1. Thuốc giảm đau, hạ sốt (Điển hình là Paracetamol/Acetaminophen)

Paracetamol là loại thuốc "quốc dân" có mặt trong hầu hết mọi gia đình, được sử dụng cho mọi cơn đau từ đau đầu, đau răng đến sốt nhẹ. Tuy nhiên, ít người biết rằng liều lượng an toàn và liều lượng gây độc gan của Paracetamol có khoảng cách rất mong manh. Khi dùng kéo dài hoặc dùng quá liều (trên 4g/ngày với người lớn), thuốc sẽ tạo ra một lượng lớn chất chuyển hóa độc hại là NAPQI, làm cạn kiệt glutathione của gan và gây hoại tử tế bào gan cấp tính. Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Gan mật Hoa Kỳ cảnh báo rằng việc lạm dụng Paracetamol là nguyên nhân hàng đầu gây suy gan cấp tại các nước phát triển. Bạn chỉ nên dùng thuốc trong tối đa 3-5 ngày để hạ sốt và 7-10 ngày để giảm đau; nếu triệu chứng không thuyên giảm, việc đến bệnh viện là bắt buộc để tìm ra nguyên nhân gốc rễ.

Sử dụng Paracetamol quá liều và kéo dài gây gánh nặng cực lớn cho gan, có thể dẫn đến suy gan cấp tính không hồi phục.

2. Thuốc kháng axit dạ dày (Nhóm ức chế bơm Proton - PPI)

Các loại thuốc như Omeprazole hay Esomeprazole thường được các gia đình sử dụng lâu ngày để trị chứng ợ chua, đau dạ dày. Mặc dù rất hiệu quả trong việc cắt cơn đau, nhưng việc dùng PPI kéo dài trên 8 tuần có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho hệ tiêu hóa và xương khớp. Khi lượng acid dạ dày bị ức chế quá mức, cơ thể sẽ khó hấp thụ các vi chất quan trọng như Canxi, Magie và Vitamin B12, dẫn đến nguy cơ loãng xương và gãy xương ở người lớn tuổi. Theo nghiên cứu từ Trường Y khoa Johns Hopkins, sử dụng PPI lâu năm còn làm tăng 20-50% nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính và nhiễm trùng đường ruột nặng (do thiếu axit để tiêu diệt vi khuẩn có hại). Do đó, việc sử dụng thuốc cần tuân thủ nghiêm ngặt lộ trình của bác sĩ, không nên coi đây là "thuốc tiện" để uống duy trì hằng ngày.

3. Thuốc nhỏ mũi co mạch (Đặc biệt nguy hiểm: Chứa Oxymetazoline/Xylometazoline)

Đây là loại thuốc "thần kỳ" có thể làm thông mũi ngay lập tức chỉ sau vài giây, nhưng cũng là loại thuốc dễ gây nghiện và phá hủy niêm mạc mũi nhanh nhất. Cơ chế của thuốc là co các mạch máu trong mũi để giảm sưng, nhưng nếu dùng quá 3-5 ngày, mạch máu sẽ mất dần khả năng tự co giãn bình thường. Kết quả là hiện tượng "vòng phản hồi ngược": khi thuốc hết tác dụng, mũi sẽ sưng to hơn ban đầu, buộc người bệnh phải nhỏ thuốc nhiều hơn và dày hơn - gọi là hội chứng viêm mũi do thuốc (Rhinitis Medicamentosa). Theo cảnh báo từ Mayo Clinic, lạm dụng thuốc nhỏ mũi kéo dài có thể dẫn đến thủng vách ngăn mũi, mất khứu giác vĩnh viễn và tăng huyết áp khó kiểm soát. Đây là loại thuốc cần sự tỉnh táo nhất từ phía người dùng, hãy dùng đúng chỉ định để tránh việc phải gắn bó với lọ thuốc nhỏ mũi suốt đời.

Lạm dụng thuốc nhỏ mũi co mạch quá 5 ngày là con đường ngắn nhất dẫn đến tình trạng viêm mũi mãn tính và hỏng niêm mạc.

Thuốc là con dao hai lưỡi, chỉ phát huy tính "dược" khi dùng đúng liều, đúng thời điểm và sẽ trở thành "độc" khi chúng ta lạm dụng. Hãy luôn kiểm tra hạn sử dụng và ghi chú lại ngày bắt đầu dùng thuốc để kiểm soát thời gian sử dụng an toàn. Đừng quên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu các triệu chứng bệnh không cải thiện sau vài ngày dùng thuốc tại gia. Hãy chia sẻ bài viết này để bảo vệ sức khỏe của những người xung quanh bạn nhé!

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin