Ung thư thường được xem là bệnh lý chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường và lối sống, tuy nhiên trên thực tế, yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng trong một số loại ung thư nhất định. Nếu trong gia đình có người thân từng mắc ung thư, nguy cơ của các thành viên khác có thể cao hơn so với dân số chung. Việc hiểu rõ những loại ung thư có khuynh hướng di truyền cao sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong tầm soát, phòng ngừa và chăm sóc sức khỏe lâu dài.
|
| Ung thư vú có tính di truyền cao, đặc biệt là giữa những người thân ruột thịt. Nói chung, nếu người mẹ mắc ung thư vú, con gái của bà có nguy cơ mắc ung thư vú cao gấp 2-3 lần so với những phụ nữ khác. |
Khuyến nghị phòng ngừa
▪ Phụ nữ có tiền sử gia đình mắc ung thư vú nên bắt đầu khám sức khỏe vú định kỳ vào khoảng 30 tuổi, và nói chung là trước 35 tuổi, siêu âm là phương pháp chính.
▪ Nên chụp nhũ ảnh sau tuổi 35 để phát hiện ung thư vú ở giai đoạn sớm.
Phụ nữ có tiền sử di truyền nên bắt đầu tự kiểm tra vú từ tuổi 20, đặc biệt là sau kỳ kinh nguyệt. Nếu phát hiện khối u ở vú cứng, khó di chuyển và không đau khi chạm vào, họ nên đến bệnh viện khám càng sớm càng tốt. Vì nồng độ estrogen cao kéo dài có liên quan đến nguy cơ ung thư vú tăng cao, phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ mãn kinh, phải tuân theo lời khuyên của bác sĩ khi sử dụng các loại thuốc có chứa estrogen.
20%-30% bệnh nhân ung thư đại trực tràng có tiền sử gia đình mắc các loại ung thư khác nhau, đặc biệt là ung thư đại trực tràng không polyp di truyền và polyp tuyến gia đình, là những bệnh di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường với nguy cơ rất cao phát triển thành ung thư đại trực tràng.
Khuyến nghị phòng ngừa
Cách quan trọng nhất để phòng ngừa ung thư đại trực tràng hiệu quả là thay đổi thói quen ăn uống giàu chất béo và protein, ít chất xơ, tập thể dục thường xuyên và ngủ đủ giấc.
▪ Sau tuổi 45, trung bình nên nội soi đại tràng 5 đến 10 năm một lần, hoặc có thể làm xét nghiệm máu ẩn trong phân hàng năm hoặc nửa năm một lần.
Nếu có tiền sử di truyền, nên nội soi đại tràng định kỳ 1-3 năm một lần.
Nếu bạn thường xuyên bị chảy máu trực tràng, đi ngoài nhiều lần, có chất nhầy trong phân hoặc đau bụng, bạn nên nhanh chóng tìm hiểu nguyên nhân.
Ung thư vòm họng thể hiện rõ tính nhạy cảm theo chủng tộc, sự tập trung theo vùng và khuynh hướng di truyền trong gia đình.
Khuyến nghị phòng ngừa
Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư vòm họng được khuyên nên xét nghiệm virus EB định kỳ.
▪ Tránh ăn các loại thực phẩm muối chua, chẳng hạn như rau muối và cá muối. Thường xuyên ăn thực phẩm muối chua có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư vòm họng từ 2 đến 7 lần.
▪ Hãy thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bỏ thuốc lá và tránh hít phải khói thuốc thụ động cũng như các loại khói độc hại khác, chẳng hạn như khói đèn dầu hỏa, khí dung thuốc trừ sâu, formaldehyde, v.v.
Nếu bạn thấy máu trong dịch mũi hoặc ho ra dịch mũi có lẫn máu sau khi hít mạnh, hoặc nếu bạn bị sưng hạch bạch huyết ở cổ không rõ nguyên nhân hoặc có dịch trong tai giữa, bạn nên đi khám kỹ vùng mũi họng càng sớm càng tốt.
Mặc dù đặc điểm di truyền của ung thư dạ dày ít được chú ý, nhưng một số loại ung thư dạ dày lại có khuynh hướng di truyền. Khoảng 5% đến 10% trường hợp ung thư dạ dày là do di truyền, trong đó ung thư dạ dày lan tỏa di truyền là loại phổ biến nhất.
|
| Người ta thường tin rằng nếu ít nhất hai người trong một hoặc hai thế hệ của một gia đình mắc ung thư dạ dày, thì con cái của họ có nhiều khả năng mắc bệnh hơn. |
Khuyến nghị phòng ngừa
▪ Vì các tổn thương ung thư dạ dày lan tỏa giai đoạn sớm thường khó phát hiện, nên việc nội soi dạ dày định kỳ là cần thiết để phát hiện những thay đổi ác tính càng sớm càng tốt.
Các thành viên trong gia đình của những bệnh nhân này có thể ăn nhiều trái cây và rau tươi hơn, vì lượng lớn vitamin C và vitamin E có thể ngăn ngừa sự hình thành các chất gây ung thư.
Nếu bạn thường xuyên gặp các triệu chứng như đau bụng trên, đầy hơi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, bạn nên đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.
Nếu cha mẹ được chẩn đoán mắc ung thư gan, con cái của họ có thể được coi là đối tượng phòng ngừa chính vì sự lây truyền dọc của virus viêm gan B dễ dẫn đến sự tập trung ung thư gan trong gia đình . Đặc biệt, con cái của những người mẹ nhiễm virus viêm gan B có nguy cơ mắc ung thư gan cao hơn.
Khuyến nghị phòng ngừa
▪ Nếu trong gia đình có người mắc ung thư gan, tất cả con cái của họ, bất kể tình trạng sức khỏe, đều nên được kiểm tra gan toàn diện, bao gồm xét nghiệm chức năng gan đầy đủ và siêu âm.
▪ Tránh ăn các loại thực phẩm bị mốc hoặc hư hỏng như đậu phụ thối, dưa cải bắp muối chua và đậu hũ lên men; tránh ăn các loại thực phẩm nảy mầm như khoai tây nảy mầm; tránh đồ chiên rán; và kiêng rượu bia. Không sử dụng bất kỳ loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng nào mà không hỏi ý kiến bác sĩ.
Nếu bạn đột nhiên bị sụt cân không rõ nguyên nhân, đau dưới xương sườn bên phải, quầng thâm dưới mắt hoặc mệt mỏi, bạn nên đến bệnh viện để tầm soát ung thư gan càng sớm càng tốt.
Ung thư biểu mô tuyến giáp thể nhú là loại ung thư tuyến giáp phổ biến nhất . Mặc dù hầu hết các trường hợp ung thư biểu mô tuyến giáp thể nhú xảy ra rải rác, nhưng cũng có một mức độ tập trung trong gia đình nhất định, cho thấy ung thư tuyến giáp có một số khuynh hướng di truyền nhất định.
Khuyến nghị phòng ngừa
Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh lý vùng cổ nên siêu âm vùng cổ (bao gồm tuyến giáp, cổ và vùng trên xương đòn) mỗi năm một lần.
▪ Tránh tiếp xúc với bức xạ ở vùng đầu và cổ, cũng như tránh tiếp xúc với bụi phóng xạ trong quá khứ.
▪ Một lối sống lành mạnh bao gồm chế độ ăn uống cân bằng và tăng cường tập thể dục.
▪ Quản lý cảm xúc tiêu cực một cách phù hợp.
Cuối cùng, ung thư có liên quan đến di truyền, lối sống, cảm xúc và căng thẳng. Do đó, bên cạnh việc tầm soát ung thư định kỳ cho những người có tiền sử gia đình mắc ung thư, duy trì lối sống lành mạnh cũng rất quan trọng trong phòng ngừa ung thư.
Phong Vũ
Theo Người đưa tin