Công việc văn phòng máy lạnh ngỡ như chẳng liên quan gì đến túi mật. Thế nhưng, một ngày điển hình kéo dài 8-10 tiếng ngồi dính chặt vào ghế, bữa trưa đầy cơm trắng và đồ chiên, trà sữa chiều rồi những đợt nhịn ăn khắt khe để "siết dáng" đi du lịch lại chính là môi trường lý tưởng để sỏi mật hình thành.

Túi mật có nhiệm vụ lưu trữ và cô đặc dịch mật từ gan chuyển xuống để tiêu hóa chất béo. Sỏi túi mật (chủ yếu là sỏi cholesterol) sinh ra khi lượng cholesterol trong dịch mật bị bão hòa quá mức hoặc túi mật bị ứ trệ, lười co bóp tống đẩy dịch ra ngoài. Dưới đây là 5 thói quen phổ biến đang âm thầm tích tụ sỏi mật ở dân công sở:

1. Ngồi bất động hàng giờ liền suốt cả ngày

Nhiều nhân viên văn phòng có thể chăm chỉ đi tập gym 45 phút buổi tối, nhưng cả ngày lại ngồi bất động suốt 8 tiếng trước màn hình máy tính. Lối sống tĩnh tại làm giảm nhu động đường tiêu hóa, khiến túi mật co bóp kém linh hoạt và làm dịch mật dễ bị lắng cặn thành bùn mật rồi kết tinh thành sỏi. Hãy tạo thói quen đứng dậy đi lấy nước, đi cầu thang bộ hoặc đi dạo nhẹ nhàng sau bữa trưa.

Hạn chế ngồi bất động liên tục giúp kích thích nhu động ruột và túi mật co bóp tống đẩy dịch êm ả.

2. Chế độ ăn nhiều tinh bột tinh chế, nhiều đường nhưng thiếu chất xơ

Bữa ăn trưa văn phòng thường ngập tràn cơm trắng, mì xào nhiều dầu, đồ chiên rán kèm theo ly trà sữa nhiều đường và bánh ngọt xế chiều. Tinh bột tinh chế và đường làm tăng vọt hormone insulin, kích thích gan tổng hợp nhiều cholesterol hơn vào dịch mật.

Ngược lại, tình trạng thiếu chất xơ từ rau củ quả làm giảm khả năng đào thải muối mật dư thừa qua đường tiêu hóa, đẩy nhanh quá trình kết tinh sỏi.

3. Để vòng eo và mỡ bụng tăng dần theo từng năm

Mỗi năm làm văn phòng chỉ cần tăng nhẹ 1–2 kg mỡ bụng, sau vài năm lượng mỡ nội tạng tích tụ sẽ rất lớn. Béo bụng và hội chứng chuyển hóa làm gan tiết ra dịch mật bão hòa cholesterol nồng độ rất cao, tạo điều kiện cho các tinh thể sỏi lớn dần theo thời gian.

Bữa ăn cân bằng nhiều rau xanh và ngũ cốc nguyên cám giúp giảm nguy cơ bão hòa cholesterol trong dịch mật.

4. Nhịn ăn khắt khe, giảm cân cấp tốc trong thời gian ngắn

"Tuần sau đi biển chụp ảnh nên tuần này nhịn ăn hoàn toàn" – kiểu giảm cân tiêu cực này vô cùng tai hại. Khi cơ thể bị bỏ đói hoặc giảm cân quá nhanh (trên 1,5 kg/tuần), gan sẽ huy động mỡ và tống một lượng lớn cholesterol dư thừa vào dịch mật.

Đồng thời, do không có thức ăn đi vào dạ dày, túi mật không nhận được tín hiệu co bóp nên dịch mật bị ứ đọng lại nhiều ngày, đặc quánh như bùn và nhanh chóng đông kết thành sỏi.

5. Vòng lặp cân nặng tăng giảm thất thường

Đầu năm nhịn ăn ép cân xuống 4–5 kg, sau đó ăn bù tăng cân trở lại, rồi trước sự kiện lại tiếp tục ép cân. Chu kỳ biến động cân nặng liên tục này khiến gan và túi mật bị rối loạn chức năng chuyển hóa, làm tăng nguy cơ mắc sỏi mật cao gấp nhiều lần so với người giữ cân nặng ổn định.

Giảm cân khoa học từ từ kết hợp giữ cân nặng ổn định là phương pháp an toàn nhất cho túi mật.

Nhận biết cơn đau do sỏi túi mật

Đa số sỏi túi mật nằm yên không gây đau (sỏi câm). Nhưng khi viên sỏi kẹt vào cổ túi mật, người bệnh sẽ xuất hiện cơn đau quặn từng cơn ở vùng bụng trên bên phải (dưới bờ sườn phải) lan ra sau lưng hoặc bả vai phải, thường xảy ra sau bữa ăn no nhiều dầu mỡ. Nếu cơn đau dữ dội kéo dài kèm sốt cao rét run và vàng da vàng mắt, hãy đến bệnh viện cấp cứu ngay.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này