Khi thời tiết chuyển lạnh, cơ thể buộc phải thích nghi nhanh với nền nhiệt thấp, trong khi nguy cơ mắc các bệnh hô hấp lại âm thầm gia tăng. Không khí lạnh và khô khiến niêm mạc mũi họng dễ tổn thương, tạo điều kiện cho virus, vi khuẩn xâm nhập. Vì vậy, giữ ấm cơ thể và điều chỉnh thói quen sinh hoạt trong giai đoạn này là cách chủ động bảo vệ sức khỏe.
Theo phân tích của nhiều chuyên gia sức khỏe, thời tiết lạnh ảnh hưởng đến cơ thể theo hai hướng song song. Một mặt, nhiệt độ thấp làm các mạch máu ở đường hô hấp co lại, giảm khả năng vận chuyển tế bào miễn dịch đến vùng mũi họng. Mặt khác, không khí lạnh và khô khiến lớp nhầy bảo vệ niêm mạc bị suy yếu, làm giảm “hàng rào tự nhiên” ngăn chặn tác nhân gây bệnh. Đây là lý do vào mùa lạnh, các bệnh như cảm cúm, viêm họng, viêm phế quản hay viêm phổi thường gia tăng rõ rệt. Trong bối cảnh đó, việc thực hiện những thói quen đúng đắn hàng ngày sẽ giúp cơ thể giữ ấm hiệu quả hơn và giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
1. Giữ ấm cơ thể đúng cách, đặc biệt là các vùng dễ mất nhiệt
Giữ ấm là nguyên tắc quan trọng hàng đầu khi thời tiết chuyển lạnh, tuy nhiên giữ ấm đúng cách mới mang lại hiệu quả thực sự. Cơ thể con người thường mất nhiệt nhiều nhất qua các vùng như đầu, cổ, ngực, bàn tay và bàn chân. Khi các khu vực này bị lạnh, toàn bộ cơ thể sẽ nhanh chóng cảm thấy rét, kéo theo nguy cơ nhiễm lạnh và suy giảm miễn dịch.
Các chuyên gia khuyến cáo nên mặc nhiều lớp áo mỏng thay vì một lớp áo quá dày. Cách mặc này giúp giữ nhiệt tốt hơn và dễ điều chỉnh khi thay đổi môi trường, chẳng hạn từ ngoài trời lạnh sang không gian kín. Bên cạnh đó, khăn quàng cổ, tất chân và mũ len không chỉ có tác dụng giữ ấm mà còn giúp hạn chế luồng khí lạnh tiếp xúc trực tiếp với vùng cổ họng và đường hô hấp trên.
Đặc biệt vào sáng sớm và tối muộn, khi nhiệt độ xuống thấp nhất, việc che chắn cẩn thận các vùng này sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ viêm họng và ho kéo dài (Ảnh: Internet)
2. Duy trì độ ẩm cho đường hô hấp và không gian sống
Một yếu tố thường bị bỏ qua trong mùa lạnh là độ ẩm không khí. Khi trời lạnh, đặc biệt ở những khu vực sử dụng điều hòa hai chiều hoặc máy sưởi, không khí trong nhà thường trở nên khô hơn. Điều này khiến niêm mạc mũi họng dễ bị khô rát, nứt nẻ, làm giảm khả năng tự bảo vệ trước virus và vi khuẩn.
Các nghiên cứu về hô hấp chỉ ra rằng duy trì độ ẩm không khí ở mức vừa phải có thể giúp giảm tần suất mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp. Trong sinh hoạt hàng ngày, có thể sử dụng máy tạo ẩm hoặc đơn giản là đặt một chậu nước trong phòng để cân bằng độ ẩm. Ngoài ra, uống đủ nước cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giữ ẩm từ bên trong, giúp dịch nhầy ở mũi họng hoạt động hiệu quả hơn.
