Theo quan điểm truyền thống, thực phẩm có lẽ là yếu tố chính ảnh hưởng đến nồng độ axit uric. Tuy nhiên, trên thực tế, nếu năm thói quen này không được sửa đổi, ngay cả khi đã nỗ lực cải thiện chế độ ăn uống, vẫn có nguy cơ axit uric cao. Tốt nhất nên sửa đổi những thói quen này càng sớm càng tốt.

1. Thiếu ngủ mãn tính dẫn đến giảm hiệu quả trao đổi chất

Nồng độ axit uric cao liên quan đến nhiều khía cạnh như sức khỏe thận và bệnh gút.

Ngủ đủ giấc rất quan trọng để duy trì chức năng nội tiết và chuyển hóa. Thiếu ngủ kéo dài làm rối loạn nhịp sinh học của cơ thể, ảnh hưởng đến khả năng bài tiết axit uric của thận và khiến nó tích tụ trong máu. Không hiếm trường hợp một số người thấy nồng độ axit uric trong máu tăng cao đáng kể sau khi thức trắng đêm. Vào ban đêm, tốc độ lọc cầu thận chậm lại; nghỉ ngơi không đủ sẽ cản trở việc bài tiết kịp thời các chất thải chuyển hóa, cuối cùng dẫn đến tăng axit uric máu, mà ngay cả chế độ ăn uống nhẹ cũng không thể cải thiện được.

2. Lối sống ít vận động dẫn đến tích tụ axit uric

Thiếu vận động không chỉ dẫn đến béo phì và hội chứng chuyển hóa, mà còn làm trầm trọng thêm các rối loạn bài tiết axit uric. Tình trạng ít vận động kéo dài làm giảm hiệu quả lưu thông máu, làm chậm chức năng lọc và bài tiết của thận, và làm tăng nồng độ axit uric trong máu. Điều này đặc biệt đúng đối với những người ngồi làm việc văn phòng trong thời gian dài và thiếu hoạt động ngoài trời; nếu họ cũng uống ít nước và có mức độ hoạt động thể chất thấp, việc kiểm soát axit uric càng trở nên khó khăn hơn. Tập thể dục vừa phải có thể đẩy nhanh quá trình chuyển hóa axit uric và giúp khôi phục mức axit uric về bình thường.

3. Việc uống không đủ nước mỗi ngày sẽ cản trở quá trình bài tiết axit

Một người trưởng thành bình thường nên uống từ 1500 đến 2000 ml nước mỗi ngày để đảm bảo chức năng thận hoạt động hiệu quả

Con đường chính để bài tiết axit uric là qua nước tiểu. Việc uống không đủ nước mỗi ngày ảnh hưởng trực tiếp đến tần suất đi tiểu, dẫn đến nồng độ axit uric trong máu tăng cao. Nhiều người bận rộn với công việc và chỉ uống nước khi khát, dẫn đến lượng nước không đủ cho thận chuyển hóa và loại bỏ axit uric. Một người trưởng thành bình thường nên uống từ 1500 đến 2000 ml nước mỗi ngày để đảm bảo chức năng thận hoạt động hiệu quả. Nếu lượng nước uống vào vẫn thấp, ngay cả khi kiểm soát chế độ ăn uống nghiêm ngặt, nồng độ axit uric sẽ khó giảm xuống.

4. Chế độ ăn kiêng quá mức và giảm cân đột ngột thường xuyên

Nhiều người tìm đến các phương pháp cực đoan để giảm cân, chẳng hạn như chỉ ăn rau, hoàn toàn kiêng các thực phẩm chính hoặc nhịn ăn. Những phương pháp này dễ dẫn đến sự phân giải nhanh chóng chất béo trong cơ thể, tạo ra một lượng lớn ketone. Ketone ức chế bài tiết axit uric đồng thời thúc đẩy sản sinh axit uric, khiến nồng độ axit uric tăng đột biến. Về mặt y học, điều này được gọi là "tăng axit uric máu do ketone". Tình trạng này phổ biến hơn ở phụ nữ trẻ, thường đi kèm với các triệu chứng như đau khớp cùng với giảm cân nhanh chóng, và cần được xem xét nghiêm túc.

5. Việc bỏ bê điều trị bệnh dẫn đến sự mất cân bằng trong cơ thể

Bệnh nhân mắc các bệnh mãn tính như tăng huyết áp, tiểu đường và béo phì thường đã có thận ở trạng thái bù trừ. Nếu không được quản lý đúng cách, điều này dễ dẫn đến rối loạn chuyển hóa axit uric. Nồng độ insulin cao thúc đẩy sự tái hấp thu axit uric bởi các ống thận, gây ra sự gia tăng liên tục nồng độ axit uric trong máu. Hơn nữa, một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc lợi tiểu và aspirin, có thể ức chế bài tiết axit uric; nếu không điều chỉnh thuốc dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, nó có thể vô tình làm trầm trọng thêm vấn đề axit uric cao.

Nồng độ axit uric cao không chỉ đơn thuần là do "ăn uống sai cách"; đó là kết quả của nhiều yếu tố, bao gồm lối sống, khả năng trao đổi chất và chức năng thận. Chỉ đơn giản là từ bỏ hải sản và bia là chưa đủ; cần có sự điều chỉnh toàn diện, bao gồm thay đổi giấc ngủ, tập thể dục và lượng nước uống. Khả năng trao đổi chất của cơ thể phản ánh tình trạng tổng thể, và việc cải thiện thói quen quan trọng hơn là những hạn chế ngắn hạn. Phát hiện và điều chỉnh sớm là điều cần thiết để thực sự tránh được bệnh gút và các biến chứng khác nhau liên quan đến axit uric.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin