Khi bị đau thắt lưng, đa số chúng ta thường nghĩ ngay đến việc thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống hoặc căng cơ do mang vác nặng. Tuy nhiên, y khoa ghi nhận một tỷ lệ không nhỏ các cơn đau vùng hạ sườn sau và thắt lưng thực chất là "đau quy chiếu" (referred pain) từ các cơ quan nội tạng đang bị tổn thương sâu bên trong. Do các dây thần kinh cảm giác của nội tạng và vùng lưng đi chung một lộ trình về tủy sống, não bộ đôi khi bị đánh lừa và phát đi tín hiệu đau tại lưng thay vì vị trí thực của ổ bệnh. 

1. Các bệnh lý về thận (Sỏi thận và Viêm bể thận)

Thận nằm ở vị trí sát với cơ lưng ở vùng thắt lưng, do đó bất kỳ sự sưng tấy hoặc tắc nghẽn nào tại đây cũng gây ra cơn đau lưng dữ dội. Cơn đau do sỏi thận thường khởi phát từ vùng mạn sườn, lan xuống hố chậu và thắt lưng theo từng cơn (cơn đau quặn thận). Trong khi đó, viêm bể thận thường gây đau âm ỉ kèm theo sốt cao và rùng mình. Theo dữ liệu từ National Kidney Foundation, cơn đau thận thường không thuyên giảm khi bạn thay đổi tư thế nằm hay ngồi – một đặc điểm nhận dạng quan trọng để phân biệt với đau do cơ xương khớp thông thường. Việc phát hiện sớm qua siêu âm giúp ngăn chặn tình trạng suy thận vĩnh viễn hoặc nhiễm trùng máu kịch phát.

Vị trí sát sườn của thận khiến các tổn thương tại cơ quan này dễ bị nhầm lẫn với đau mỏi cơ thắt lưng

2. Viêm tụy cấp và ung thư tuyến tụy

Tuyến tụy nằm sâu trong ổ bụng, ngay phía trước cột sống thắt lưng, nên khi cơ quan này bị viêm, cơn đau thường xuyên "xuyên" thẳng ra sau lưng. Cơn đau này đặc biệt dữ dội sau khi người bệnh ăn một bữa ăn nhiều chất béo hoặc uống rượu bia. Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí The Lancet, khoảng 50% bệnh nhân viêm tụy cấp có biểu hiện đau vùng lưng giữa hoặc thắt lưng kèm theo cảm giác buồn nôn và chướng bụng. Đối với ung thư tụy, cơn đau lưng thường dai dẳng hơn và nặng lên khi nằm ngửa. Đây là tín hiệu cực kỳ nguy hiểm, đòi hỏi người bệnh phải thực hiện các xét nghiệm định lượng enzyme tụy và chụp CT để can thiệp kịp thời trước khi quá muộn.

3. Phình động mạch chủ bụng (AAA)

Đây được coi là "sát thủ thầm lặng" và là nguyên nhân gây đau thắt lưng nguy hiểm nhất. Động mạch chủ bụng là mạch máu lớn nhất chạy dọc phía trước cột sống; khi thành mạch bị yếu và phình ra, nó có thể chèn ép trực tiếp vào các đốt sống thắt lưng gây đau. Theo cảnh báo từ Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), một cơn đau lưng đột ngột, dữ dội như dao đâm có thể là dấu hiệu khối phình đang bị rò rỉ hoặc sắp vỡ. Tình trạng này có tỷ lệ tử vong lên tới 80% nếu không được phẫu thuật cấp cứu trong "giờ vàng". Những người trên 65 tuổi, có tiền sử hút thuốc lá hoặc cao huyết áp cần đặc biệt cảnh giác với những cơn đau thắt lưng không rõ nguyên nhân.

Khối phình động mạch chủ bụng chèn ép cột sống là nguyên nhân gây đau thắt lưng mang tính chất cấp cứu y khoa

4. Các bệnh lý phụ khoa (Lạc nội mạc tử cung và U xơ)

Ở phụ nữ, những cơn đau thắt lưng dai dẳng thường liên quan mật thiết đến các cơ quan trong hố chậu. Lạc nội mạc tử cung có thể gây ra sự hình thành các mô sẹo và dây chằng dính vào vùng xương cùng, tạo ra những cơn đau lưng hành hạ mỗi khi đến kỳ kinh nguyệt. Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), các khối u xơ tử cung lớn cũng có thể gây áp lực trực tiếp lên các dây thần kinh vùng thắt lưng, dẫn đến đau lưng dưới kèm theo cảm giác nặng vùng chậu. Việc thăm khám phụ khoa định kỳ và siêu âm đầu dò là cách duy nhất để loại bỏ các nguyên nhân nội tiết này, tránh việc lạm dụng thuốc giảm đau xương khớp gây hại cho dạ dày.

5. Viêm loét dạ dày tá tràng và các vấn đề đại tràng

Mặc dù dạ dày nằm ở phía trước, nhưng các vết loét ở thành sau dạ dày hoặc tá tràng hoàn toàn có khả năng gây đau quy chiếu ra vùng lưng giữa và thắt lưng. Tương tự, tình trạng táo bón mãn tính hoặc viêm đại tràng co thắt khiến phân tích tụ lâu ngày, tạo áp lực lên vùng khung chậu và lưng dưới. Theo nghiên cứu từ Cleveland Clinic, bệnh nhân gặp các vấn đề về tiêu hóa thường kèm theo triệu chứng đau lưng âm ỉ, cảm giác đầy hơi và thay đổi thói quen đại tiện. Việc điều chỉnh chế độ ăn uống và điều trị dứt điểm các ổ viêm loét đường tiêu hóa sẽ giúp cơn đau thắt lưng tự biến mất mà không cần can thiệp lý liệu pháp hay phẫu thuật cột sống.

Đau thắt lưng không đơn thuần chỉ là câu chuyện của xương và cơ. Nếu cơn đau của bạn đi kèm với các dấu hiệu như sốt, rối loạn tiêu hóa, thay đổi màu sắc nước tiểu hoặc không thuyên giảm khi nghỉ ngơi, hãy nghĩ đến các vấn đề nội tạng ngay lập tức. Việc tầm soát sớm không chỉ giúp bảo vệ cột sống mà còn là chìa khóa để cứu sống các cơ quan quan trọng trong cơ thể. Bạn đã bao giờ gặp cơn đau lưng "lạ" đi kèm với các triệu chứng tiêu hóa hay chưa? Hãy chia sẻ để cùng tìm hiểu cách lắng nghe cơ thể đúng cách nhé!

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin