Vì sao nắng nóng làm cơ thể thiếu nước nhanh hơn?

Khi trời nóng, cơ thể phải tăng tiết mồ hôi để làm mát. Mồ hôi bay hơi khỏi da giúp hạ nhiệt, nhưng cũng kéo theo nước và điện giải. Nếu lượng nước mất đi không được bù lại, thể tích dịch trong cơ thể giảm, tuần hoàn và điều hòa thân nhiệt bị ảnh hưởng. Bạn có thể thấy mệt, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc giảm khả năng tập trung.

Thiếu nước không chỉ xảy ra ở người đi nắng. Người ngồi văn phòng điều hòa cả ngày cũng có thể uống ít nước vì không thấy mồ hôi. Người uống nhiều cà phê, ăn mặn, tập thể dục, làm việc ngoài trời, người già và trẻ nhỏ đều dễ mất cân bằng nước hơn trong ngày nóng.

Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (CDC) khuyến nghị trong thời tiết nóng nên uống nhiều nước hơn, không chờ đến khi khát mới uống, đồng thời chú ý các dấu hiệu bệnh liên quan đến nhiệt. Mayo Clinic mô tả mất nước có thể gây khát nhiều, đi tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, mệt, chóng mặt và lú lẫn trong trường hợp nặng.

1. Nước tiểu vàng sẫm và đi tiểu ít hơn

Đây là dấu hiệu dễ kiểm tra nhất tại nhà. Khi cơ thể thiếu nước, thận cố giữ lại nước, khiến nước tiểu cô đặc hơn và có màu vàng sẫm. Bạn cũng có thể đi tiểu ít hơn bình thường, nhiều giờ không buồn tiểu hoặc lượng nước tiểu mỗi lần rất ít.

Tất nhiên, màu nước tiểu có thể bị ảnh hưởng bởi vitamin nhóm B, một số thuốc hoặc thực phẩm. Nhưng trong ngày nóng, nếu nước tiểu sẫm màu đi kèm khát, khô môi, mệt hoặc đau đầu, thiếu nước là khả năng rất đáng nghĩ tới.

Một cách theo dõi đơn giản là để ý màu nước tiểu trong ngày, nhất là sau khi đi nắng, tập luyện hoặc uống nhiều cà phê. Màu vàng nhạt thường là tín hiệu cơ thể đang được bù nước ổn hơn. Nếu nước tiểu rất sẫm, tiểu ít, kèm chóng mặt hoặc lừ đừ, nên nghỉ ở nơi mát và bù nước sớm.

Màu nước tiểu là một trong những dấu hiệu dễ quan sát nhất để nhận ra cơ thể đang thiếu nước.

2. Đau đầu âm ỉ, khó tập trung, người “lờ đờ”

Não rất nhạy với thay đổi dịch và tuần hoàn. Khi thiếu nước nhẹ, bạn có thể thấy đau đầu âm ỉ, đầu nặng, khó tập trung, phản ứng chậm hoặc buồn ngủ dù không thiếu ngủ. Trong ngày nóng, dấu hiệu này dễ bị nhầm với “mệt do thời tiết” hoặc “làm việc nhiều”.

Thiếu nước làm thể tích máu giảm nhẹ, cơ thể phải điều chỉnh để duy trì huyết áp và đưa máu đến các cơ quan quan trọng. Khi đó, bạn có thể cảm thấy đầu óc không sắc như bình thường. Nếu đang làm việc ngoài trời, lái xe, vận hành máy móc hoặc chăm trẻ, tình trạng này càng cần chú ý vì giảm tập trung có thể dẫn đến sai sót.

Cách xử lý là dừng lại, vào nơi mát, uống nước từng ngụm, nới lỏng quần áo và nghỉ vài phút. Nếu đau đầu đi kèm sốt cao, lú lẫn, nôn nhiều, da nóng đỏ, ngất hoặc không cải thiện, cần tìm hỗ trợ y tế vì có thể liên quan đến bệnh do nhiệt.

3. Khô môi, khô miệng nhưng không thấy khát nhiều

Không phải ai thiếu nước cũng thấy khát dữ dội. Người lớn tuổi có cảm giác khát kém nhạy hơn. Người bận việc hoặc ngồi điều hòa lâu cũng dễ bỏ qua tín hiệu khô miệng nhẹ. Khi nhận ra thì môi đã khô, miệng dính, cổ họng khô hoặc hơi thở có mùi hơn bình thường.

Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu có thể là môi khô, ít nước mắt khi khóc, ít tiểu, mệt, cáu, da nóng hoặc bú/ăn kém. Cha mẹ không nên chờ trẻ kêu khát mới cho uống nước, vì trẻ mải chơi thường bỏ qua tín hiệu cơ thể.

