Dưới đây là 6 nhóm người được đánh giá có nguy cơ mắc Alzheimer cao hơn mà bạn cần đặc biệt lưu ý.

1. Những người có tiền sử di truyền nguy cơ cao

Bệnh Alzheimer không xảy ra hoàn toàn "ngẫu nhiên". Các yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là gen APOE4. Nếu một người mang gen APOE4, nguy cơ mắc bệnh Alzheimer của họ thường cao hơn; nếu họ mang hai gen, nguy cơ này càng tăng cao hơn nữa. Ngoài ra, tiền sử gia đình mắc bệnh Alzheimer đồng nghĩa với việc cá nhân đó cần phải cảnh giác hơn.

Nhưng cần phải làm rõ điều này: Mang gen nguy cơ cao không có nghĩa là bạn chắc chắn sẽ mắc bệnh; không có tiền sử gia đình mắc bệnh không có nghĩa là bạn hoàn toàn an toàn. Yếu tố di truyền là một yếu tố rủi ro, chứ không phải là định mệnh.

Những người mang một hoặc hai alen APOE E4 có nguy cơ mắc bệnh cao hơn đáng kể so với những người không mang gen này.

2. Người lớn tuổi

Tuổi tác là một trong những yếu tố nguy cơ rõ ràng nhất đối với bệnh Alzheimer. Nói một cách đơn giản, tuổi càng cao thì nguy cơ càng lớn.

Sau tuổi 65, nguy cơ mắc bệnh tăng lên đáng kể; hơn nữa, số người mắc bệnh tăng theo tuổi tác. Nguyên nhân là do khi tuổi tác tăng lên, khả năng sửa chữa tế bào thần kinh của não bộ suy giảm, các protein bất thường dễ tích tụ hơn, và các vấn đề về mạch máu não trở nên phổ biến hơn, tất cả đều làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức. Do đó, bệnh Alzheimer về bản chất là một bệnh có liên quan mật thiết đến quá trình lão hóa.

3. Những người mắc "ba chứng cao" (huyết áp cao, đường huyết cao và cholesterol cao) và các vấn đề về chuyển hóa

Huyết áp cao, đường huyết cao và cholesterol cao – nhiều người biết rằng "ba chỉ số cao" này có thể gây hại cho tim và mạch máu, nhưng chúng cũng có thể gây hại cho não.

Lý do là vì não bộ đặc biệt phụ thuộc vào nguồn cung cấp máu ổn định. Nếu bạn bị huyết áp cao, đường huyết cao hoặc rối loạn lipid máu kéo dài, thành mạch máu sẽ cứng lại và thu hẹp, làm giảm hiệu quả cung cấp máu cho não và ảnh hưởng đến việc loại bỏ chất thải khỏi não. Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến viêm mãn tính, stress oxy hóa và tổn thương các mạch máu nhỏ trong não, làm tăng thêm nguy cơ suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ.

Do đó, đừng chỉ coi "ba chỉ số cao" là vấn đề về tim mạch. Trong nhiều trường hợp, việc kiểm soát huyết áp cao, cholesterol cao và đường huyết cao cũng là một cách để bảo vệ não bộ.

4. Những người bị suy giảm đáng kể các chức năng cảm giác như thính giác, thị giác và khứu giác

Não bộ cần thông tin đầu vào từ bên ngoài để duy trì hoạt động. Nếu một người bị suy giảm thính lực, suy giảm thị lực hoặc giảm khứu giác, và bỏ qua những vấn đề này trong thời gian dài, não bộ sẽ nhận được ít kích thích hơn, và gánh nặng xử lý thông tin cũng như phương pháp của nó sẽ thay đổi.

Đặc biệt, suy giảm thính lực,, hiện được coi là một trong những yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh quan trọng đối với sự suy giảm nhận thức. Nhiều người cao tuổi không phải "không muốn nói chuyện", mà là họ không nghe rõ; họ không phải "phản ứng chậm", mà là họ chưa nhận được đầy đủ thông tin. Theo thời gian, việc giảm tương tác xã hội, ít giao tiếp và ít hoạt động trí óc làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức.

Do đó, người cao tuổi bị suy giảm thính lực không nên cố gắng chịu đựng. Nếu cần, hãy đi khám và đeo máy trợ thính; nó không làm bạn trông già hơn mà thực chất còn giúp bảo vệ não bộ của bạn.

5. Những người bị chấn thương đầu nghiêm trọng

Chấn thương đầu nghiêm trọng, chấn động não tái phát nhiều lần và tổn thương não do tai nạn giao thông không phải là vấn đề nhỏ. Ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy tiền sử chấn thương não làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ trong tương lai.

Nguyên nhân rất phức tạp, nhưng cốt lõi có thể được hiểu như sau: Chấn thương não có thể trực tiếp làm tổn thương các tế bào thần kinh và sợi thần kinh, dẫn đến phản ứng viêm kéo dài và có khả năng thúc đẩy sự lắng đọng protein bất thường. Một chấn thương nghiêm trọng duy nhất, hoặc nhiều chấn thương nhỏ lặp đi lặp lại trong thời gian dài, có thể để lại tổn thương vĩnh viễn cho não.

Do đó, việc phòng ngừa té ngã và chấn thương không chỉ đơn thuần là ngăn ngừa gãy xương, mà còn là ngăn ngừa tổn thương não bộ.

6. Những người thiếu tương tác xã hội lâu dài, tâm trạng tồi tệ và trạng thái tinh thần kém

Lối sống tĩnh tại không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch mà còn tác động tiêu cực đến não bộ.

Nhiều người tin rằng bệnh Alzheimer chỉ liên quan đến "chính bộ não", nhưng trạng thái tâm lý và xã hội cũng rất quan trọng. Nếu người cao tuổi sống một mình trong thời gian dài, ít giao tiếp xã hội, bị trầm cảm, luôn không muốn ra ngoài và không muốn học hỏi những điều mới, não bộ của họ sẽ ngày càng ít được kích thích, và khả năng dự trữ nhận thức của họ sẽ càng dễ bị suy giảm.

Trầm cảm, căng thẳng mãn tính và lo âu mãn tính đều có thể ảnh hưởng gián tiếp đến chức năng nhận thức thông qua các yếu tố như thiếu ngủ, tăng mức độ viêm nhiễm và giảm hoạt động thể chất. Ngược lại, những người lớn tuổi sẵn sàng giao tiếp với người khác, duy trì sở thích và tiếp tục học hỏi những điều mới thường có khả năng giữ gìn sức khỏe não bộ tốt hơn. Đó là lý do tại sao g bảo vệ não bộ không chỉ là việc uống thuốc gì, mà còn là cách sống như thế nào.

Alzheimer không phải là hệ quả tất yếu của tuổi già mà là một bệnh lý có thể phòng ngừa nếu được nhận diện sớm. Việc hiểu rõ 6 nhóm người có nguy cơ cao sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe não bộ.

Đừng đợi đến khi trí nhớ suy giảm mới bắt đầu quan tâm – phòng bệnh từ sớm chính là chìa khóa để duy trì một cuộc sống minh mẫn và chất lượng lâu dài.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin