Viêm gan B và cơ chế “âm thầm” trong cơ thể

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm do virus viêm gan B (HBV) gây ra, ảnh hưởng trực tiếp đến tế bào gan và có thể tiến triển từ cấp tính sang mạn tính. Điểm đặc biệt của bệnh này là trong giai đoạn đầu, phần lớn người nhiễm không có triệu chứng rõ ràng, khiến quá trình phát hiện thường bị trì hoãn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization - WHO), khoảng 296 triệu người trên toàn cầu đang sống chung với viêm gan B mạn tính, và nhiều trường hợp không được chẩn đoán trong thời gian dài.

Virus HBV có khả năng “ẩn mình” trong gan, gây viêm nhẹ kéo dài mà không làm thay đổi rõ rệt cảm giác của cơ thể. Chính vì vậy, các dấu hiệu sớm thường rất dễ bị nhầm với mệt mỏi thông thường hoặc rối loạn tiêu hóa nhẹ.

Virus viêm gan B có thể tồn tại âm thầm trong gan trong thời gian dài trước khi gây triệu chứng rõ ràng.

Biểu hiện 1: Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân

Một trong những dấu hiệu sớm thường gặp nhất của viêm gan B là cảm giác mệt mỏi kéo dài, không tương xứng với mức độ hoạt động hằng ngày. Cơ chế liên quan đến việc gan bị viêm nhẹ làm giảm hiệu quả chuyển hóa năng lượng và thải độc.

Khi chức năng gan bắt đầu suy giảm nhẹ, cơ thể phải tiêu tốn nhiều năng lượng hơn để duy trì các hoạt động chuyển hóa cơ bản, dẫn đến cảm giác uể oải kéo dài.

Theo các quan sát lâm sàng được ghi nhận trong tài liệu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), mệt mỏi là một trong những triệu chứng không đặc hiệu nhưng phổ biến trong giai đoạn viêm gan virus sớm.

Điều quan trọng là triệu chứng này thường không đi kèm dấu hiệu rõ ràng khác, khiến nhiều người bỏ qua.

Biểu hiện 2: Chán ăn, ăn không ngon miệng và đầy bụng nhẹ

Gan đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa chất dinh dưỡng. Khi gan bị ảnh hưởng bởi virus viêm gan B, quá trình tiêu hóa và xử lý chất béo có thể bị gián đoạn nhẹ.

Điều này dẫn đến cảm giác chán ăn, ăn không ngon miệng hoặc đầy bụng sau bữa ăn dù khẩu phần không thay đổi. Trong nhiều trường hợp, người bệnh dễ nhầm tình trạng này với rối loạn tiêu hóa thông thường hoặc stress.

Theo Hiệp hội Nghiên cứu Gan châu Âu (EASL), các biểu hiện tiêu hóa nhẹ có thể xuất hiện trong giai đoạn đầu của viêm gan virus do sự thay đổi chức năng gan tế bào.

Khi gan bị ảnh hưởng, cảm giác thèm ăn và tiêu hóa có thể thay đổi nhẹ nhưng kéo dài.

Biểu hiện 3: Đau tức nhẹ vùng hạ sườn phải

Gan nằm ở vùng hạ sườn phải của cơ thể. Khi gan bị viêm hoặc sưng nhẹ, người bệnh có thể cảm nhận được cảm giác tức nhẹ hoặc nặng vùng này.

Cảm giác này thường không dữ dội, không liên tục nên dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, nó phản ánh sự thay đổi về thể tích và áp lực trong mô gan.

Theo tài liệu từ Viện Gan Hoa Kỳ (American Liver Foundation), cảm giác khó chịu vùng hạ sườn phải là một trong những dấu hiệu có thể gặp trong bệnh lý gan giai đoạn sớm, dù không đặc hiệu.

Biểu hiện 4: Nước tiểu sẫm màu bất thường

Một dấu hiệu quan trọng liên quan đến chức năng gan là sự thay đổi màu sắc nước tiểu. Khi gan xử lý bilirubin kém hiệu quả do viêm, sắc tố này có thể tăng trong máu và được thải qua nước tiểu, khiến màu sẫm hơn bình thường.

Hiện tượng này thường rõ hơn vào buổi sáng hoặc sau khi cơ thể mất nước nhẹ.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thay đổi màu nước tiểu có thể là dấu hiệu gián tiếp của rối loạn chức năng gan và cần được theo dõi nếu kéo dài.

Nước tiểu sẫm màu có thể phản ánh sự thay đổi trong quá trình xử lý bilirubin của gan.

Biểu hiện 5: Vàng da hoặc vàng mắt nhẹ giai đoạn đầu

Trong một số trường hợp, viêm gan B có thể gây tăng bilirubin trong máu, dẫn đến hiện tượng vàng da hoặc vàng nhẹ ở lòng trắng mắt. Đây là dấu hiệu liên quan trực tiếp đến chức năng gan bị suy giảm.

Tuy nhiên, ở giai đoạn sớm, mức độ vàng thường rất nhẹ và chỉ dễ nhận thấy dưới ánh sáng tự nhiên.

Theo CDC, vàng da là một trong những dấu hiệu quan trọng của bệnh gan tiến triển, nhưng thường xuất hiện khi tổn thương đã rõ rệt hơn.

Khi nào cần kiểm tra viêm gan B?

Viêm gan B không thể chẩn đoán chỉ qua triệu chứng. Xét nghiệm HBsAg và các chỉ số chức năng gan là phương pháp chính xác để xác định tình trạng nhiễm virus.

Những người có nguy cơ cao hoặc xuất hiện các dấu hiệu kéo dài nên thực hiện kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm và theo dõi.

Viêm gan B là một trong những bệnh lý có khả năng tiến triển âm thầm trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Những biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, tức nhẹ vùng hạ sườn phải, thay đổi màu nước tiểu hoặc vàng mắt nhẹ đều có thể là tín hiệu cảnh báo sớm. Việc nhận diện sớm giúp tăng khả năng kiểm soát bệnh và giảm nguy cơ tiến triển thành tổn thương gan mạn tính. Khám và xét nghiệm định kỳ vẫn là phương pháp quan trọng nhất để xác định chính xác tình trạng bệnh.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này