Sau khi uống thuốc, một vài nốt ngứa hoặc mẩn đỏ có thể khiến nhiều người nghĩ chỉ là dị ứng nhẹ. Nhưng dị ứng thuốc không phải lúc nào cũng dừng ở da. Nếu phát hiện 5 dấu hiệu này sau khi uống thuốc, cần nghiêm túc kiểm tra vì khả năng cao bạn đã bị dị ứng thuốc.
Dị ứng thuốc là phản ứng của hệ miễn dịch với một loại thuốc. Điều này khác với tác dụng phụ thường gặp, ví dụ buồn ngủ khi uống thuốc dị ứng hoặc đau dạ dày khi dùng một số thuốc giảm đau. Dị ứng thuốc có thể xảy ra với thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thuốc thảo dược hoặc thực phẩm bổ sung.
Theo Phòng khám Mayo (Mayo Clinic), triệu chứng phổ biến của dị ứng thuốc gồm nổi mề đay, phát ban và sốt; nhưng dị ứng thuốc cũng có thể gây phản ứng nghiêm trọng, bao gồm phản vệ. Với penicillin, Phòng khám Mayo (Mayo Clinic) liệt kê các biểu hiện có thể gồm phát ban, mề đay, ngứa, sốt, sưng, khó thở, khò khè và chảy mũi.
Điều khó là phản ứng da do thuốc có thể giống mẩn ngứa thông thường, côn trùng đốt hoặc dị ứng thời tiết. Vì vậy, thời điểm xuất hiện sau khi dùng thuốc là manh mối rất quan trọng: triệu chứng bắt đầu sau liều đầu, sau vài liều hay sau khi tăng liều?
Mề đay thường là các mảng sẩn phù, nổi gồ, ngứa, có thể thay đổi vị trí nhanh. Phát ban do thuốc có thể là các chấm đỏ, mảng đỏ hoặc vùng da ngứa lan rộng. Nếu nổi mẩn xuất hiện sau khi uống thuốc mới, đặc biệt là kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc chống viêm, thuốc chống co giật hoặc thuốc điều trị bệnh mạn tính mới được kê, cần ghi nhận kỹ.
Không nên tự uống thêm thuốc chống dị ứng rồi tiếp tục dùng thuốc nghi ngờ gây phản ứng nếu chưa hỏi bác sĩ. Với phản ứng nhẹ, bác sĩ có thể đổi thuốc hoặc hướng dẫn theo dõi. Với phản ứng lan nhanh, kèm sưng hoặc khó thở, cần xử lý khẩn cấp.
_101137710.png "5 dấu hiệu dị ứng thuốc không nên nhầm với mẩn ngứa thông thường") |
Mề đay xuất hiện sau khi dùng thuốc mới là dấu hiệu cần được ghi nhận, không nên xem như ngứa da thông thường.
Sưng môi, mí mắt, mặt hoặc lưỡi sau khi dùng thuốc có thể là phù mạch. Tình trạng này cần đặc biệt chú ý vì nếu sưng lan tới lưỡi, họng hoặc đường thở, người bệnh có thể khó thở, khò khè hoặc cảm giác nghẹn.
Đây không phải là kiểu “mẩn ngứa nhẹ”. Nếu sưng mặt/môi đi kèm khàn tiếng, khó nuốt, khó thở, tức ngực hoặc chóng mặt, cần đi cấp cứu. Đừng chờ xem có tự hết không, vì phản ứng dị ứng nặng có thể tiến triển nhanh.
Đây là nhóm dấu hiệu rất đáng lo. Phòng khám Mayo (Mayo Clinic) mô tả phản vệ có thể gồm phản ứng da như mề đay/ngứa, tụt huyết áp, co thắt đường thở, sưng lưỡi hoặc họng gây khò khè và khó thở, mạch nhanh yếu, buồn nôn/nôn/tiêu chảy, chóng mặt hoặc ngất.
Khi khó thở xuất hiện sau dùng thuốc, không nên tự xử lý tại nhà bằng cách nằm nghỉ hoặc uống thêm thuốc khác. Đây là tình huống cần hỗ trợ y tế ngay, đặc biệt nếu người bệnh có tiền sử dị ứng nặng.
_101138757.png "5 dấu hiệu dị ứng thuốc không nên nhầm với mẩn ngứa thông thường") |
Khó thở, khò khè hoặc sưng họng sau khi dùng thuốc là dấu hiệu cần xử lý khẩn cấp.
Dị ứng thuốc nặng không chỉ biểu hiện trên da. Khi phản ứng ảnh hưởng toàn thân, huyết áp có thể tụt, người bệnh choáng váng, vã mồ hôi, tim đập nhanh, yếu lả hoặc ngất. Nếu các dấu hiệu này xuất hiện cùng mề đay, sưng mặt hoặc khó thở sau khi dùng thuốc, nguy cơ phản vệ càng đáng lo.
Một sai lầm thường gặp là nghĩ chóng mặt là do đói, mệt hoặc “thuốc mạnh”. Nhưng trong bối cảnh vừa dùng thuốc và có dấu hiệu dị ứng khác, chóng mặt không nên bị xem nhẹ.
Một số phản ứng thuốc nghiêm trọng có thể xuất hiện muộn hơn, sau vài ngày đến vài tuần. Dấu hiệu cảnh báo gồm sốt, phát ban lan rộng, da đau rát, bong tróc, phồng rộp, loét miệng, đỏ mắt, đau mắt hoặc tổn thương vùng sinh dục. Đây không phải mẩn ngứa thông thường.
Nếu có các dấu hiệu này, cần đi khám ngay và mang theo danh sách thuốc đã dùng. Tuyệt đối không tự bôi thuốc, tự uống thêm thuốc hoặc chờ da “tự dịu” nếu phát ban đi kèm sốt, đau rát hoặc phồng rộp.
_101138242.png "5 dấu hiệu dị ứng thuốc không nên nhầm với mẩn ngứa thông thường") |
Dị ứng thuốc cần được nhìn theo toàn cảnh triệu chứng, không chỉ dựa vào vài nốt mẩn đỏ trên da.
Hãy ngừng dùng thuốc nghi ngờ nếu phản ứng rõ ràng và liên hệ bác sĩ hoặc dược sĩ để được hướng dẫn, trừ khi đó là thuốc điều trị bệnh quan trọng cần có chỉ định thay thế. Với khó thở, sưng họng, chóng mặt/ngất, phát ban lan nhanh hoặc sốt kèm tổn thương da, cần đi cấp cứu. Khi đi khám, nên mang vỏ thuốc, toa thuốc, thời điểm uống và ảnh chụp triệu chứng nếu có.
Dị ứng thuốc có thể bắt đầu bằng mẩn ngứa nhưng không nên bị xem như chuyện da liễu thông thường. Nổi mề đay lan nhanh, sưng môi mắt, khó thở, chóng mặt/ngất hoặc sốt kèm tổn thương da là những tín hiệu cần được xử lý nghiêm túc.
Từ hôm nay, mỗi khi dùng thuốc mới, hãy ghi lại tên thuốc và thời điểm bắt đầu uống. Nếu cơ thể phản ứng bất thường, thông tin này giúp bác sĩ xác định nguyên nhân nhanh hơn và tránh dùng lại thuốc có nguy cơ.
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này
Quỳnh Giang
Theo Người đưa tin
