Huyết áp mất kiểm soát nguy hiểm vì có thể diễn ra rất âm thầm

Huyết áp là lực máu tác động lên thành động mạch. Khi áp lực này duy trì cao trong thời gian dài, tim phải làm việc nặng hơn, thành mạch dễ tổn thương hơn, từ đó tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận, tổn thương mắt và suy tim.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2024 có khoảng 1,4 tỷ người trưởng thành 30-79 tuổi trên thế giới sống chung với tăng huyết áp, tương đương 33% dân số trong nhóm tuổi này; khoảng 600 triệu người, tức 44%, không biết mình mắc bệnh.

Điểm cần nói rõ: tăng huyết áp thường không gây triệu chứng. Những dấu hiệu dưới đây không dùng để tự chẩn đoán, mà là lời nhắc nên đo huyết áp đúng cách và đi khám nếu lặp lại, nặng dần hoặc đi kèm dấu hiệu nguy hiểm.

1. Đau đầu buổi sáng hoặc đau âm ỉ vùng đầu

Đau đầu có thể do thiếu ngủ, căng thẳng, viêm xoang, màn hình hoặc migraine. Nhưng nếu đau đầu thường xuất hiện vào buổi sáng, kèm cảm giác nặng đầu, choáng, ù tai hoặc huyết áp đo được cao nhiều lần, cần xem lại huyết áp.

Huyết áp có xu hướng tăng khi cơ thể chuẩn bị thức dậy. Nếu ban đêm huyết áp không giảm đủ hoặc sáng sớm tăng cao, một số người có thể thấy đau đầu, nặng đầu. Tuy vậy, chỉ đau đầu không đủ để kết luận tăng huyết áp; điều quan trọng là đo đúng và theo dõi nhiều ngày.

Đau đầu buổi sáng lặp lại nên được ghi nhận cùng chỉ số huyết áp tại nhà.

2. Chóng mặt, hoa mắt, mất thăng bằng thoáng qua

Chóng mặt có thể đến từ rối loạn tiền đình, hạ đường huyết, thiếu máu, mất nước, tụt huyết áp tư thế hoặc stress. Nhưng huyết áp cao, đặc biệt khi dao động mạnh, cũng có thể khiến người bệnh thấy choáng, xây xẩm hoặc mất thăng bằng.

Nếu chóng mặt đi kèm đau đầu dữ dội, yếu liệt, nói khó, méo miệng, nhìn mờ đột ngột, cần đi cấp cứu vì đó có thể là dấu hiệu thần kinh nghiêm trọng. Nếu chóng mặt nhẹ nhưng lặp lại, nên đo huyết áp vào thời điểm triệu chứng xuất hiện và ghi vào sổ theo dõi.

3. Mờ mắt, nhìn chấm đen hoặc cảm giác hoa mắt

Mạch máu ở mắt rất nhỏ và nhạy với thay đổi huyết áp. Huyết áp cao kéo dài có thể ảnh hưởng đến võng mạc. Người bệnh đôi khi thấy mờ mắt, hoa mắt, chấm đen, hoặc nhìn kém hơn so với bình thường.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tăng huyết áp không được điều trị có thể gây các biến chứng nghiêm trọng như đau tim, đột quỵ, suy thận và tổn thương thị lực. Nếu mờ mắt xuất hiện đột ngột, kèm đau đầu dữ dội hoặc yếu liệt, cần xử lý y tế khẩn cấp.

Mắt có nhiều mạch máu nhỏ nên có thể bị ảnh hưởng khi huyết áp cao kéo dài.

4. Hồi hộp, tim đập nhanh hoặc cảm giác bồn chồn

Hồi hộp có thể do cà phê, thiếu ngủ, lo âu, rối loạn tuyến giáp hoặc rối loạn nhịp tim. Ở người tăng huyết áp, cảm giác tim đập mạnh có thể xuất hiện khi cơ thể đang căng thẳng, sau bữa ăn mặn, sau rượu bia hoặc khi huyết áp tăng.

Không nên chỉ dựa vào cảm giác hồi hộp để đoán huyết áp. Có người huyết áp rất cao nhưng không thấy gì; có người hồi hộp nhiều nhưng huyết áp bình thường. Cách tốt nhất vẫn là đo huyết áp, đo nhịp tim, ghi hoàn cảnh xảy ra và trao đổi với bác sĩ nếu lặp lại.

5. Khó thở khi gắng sức hoặc khi nằm

Khó thở là dấu hiệu cần cẩn thận. Nếu bạn leo cầu thang nhanh hụt hơi hơn trước, nằm thấp thấy khó thở, phải kê cao gối, hoặc khó thở kèm phù chân, mệt nhiều, nên kiểm tra tim mạch và huyết áp.

Huyết áp cao lâu ngày có thể làm tim phải bơm mạnh hơn, lâu dần ảnh hưởng đến chức năng tim. Dù khó thở không luôn do huyết áp, nó là triệu chứng không nên tự xử lý bằng nghỉ ngơi qua loa nếu xuất hiện lặp lại.

6. Đau tức ngực hoặc cảm giác nặng ngực

Đau tức ngực có thể do trào ngược dạ dày, căng cơ, lo âu, nhưng cũng có thể liên quan đến tim mạch. Nếu tức ngực xuất hiện khi gắng sức, lan lên hàm, vai trái, cánh tay, kèm vã mồ hôi, khó thở, buồn nôn hoặc choáng, cần đi cấp cứu.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết bệnh tim mạch là nguyên nhân tử vong hàng đầu toàn cầu, trong đó đau tim và đột quỵ chiếm phần lớn tử vong do tim mạch. Với người đã biết tăng huyết áp, đau ngực không nên được xem là triệu chứng “chịu chút rồi hết”.

Đau tức ngực đi kèm khó thở hoặc đau lan cần được đánh giá y tế sớm.

7. Chảy máu cam bất thường hoặc kéo dài

Chảy máu cam thường do khô mũi, ngoáy mũi, viêm mũi dị ứng, dùng thuốc chống đông hoặc chấn thương nhẹ. Huyết áp cao không phải nguyên nhân duy nhất, nhưng nếu chảy máu cam xảy ra nhiều lần, kéo dài, khó cầm hoặc đi kèm đau đầu/choáng, nên đo huyết áp và đi khám.

Đo huyết áp đúng mới biết có mất kiểm soát hay không

Nên đo khi ngồi nghỉ ít nhất 5 phút, lưng tựa ghế, chân đặt trên sàn, tay ngang tim, vòng bít đúng cỡ, không đo ngay sau cà phê, thuốc lá, vận động hoặc căng thẳng. Hãy đo 2 lần cách nhau 1 phút, ghi trung bình, theo dõi nhiều ngày.

Huyết áp cao nguy hiểm vì có thể âm thầm trong thời gian dài. Đau đầu buổi sáng, chóng mặt, mờ mắt, hồi hộp, khó thở, tức ngực và chảy máu cam bất thường không phải lúc nào cũng do huyết áp, nhưng đều là dấu hiệu đáng để đo và theo dõi. Phát hiện sớm giúp giảm nguy cơ biến chứng lên tim, não, thận và mắt.

Nếu nhà có máy đo huyết áp, hãy đo vào cùng một khung giờ trong vài ngày và ghi lại chỉ số. Một cuốn sổ nhỏ đôi khi giúp bác sĩ nhìn ra vấn đề rõ hơn nhiều so với trí nhớ mơ hồ.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin