Các bác sĩ tai mũi họng cảnh báo việc lạm dụng nước muối sinh lý hoặc thao tác rửa mũi sai tư thế, dùng áp lực quá mạnh rất dễ làm tổn thương niêm mạc mũi của trẻ và vô tình đẩy ngược dịch viêm vào tai giữa. Nước muối sinh lý 0,9% rất tốt, nhưng phải dùng đúng lúc, đúng tư thế và đúng lực. Dưới đây là 4 lưu ý cốt lõi cha mẹ cần ghi nhớ:

1. Không phải ngày nào cũng cần "rửa sạch bóng" mũi của trẻ

Bình thường, niêm mạc mũi của trẻ luôn tiết ra một lớp dịch nhầy tự nhiên chứa kháng thể để giữ ẩm và ngăn chặn bụi bẩn. Nếu ngày nào cũng bơm rửa khi trẻ không có bệnh, lớp màng bảo vệ tự nhiên này sẽ bị rửa trôi, khiến niêm mạc mũi bị khô rát, dễ kích ứng và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Chỉ nên dùng nước muối khi trẻ thực sự có vấn đề: dịch mũi đặc quánh gây khó thở, nghẹt mũi khiến bé không bú được hoặc khi có chỉ định làm sạch mũi từ bác sĩ. Nếu bé chỉ chảy chút nước mũi loãng trong và vẫn ăn ngủ bình thường, cha mẹ chỉ cần dùng khăn mềm lau sạch hoặc nhỏ 1–2 giọt nước muối ấm rồi dùng dụng cụ hút nhẹ nhàng.

Với trẻ nhỏ, nhỏ vài giọt nước muối sinh lý ấm rồi hút nhẹ an toàn hơn rất nhiều so với việc bơm rửa áp lực lớn.

2. Tư thế chuẩn: Giúp nước thoát tự nhiên, tránh để trẻ bị sặc

Tai giữa nối liền với vùng vòm mũi họng qua một ống thông gọi là vòi nhĩ. Ở trẻ nhỏ, vòi nhĩ ngắn, rộng và nằm ngang hơn nhiều so với người lớn.

Nếu đặt trẻ nằm ngửa ngửa cổ rồi bơm nước muối thẳng vào mũi, nước và dịch mủ sẽ rất dễ bị đẩy ngược qua vòi nhĩ tràn vào tai giữa. Tư thế an toàn nhất cho trẻ nhỏ là bế trẻ ngồi nghiêng đầu về phía trước, hoặc đặt trẻ nằm nghiêng một bên, giữ đầu cố định để nước muối đi vào lỗ mũi bên này và tự chảy êm ả ra lỗ mũi bên kia hoặc ra khóe miệng. Nếu trẻ khóc thét, vùng vẫy dữ dội hoặc ho sặc sụa, hãy dừng lại ngay lập tức.

3. Tuyệt đối không dùng xi lanh bơm với áp lực quá mạnh

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến viêm tai giữa sau khi rửa mũi tại nhà. Áp lực nước quá mạnh từ đầu xi lanh không chỉ làm rách niêm mạc mũi gây chảy máu, mà còn biến dòng nước thành áp lực đẩy thẳng dịch nhầy mang vi khuẩn vào sâu trong tai giữa.

Khi rửa mũi cho con, cha mẹ cần dùng dụng cụ chuyên dụng dành riêng cho trẻ em (như bình rửa mũi có van kiểm soát áp lực hoặc tép nước muối nhỏ giọt đơn liều) và bóp thật nhẹ nhàng, đều tay. Nếu trẻ kêu đau nhức tai, ù tai hoặc quấy khóc mỗi khi đưa dụng cụ vào mũi, hãy dừng hẳn việc rửa mũi và đưa trẻ đi khám bác sĩ.

Áp lực nước nhẹ nhàng và tư thế đầu nghiêng đúng cách là chìa khóa bảo vệ đôi tai của trẻ.

4. Đảm bảo dung dịch và dụng cụ rửa luôn sạch khuẩn

Nước muối sinh lý dùng cho trẻ phải là sản phẩm y tế đạt chuẩn nồng độ 0,9%, có nguồn gốc rõ ràng và còn hạn sử dụng. Tuyệt đối không tự ý lấy nước máy hòa với muối ăn tại nhà để rửa mũi cho con, vì nước máy chưa tiệt trùng có thể chứa amip hoặc vi khuẩn gây nhiễm trùng nặng.

Dụng cụ rửa mũi, hút mũi sau mỗi lần dùng phải được tháo rời, rửa sạch bằng xà phòng, tráng lại bằng nước sôi để nguội và phơi khô ráo ở nơi sạch sẽ. Không dùng chung đầu hút mũi giữa các bé trong nhà để tránh lây nhiễm chéo virus cảm cúm.

Rửa mũi là phương pháp hỗ trợ làm thông thoáng đường thở rất tốt nếu làm đúng cách. Cha mẹ hãy nhớ: chỉ rửa khi cần thiết, thao tác nhẹ nhàng, đúng tư thế và luôn giữ vệ sinh dụng cụ sạch sẽ để bảo vệ đường hô hấp và đôi tai khỏe mạnh cho con.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này