Trong ngày nóng, có thể đặt nhịp uống nước theo hoạt động: uống sau khi thức dậy, trước khi ra ngoài, sau khi đi nắng về, trước và sau vận động, giữa buổi làm việc. Uống từng ngụm nhỏ đều đặn thường dễ chịu hơn uống thật nhiều một lúc.

Ngồi điều hòa cả ngày vẫn có thể thiếu nước nếu bạn uống ít nước và dùng nhiều caffeine.

4. Chóng mặt khi đứng dậy, tim đập nhanh hoặc dễ mệt khi vận động nhẹ

Khi thiếu nước, lượng dịch trong lòng mạch giảm, cơ thể có thể khó giữ huyết áp ổn định khi bạn đứng lên nhanh. Vì vậy, một số người thấy choáng nhẹ, xây xẩm, tim đập nhanh hoặc phải ngồi xuống. Trong ngày nắng nóng, dấu hiệu này càng dễ xuất hiện sau khi đi ngoài trời, tập luyện, đổ mồ hôi nhiều hoặc ăn uống không đủ.

Nếu chỉ chóng mặt nhẹ và cải thiện sau khi ngồi nghỉ, uống nước, làm mát, có thể là thiếu nước hoặc tụt huyết áp tư thế nhẹ. Nhưng nếu chóng mặt dữ dội, ngất, đau ngực, khó thở, lú lẫn, yếu một bên người hoặc tim đập bất thường kéo dài, không nên tự xử lý tại nhà.

Người đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc huyết áp, người cao tuổi, người bệnh thận, tim mạch hoặc đái tháo đường cần cẩn thận hơn trong ngày nóng. Những nhóm này có thể mất nước hoặc rối loạn điện giải dễ hơn, nên việc bù nước cần phù hợp với tình trạng bệnh và hướng dẫn bác sĩ.

5. Chuột rút, mỏi cơ hoặc cơ thể nóng nhưng ít mồ hôi bất thường

Khi mất nhiều mồ hôi, cơ thể không chỉ mất nước mà còn mất điện giải như natri, kali, chloride. Nếu bạn làm việc ngoài trời, tập thể thao hoặc đi nắng lâu, chuột rút, mỏi cơ, yếu cơ có thể là dấu hiệu cơ thể đang thiếu nước và điện giải.

Một dấu hiệu đáng lo hơn là cơ thể rất nóng nhưng ít mồ hôi, kèm lừ đừ, lú lẫn, buồn nôn, thở nhanh hoặc mất ý thức. Đây có thể liên quan đến sốc nhiệt, cần xử trí khẩn cấp. NHS cho biết nếu kiệt sức vì nóng không cải thiện sau khoảng 30 phút làm mát hoặc chuyển sang sốc nhiệt, cần gọi cấp cứu.

Với hoạt động thường ngày, nước lọc là nền tảng. Nếu vận động lâu, đổ mồ hôi nhiều hoặc làm việc ngoài trời, có thể cần bù thêm điện giải phù hợp. Nhưng không nên dùng nước ngọt, nước tăng lực hoặc đồ uống quá nhiều đường như giải pháp chính, vì chúng có thể làm nạp thêm đường và không phù hợp với một số người có bệnh chuyển hóa.

Ngày nắng nóng, bù nước nên đi cùng nghỉ mát, giảm nắng trực tiếp và theo dõi dấu hiệu cơ thể.

7. Cách bù nước thực tế trong ngày nóng

Không có một lượng nước cố định đúng cho tất cả mọi người. Nhu cầu phụ thuộc vào cân nặng, tuổi, mức vận động, nhiệt độ, mồ hôi, bệnh nền và thuốc đang dùng. Cách thực tế là uống rải đều trong ngày, tăng nước khi ra nắng/vận động, theo dõi màu nước tiểu và cảm giác tỉnh táo.

Gia đình có thể đặt vài “điểm nhắc”: một chai nước trên bàn làm việc, bình nước cho trẻ khi đi học/đi chơi, uống nước trước khi ra ngoài, uống sau khi về nhà, thêm canh hoặc trái cây nhiều nước vào bữa ăn. Người cao tuổi nên được nhắc uống nước đều vì cảm giác khát có thể giảm.

Thiếu nước trong ngày nắng nóng không phải lúc nào cũng ồn ào. Nó có thể bắt đầu bằng nước tiểu vàng sẫm, đau đầu nhẹ, khô miệng, chóng mặt khi đứng dậy, tim đập nhanh, chuột rút hoặc mệt bất thường. Nhận ra sớm giúp bạn bù nước, nghỉ mát và tránh để cơ thể rơi vào kiệt sức vì nóng.

Hôm nay, hãy thử kiểm tra 3 dấu hiệu đơn giản: màu nước tiểu, số lần uống nước và mức tỉnh táo buổi chiều. Nếu cả nhà cùng chú ý những tín hiệu nhỏ này, mùa nóng sẽ dễ chịu và an toàn hơn nhiều.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin