Nếu bạn hoặc người thân trong gia đình hiện đang phải đối mặt với bệnh thận, hướng dẫn này sẽ cung cấp cho bạn những lời khuyên sức khỏe chuyên nghiệp và giúp bạn bảo vệ thận một cách khoa học.

Ăn uống đúng cách là một nghệ thuật, giúp giảm gánh nặng cho thận

Khi chức năng thận bị suy giảm, khả năng lọc và bài tiết giảm sút, và chế độ ăn uống phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi là "thực phẩm chất lượng cao, ít protein, ít muối, ít kali, ít phốt pho và kiểm soát lượng nước uống". Điều quan trọng cần lưu ý là tình trạng sức khỏe của mỗi người khác nhau, và các hạn chế cụ thể phải được tuân thủ theo lời khuyên của bác sĩ hoặc khuyến nghị của chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng kế hoạch ăn uống cá nhân hóa.

1. Protein: Chất lượng cao và được kiểm soát chặt chẽ

Giảm lượng protein nạp vào có thể làm giảm gánh nặng chuyển hóa cho thận đồng thời đảm bảo cung cấp đủ protein chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể. Ưu tiên các nguồn protein chất lượng cao như trứng, sữa, thịt nạc và cá, những nguồn này có ít chất thải chuyển hóa. Kiểm soát chặt chẽ tổng lượng để tránh nạp quá nhiều. Xác định lượng tiêu thụ hàng ngày dựa trên tình trạng sức khỏe và cân nặng của người bệnh. Có thể giảm lượng protein không chất lượng cao như gạo, mì và các sản phẩm từ đậu nành một cách hợp lý. Nếu cần, hãy thay thế một số thực phẩm chính bằng tinh bột lúa mì hoặc tinh bột củ sen.

2. Muối natri: Hạn chế tối đa lượng muối ăn vào

Việc tiêu thụ quá nhiều muối có thể gây gánh nặng cho thận và gây ra hoặc làm trầm trọng thêm chứng huyết áp cao và phù nề. Nên hạn chế lượng muối ăn hàng ngày xuống dưới 5 gram (khoảng một nắp chai bia); tránh các thực phẩm nhiều muối như dưa chua, thịt hun khói, đồ hộp, đồ ăn vặt chế biến sẵn và nước tương, và kiểm tra danh sách thành phần khi mua; sử dụng các gia vị tự nhiên như hành lá, gừng, tỏi, giấm và các loại gia vị khác để thay thế muối ăn khi nấu nướng.

3. Kali và Phốt pho: Hãy cẩn thận với "kẻ giết người thầm lặng"

Suy giảm chức năng thận dễ dẫn đến tăng kali máu và tăng phosphat máu, đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe. Tăng kali máu có thể gây rối loạn nhịp tim và ngừng tim, vì vậy cần thận trọng khi ăn chuối, cam, cà chua, khoai tây, nấm, rau lá xanh đậm và đậu. Chần rau trước khi nấu có thể loại bỏ một phần kali. Tăng phosphat máu có thể gây ngứa da, tổn thương xương và vôi hóa mạch máu, vì vậy cần hạn chế ăn nội tạng động vật, các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt, đồ uống có ga và các sản phẩm thịt chế biến sẵn, đồng thời tránh các thực phẩm có chứa chất phụ gia phosphat.

4. Cân bằng bổ sung và thải chất lỏng 

Khi chức năng thận suy giảm, lượng nước tiểu giảm, và sự tích tụ dịch quá mức dễ dẫn đến phù nề và suy tim, vì vậy cần kiểm soát chặt chẽ lượng dịch nạp vào. Tổng lượng dịch nạp vào hàng ngày = lượng nước tiểu ngày hôm trước + 500 ml, có thể điều chỉnh tùy theo tình trạng phù nề và lượng nước tiểu. Chú ý tất cả các thực phẩm chứa nước như nước, sữa, súp, nước ép và cháo, để không bỏ sót lượng nước ẩn trong cơ thể.

Hoạt động vừa phải giúp bảo vệ thận

Nhiều bệnh nhân mắc bệnh thận lo lắng rằng hoạt động thể chất sẽ gây hại cho thận nên thường nằm bất động trên giường trong thời gian dài. Tuy nhiên, nằm bất động quá lâu có thể dẫn đến giảm sức mạnh thể chất, teo cơ và suy yếu hệ miễn dịch, cản trở quá trình hồi phục.

Hoạt động thể chất vừa phải, thường xuyên không những không gây hại cho thận mà còn mang lại nhiều lợi ích.

1. Lợi ích của hoạt động thể chất vừa phải

Nó cải thiện chức năng tim phổi, giúp kiểm soát huyết áp và lượng đường trong máu, giảm tổn thương thận do biến chứng; duy trì cân nặng hợp lý và ngăn ngừa rối loạn chuyển hóa do béo phì; tăng cường sức mạnh cơ bắp và cải thiện các triệu chứng mệt mỏi; giảm lo âu và trầm cảm, đồng thời cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần.

2. Vận động từng bước và trong khả năng của mình

Nên ưu tiên các bài tập aerobic nhẹ nhàng như đi bộ, đi bộ nhanh, yoga và thể dục nhịp điệu; tập thể dục 3-5 lần một tuần, bắt đầu với 15-20 phút mỗi lần và tăng dần lên 30 phút, hướng đến trạng thái "hơi thở hổn hển nhưng vẫn có thể nói chuyện"; tránh các môn thể thao đối kháng mạnh như bóng rổ và bóng đá, cũng như các môn thể thao bùng nổ như cử tạ và chạy nước rút 100 mét, để ngăn ngừa huyết áp tăng đột ngột và tăng gánh nặng cho thận.

3. An toàn là trên hết

Tránh tập thể dục trong vòng một giờ sau khi ăn no hoặc khi quá đói; nếu bạn bị đau ngực, chóng mặt, khó thở, buồn nôn hoặc các khó chịu khác trong khi tập thể dục, hãy dừng lại ngay lập tức và nghỉ ngơi, và tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu cần thiết; nếu bạn bị tăng huyết áp nặng, suy tim, phù nề nặng hoặc đang trong giai đoạn cấp tính của bệnh, bạn nên làm theo lời khuyên của bác sĩ là nằm nghỉ ngơi và dần dần hoạt động trở lại sau khi tình trạng ổn định; bệnh nhân chạy thận nhân tạo có thể tham gia các hoạt động nhẹ vào ngày thứ hai chạy thận, tránh ngày chạy thận và 24 giờ đầu tiên sau thủ thuật; bệnh nhân thẩm tách phúc mạc nên tránh các động tác cúi gập người và xoay người mạnh để tránh làm dịch chuyển ống thông thẩm tách.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin