Nhiều nghiên cứu khoa học trong những năm gần đây cho thấy khoảng cách sinh sống với nhà máy hoặc khu công nghiệp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ mắc một số bệnh lý, đặc biệt là ung thư.

Những người sống càng gần các nguồn phát thải công nghiệp có xu hướng phải tiếp xúc nhiều hơn với các chất ô nhiễm độc hại trong không khí, nước và đất.

Vì sao sống gần khu công nghiệp có thể làm tăng nguy cơ ung thư?

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Environmental Health Perspectives cho thấy những người sống trong bán kính 500 mét quanh các khu công nghiệp có tỷ lệ mắc ung thư phổi cao hơn khoảng 12% đến 15% so với những người sống xa hơn. Nghiên cứu chỉ ra rằng nguyên nhân chính là do tác động tích lũy lâu dài của các chất ô nhiễm không khí.

Hít phải bụi mịn (PM2.5) trong thời gian dài

Những hạt bụi nhỏ li ti này có thể xâm nhập vào phế nang và đi vào máu, gây viêm mãn tính và làm tăng nguy cơ ung thư phổi và bệnh tim mạch. Một nghiên cứu dọc dựa trên cộng đồng ở Bắc Kinh, Trung Quốc cho thấy cứ mỗi 10 microgam trên mét khối tăng lên trong nồng độ PM2.5, tỷ lệ mắc ung thư phổi tăng khoảng 8%.

Ô nhiễm hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs)

Các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) phát thải từ các nhà máy hóa chất và một số khu công nghiệp có thể chuyển hóa thành các chất gây ung thư như benzen và formaldehyde trong cơ thể người. Tiếp xúc lâu dài, đặc biệt là ở trẻ em và người già, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu, u lympho và các bệnh khác.

Tiếng ồn và sự can thiệp vào nhịp sinh học

Các khu công nghiệp không chỉ thải ra chất gây ô nhiễm mà còn chịu ảnh hưởng liên tục của ô nhiễm tiếng ồn. Tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn có thể làm gián đoạn giấc ngủ, làm suy yếu hệ miễn dịch và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ung thư.

Lời khuyên từ chuyên gia: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từ lâu đã xếp ô nhiễm không khí ngoài trời vào nhóm chất gây ung thư loại 1. Những lựa chọn về môi trường, bắt đầu từ nơi bạn sinh sống, có thể ảnh hưởng đến nguy cơ sức khỏe trong tương lai.

Tác hại của việc sống ở khu vực ô nhiễm nặng

Tiếp xúc lâu dài với các khu công nghiệp hoặc môi trường ô nhiễm nặng không chỉ đơn thuần là những con số khô khan; nó dần dần biểu hiện ra trong cơ thể. Sau đây là những thay đổi thường gặp được quan sát thấy trong các nghiên cứu khoa học và các trường hợp lâm sàng:

1. Tổn thương hệ hô hấp

Việc hít phải các chất ô nhiễm liên tục có thể dẫn đến ho mãn tính, khó thở, tăng tần suất nhiễm trùng đường hô hấp, và thậm chí làm giảm chức năng phổi.

Một cuộc khảo sát tiếp theo ở Bắc Kinh cho thấy cư dân sống trong các khu vực ô nhiễm nặng trong thời gian dài có dung tích phổi trung bình thấp hơn từ 7% đến 10% so với những người khác.

2. Các chỉ số máu bất thường

Các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) có thể gây ra những bất thường ở một số enzyme và tế bào máu, làm tăng nguy cơ tổn thương tủy xương. Điều này đặc biệt dễ nhận thấy ở những người trên 50 tuổi, và nếu không được kiểm soát, nó có thể tạo điều kiện cho ung thư giai đoạn đầu phát triển.

3. Hệ miễn dịch suy giảm

Tiếp xúc lâu dài với các chất ô nhiễm có thể gây ra phản ứng viêm mãn tính , làm giảm chức năng bạch cầu và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Thống kê cho thấy tỷ lệ mắc cảm lạnh và các bệnh đường hô hấp ở những người sống trong môi trường công nghiệp trong thời gian dài cao hơn từ 15% đến 20% so với mức trung bình ở thành thị.

4. Chất lượng giấc ngủ giảm sút

Tiếng ồn và các chất ô nhiễm siêu nhỏ có thể cản trở quá trình tiết melatonin, và tình trạng thiếu ngủ mãn tính có thể làm suy yếu cơ chế sửa chữa của cơ thể , khiến các tế bào dễ bị tổn thương hơn.

5. Căng thẳng tâm lý gia tăng

Môi trường công nghiệp thường đi kèm với tiếng ồn, sự tắc nghẽn và mùi khó chịu, dẫn đến gia tăng căng thẳng và lo lắng về tâm lý. Ngoài ra, còn có mối liên hệ tiềm tàng giữa căng thẳng tinh thần và nguy cơ ung thư.

5 lời khuyên giúp giảm thiểu tác hại do môi trường

1. Máy lọc không khí 

Việc lựa chọn máy lọc không khí có bộ lọc HEPA và bộ lọc than hoạt tính có thể làm giảm đáng kể nồng độ PM2.5 và VOC trong nhà. Nên vận hành máy từ 8-12 giờ mỗi ngày, đặc biệt là vào thời điểm ô nhiễm cao điểm ban đêm và buổi sáng.

2. Thông gió trong nhà thường xuyên

Trong những giờ cao điểm ô nhiễm không khí (7-9 giờ sáng và 6-8 giờ tối), hãy cố gắng đóng cửa sổ; vào những thời điểm khác, hãy duy trì sự lưu thông không khí. Luân phiên giữa việc mở cửa sổ và sử dụng máy lọc không khí sẽ mang lại kết quả tốt hơn.

3. Trồng cây xanh trong nhà

Các loại cây trồng trong chậu như thường xuân, nhện và lô hội có thể hấp thụ một phần các chất độc hại, nhưng hiệu quả của chúng khá hạn chế. Sử dụng chúng kết hợp với máy lọc không khí có thể cải thiện chất lượng không khí trong nhà.

4. Khám sức khỏe định kỳ và theo dõi thường xuyên

Xét nghiệm máu định kỳ hàng năm, xét nghiệm chức năng phổi và tầm soát ung thư được khuyến cáo để phát hiện và can thiệp sớm . Đối với những người có nguy cơ cao, tần suất chụp X-quang ngực hoặc chụp CT liều thấp có thể được tăng lên.

5. Tối ưu hóa thói quen sinh hoạt

Tăng cường hoạt động thể chất, đảm bảo ngủ đủ giấc và ăn uống lành mạnh để tăng cường hệ miễn dịch. Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa (như quả việt quất, rau bina và cà rốt) có thể làm giảm tác hại của các gốc tự do và chống lại nguy cơ ung thư.

Sức khỏe không chỉ đơn thuần là tránh ô nhiễm, mà còn là chủ động quản lý môi trường sống và tình trạng thể chất của bạn. Ngay cả khi không thể di dời, các phương pháp khoa học vẫn có thể được sử dụng để giảm thiểu rủi ro. Sức khỏe thực chất nằm ở những việc nhỏ nhặt chúng ta làm mỗi ngày. Chọn môi trường sống có không khí trong lành và áp dụng lối sống khoa học – mỗi hành động nhỏ đều bảo vệ sức khỏe tương lai của bạn.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin