệnh có thể chuyển sang mạn tính

Nếu ổ nhiễm trùng ban đầu không được làm sạch và kiểm soát hoàn toàn, viêm tủy xương cấp tính sẽ nhanh chóng chuyển sang thể mạn tính. Viêm tủy xương mạn tính là một thách thức lớn trong y khoa vì tình trạng này có thể kéo dài dai dẳng hoặc tái phát nhiều lần, khiến quá trình điều trị trở nên vô cùng phức tạp, tốn kém thời gian và chi phí.

3.3 Nhiễm trùng có thể lan sang khớp

Trong trường hợp ổ nhiễm trùng nằm ở vị trí gần với các khớp, vi khuẩn rất dễ dàng phá vỡ lớp màng bảo vệ để xâm nhập trực tiếp vào bên trong ổ khớp. Quá trình này sẽ khởi phát tình trạng viêm khớp nhiễm khuẩn, gây phá hủy sụn khớp nhanh chóng và tiềm ẩn nguy cơ làm mất khả năng vận động của khớp vĩnh viễn.

3.4 Có thể ảnh hưởng đến sự phát triển xương ở trẻ

Đối với trẻ em, xương vẫn đang trong quá trình phát triển thông qua các đĩa sụn tăng trưởng. Nếu tình trạng viêm tủy xương xảy ra gần vùng tăng trưởng này và không được kiểm soát kịp thời, quá trình hình thành và phát triển tự nhiên của xương trẻ có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ lệch chi hoặc biến dạng xương khi trưởng thành.

4. Khi nào cần đi khám?

Việc nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo đóng vai trò quyết định trong hiệu quả điều trị viêm tủy xương. Người bệnh cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám khi xuất hiện tình trạng đau xương kéo dài, cường độ đau ngày càng gia tăng và đi kèm với các biểu hiện sưng, nóng, đỏ tại vùng tổn thương. Các triệu chứng toàn thân như sốt cao hoặc cảm giác rét run cũng là những tín hiệu không thể bỏ qua.

Ngoài ra, người bệnh cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu có các vết thương, vết loét lâu lành, có hiện tượng chảy dịch mủ, hoặc xuất hiện các dấu hiệu nhiễm trùng sau khi trải qua phẫu thuật, chấn thương. Đối với trẻ nhỏ, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám ngay nếu bé đột nhiên từ chối việc đi lại hoặc không chịu cử động một bên tay, chân.

5. Viêm tủy xương có điều trị được không?

Viêm tủy xương là một bệnh lý phức tạp nhưng hoàn toàn có thể điều trị được nếu người bệnh tiếp cận y tế kịp thời. Nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, tình trạng nhiễm trùng thường có thể được kiểm soát hiệu quả bằng các phác đồ kháng sinh phù hợp, giúp tiêu diệt mầm bệnh từ gốc rễ.

Trong những trường hợp bệnh đã tiến triển nặng, người bệnh có thể cần can thiệp ngoại khoa để dẫn lưu ổ mủ hoặc phẫu thuật loại bỏ phần mô xương đã bị tổn thương, hoại tử. Việc tuân thủ và tiến hành điều trị sớm không chỉ giúp dập tắt ổ nhiễm trùng nhanh chóng mà còn giảm thiểu tối đa nguy cơ tổn thương xương lâu dài, đồng thời ngăn chặn bệnh chuyển biến thành thể viêm tủy xương mạn tính.

Không phải mọi cơn đau xương đều là dấu hiệu của viêm tủy xương, nhưng tình trạng đau kéo dài đi kèm với các biểu hiện sưng, nóng, đỏ hoặc sốt tuyệt đối không nên chỉ tự theo dõi tại nhà. Đặc biệt đối với những người có bệnh lý nền như tiểu đường, người có vết thương rách sâu hoặc vừa trải qua phẫu thuật ngoại khoa, sự cảnh giác cao độ là vô cùng cần thiết. Việc phát hiện sớm và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ chính là biện pháp tối ưu nhất để kiểm soát nhiễm trùng, qua đó hạn chế tối đa những tổn thương lâu dài cho hệ thống xương khớp.

Xem thêm

7 biểu hiện của tình trạng trẻ bị còi xương thể béo phì cha mẹ rất dễ bỏ qua

Ngọc Vy

Theo Người đưa tin