Uống một lon nước tăng lực để chạy deadline, thêm một lon trước giờ tập gym hay khi đi chơi đêm đã thành thói quen của nhiều nam giới. Cảm giác tỉnh táo tức thì dễ khiến cánh mày râu lầm tưởng cơ thể tràn đầy năng lượng, nhưng tim mạch và thần kinh đang chịu áp lực quá tải.
Caffeine là thành phần chính giúp kích thích sự tỉnh táo, nhưng trong mỗi lon nước tăng lực còn chứa lượng lớn đường tinh luyện, chiết xuất guarana, taurine và nhiều phụ gia khác. Theo NCCIH, một lon khoảng 473 ml có thể chứa từ 70 đến 240 mg caffeine, trong khi những chai tăng lực cô đặc dạng nhỏ (energy shot) có thể nén tới 113-200 mg caffeine. Đáng lưu ý, guarana bản chất cũng là một nguồn chứa caffeine tự nhiên, khiến tổng lượng chất kích thích thực tế đưa vào cơ thể cao hơn rất nhiều so với con số in trên nhãn.
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) ghi nhận mức caffeine khoảng 400 mg/ngày nhìn chung an toàn với người trưởng thành khỏe mạnh. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo không thể đánh đồng cà phê truyền thống với nước tăng lực, bởi việc nạp lượng lớn caffeine cô đặc cùng lúc rất dễ làm huyết áp tăng vọt và kích hoạt các cơn rối loạn nhịp tim. Dưới đây là 5 hệ lụy nam giới thường gặp nhất khi lạm dụng loại đồ uống này.
Caffeine kích thích mạnh lên hệ thần kinh giao cảm, làm tim đập dồn dập và huyết áp tăng cao tạm thời. Khi nạp lượng lớn caffeine từ nước tăng lực, ngay cả những người trẻ có thể trạng bình thường cũng có thể cảm nhận rõ lồng ngực đập thình thịch, cảm giác hẫng một nhịp hoặc hồi hộp đánh trống ngực.
Hiện tượng này không có nghĩa là bạn đã bị suy tim, nhưng nếu tình trạng tim đập nhanh xảy ra liên tục sau mỗi lần uống, việc cố uống thêm để "tập cho quen" là thói quen vô cùng nguy hiểm. Rủi ro này càng nghiêm trọng hơn nếu bạn vốn đã có huyết áp cao, tiền sử rối loạn nhịp tim hoặc đang dùng chung với cà phê đặc và bột tăng sức mạnh (pre-workout).
 |
Tim đập nhanh dồn dập sau khi uống nước tăng lực là tín hiệu cảnh báo cơ thể đang quá tải chất kích thích.
Nước tăng lực có thể giúp bạn gượng qua cơn buồn ngủ trong vài tiếng, nhưng caffeine không thể thay thế một giấc ngủ trọn vẹn. Khi nạp quá nhiều nước tăng lực vào buổi chiều hoặc tối, lượng caffeine tồn dư trong máu sẽ khiến bạn trằn trọc khó ngủ, ngủ chập chờn không sâu giấc.
Kịch bản quen thuộc thường diễn ra: Đêm thiếu ngủ → Sáng mệt mỏi phải uống nước tăng lực để làm việc → Chiều tối caffeine còn tác dụng gây khó ngủ → Hôm sau lại phải tăng liều lượng. Vòng lặp luẩn quẩn này khiến hệ thần kinh luôn bị ép hoạt động trong tình trạng kiệt sức. Bạn có thể cảm thấy đầu óc tỉnh ráo nhất thời nhưng khả năng tập trung, tốc độ phản xạ và thể lực thực tế đều đã suy giảm nghiêm trọng.
Trừ các dòng sản phẩm dành cho người ăn kiêng, đa số các loại nước tăng lực thông thường đều chứa lượng đường rất cao. Một lon nước tăng lực 473 ml có thể chứa từ 54 đến 62 g đường bổ sung - con số này vượt quá tổng mức đường tối đa được khuyến nghị cho cả một ngày của một người trưởng thành.
Nếu uống đều đặn mỗi ngày, đây sẽ là nguồn năng lượng rỗng âm thầm tích tụ mỡ thừa, làm tăng nguy cơ kháng insulin, thừa cân béo phì và tiểu đường tuýp 2. Ngay cả khi chuyển sang dòng nước tăng lực không đường để cắt giảm calo, bạn vẫn phải đối mặt với tác động tiêu cực của lượng caffeine đậm đặc lên tim mạch và giấc ngủ.
Khi uống nước tăng lực thành thói quen hàng ngày, cơ thể sẽ sinh ra cơ chế dung nạp (lờn caffeine). Lúc này, một lon không còn đủ giúp bạn tỉnh táo như trước, buộc bạn phải tăng lên 2 đến 3 lon mỗi ngày để tìm lại cảm giác hưng phấn ban đầu.
Nạp quá liều caffeine sẽ khiến cơ thể rơi vào trạng thái bồn chồn, run rẩy tay chân, lo âu vô cớ, cồn cào ruột gan và đau đầu. Ngược lại, nếu đột ngột cắt giảm hoàn toàn, bạn có thể bị vật vờ, uể oải và nhức đầu trong vài ngày đầu. Cách xử lý bền vững nhất là giảm dần từng lượng nhỏ mỗi ngày, đồng thời thu xếp lại thời gian biểu để cơ thể được ngủ đủ giấc tự nhiên.
Uống rượu pha nước tăng lực (như vodka tăng lực) là thói quen rất phổ biến trong các cuộc vui đêm, nhưng đây lại là cách kết hợp nguy hiểm nhất. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) nhấn mạnh caffeine chỉ tạo cảm giác "tỉnh táo giả tạo" chứ không hề làm giảm nồng độ cồn trong máu hay giúp bạn bớt say.
Do không cảm nhận được mức độ say xỉn thực tế, người uống rất dễ tiếp tục nạp thêm nhiều rượu bia, dẫn đến ngộ độc cồn, mất kiểm soát hành vi và suy giảm phản xạ khi lái xe. Sự kết hợp giữa cồn và chất kích thích liều cao còn khiến tim bị quá tải, huyết áp tăng vọt và cơ thể mất nước nghiêm trọng.
 |
Pha nước tăng lực với rượu bia tạo ra cảm giác tỉnh giả tạo, làm tăng nguy cơ ngộ độc cồn và quá tải tim mạch.
Nếu sau khi dùng nước tăng lực, bạn xuất hiện các triệu chứng như đau thắt ngực, khó thở, vã mồ hôi lạnh, choáng váng muốn ngất xỉu hoặc tim đập dồn dập kéo dài nhiều giờ liền, hãy đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra điện tim.
Nước tăng lực không phải là thuốc độc nếu thỉnh thoảng dùng một lượng nhỏ trong tình huống cấp bách. Tuy nhiên, nếu bạn phải dựa vào nó mỗi ngày như một loại "nhiên liệu" để duy trì công việc, điều cơ thể bạn đang thực sự cần là một giấc ngủ sâu và lịch nghỉ ngơi hợp lý, chứ không phải nạp thêm caffeine.
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này