Khi cơ thể đủ nước, các phản xạ tự nhiên như ho hay hắt hơi cũng phát huy tác dụng bảo vệ tốt hơn (Ảnh: Internet)
3. Ăn uống đầy đủ dưỡng chất, ưu tiên thực phẩm tăng sức đề kháng
Chế độ dinh dưỡng trong mùa lạnh cần được chú trọng hơn so với bình thường, bởi cơ thể phải tiêu hao nhiều năng lượng để giữ ấm. Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, khi thời tiết lạnh, nhu cầu về năng lượng và một số vi chất như vitamin C, vitamin D, kẽm và protein có xu hướng tăng lên.
Việc bổ sung đầy đủ rau xanh, trái cây tươi và các loại thực phẩm giàu đạm giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh hô hấp. Những món ăn ấm nóng như canh, súp hay cháo không chỉ dễ tiêu hóa mà còn giúp làm ấm cơ thể từ bên trong, giảm cảm giác lạnh và khô cổ họng. Ngoài ra, sử dụng gia vị tự nhiên như gừng, tỏi hay hành trong bữa ăn hàng ngày cũng được nhiều chuyên gia đánh giá cao nhờ đặc tính kháng khuẩn và hỗ trợ làm ấm cơ thể một cách tự nhiên.
4. Tập luyện nhẹ nhàng, đều đặn để tăng cường tuần hoàn và miễn dịch
Nhiều người có xu hướng lười vận động hơn khi thời tiết trở lạnh, tuy nhiên đây lại là thời điểm cơ thể rất cần được kích thích tuần hoàn máu. Việc tập luyện nhẹ nhàng giúp làm ấm cơ thể, tăng lưu thông máu và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.
Theo khuyến nghị của các chuyên gia sức khỏe, không cần tập luyện cường độ cao trong mùa lạnh, mà nên ưu tiên các hình thức vận động vừa phải như đi bộ nhanh, yoga, giãn cơ hay các bài tập thở sâu (Ảnh: Internet)
Những hoạt động này không chỉ giúp giữ ấm mà còn cải thiện chức năng phổi, tăng khả năng trao đổi oxy và giảm nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp. Điều quan trọng là cần khởi động kỹ trước khi tập để tránh chấn thương và lựa chọn thời điểm tập phù hợp, tránh ra ngoài khi trời quá lạnh hoặc gió mạnh.
5. Giữ thói quen sinh hoạt lành mạnh và bảo vệ đường hô hấp
Bên cạnh việc giữ ấm và ăn uống hợp lý, các thói quen sinh hoạt hàng ngày cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hô hấp trong mùa lạnh. Ngủ đủ giấc là yếu tố then chốt giúp hệ miễn dịch phục hồi và hoạt động hiệu quả. Khi thiếu ngủ, cơ thể dễ mệt mỏi và khả năng chống lại virus, vi khuẩn suy giảm rõ rệt.
Ngoài ra, cần chú ý giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên và hạn chế chạm tay lên mũi miệng khi chưa sạch (Ảnh: Internet)
Khi ra ngoài trời lạnh hoặc đến nơi đông người, việc đeo khẩu trang không chỉ giúp giữ ấm vùng mũi họng mà còn giảm nguy cơ hít phải không khí lạnh và các tác nhân gây bệnh. Đây là thói quen đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc phòng ngừa các bệnh hô hấp phổ biến vào mùa lạnh.
Thời tiết lạnh không thể tránh khỏi, nhưng những tác động tiêu cực của nó đến sức khỏe hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu mỗi người chủ động điều chỉnh lối sống. Từ việc giữ ấm đúng cách, duy trì độ ẩm, ăn uống khoa học cho đến vận động hợp lý và chăm sóc thói quen sinh hoạt hàng ngày, tất cả đều góp phần tạo nên một “lá chắn” vững chắc cho cơ thể trước các bệnh lý đường hô hấp. Trong giai đoạn lạnh hiện tại, việc quan tâm đến những điều tưởng chừng nhỏ nhặt này chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình một cách bền vững.
Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này
Quỳnh Giang
Theo Người đưa tin