Mặc dù thoạt nhìn có vẻ chỉ là một vấn đề nhỏ, cục bộ, nhưng chứng giãn tĩnh mạch có thể dẫn đến những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng hơn nếu không được điều trị kịp thời. Vậy, chứng giãn tĩnh mạch hình thành như thế nào? 

Yếu tố di truyền là một trong những nguyên nhân quan trọng gây ra chứng giãn tĩnh mạch

Nếu trong gia đình có người thân, chẳng hạn như cha mẹ hoặc anh chị em, từng bị giãn tĩnh mạch, bạn có thể có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chứng giãn tĩnh mạch có khuynh hướng di truyền rõ rệt, đặc biệt là ở các nhóm nghề nghiệp phải đứng hoặc ngồi trong thời gian dài. Điều này là do yếu tố di truyền quyết định cấu trúc thành tĩnh mạch và van tĩnh mạch.

Nếu cha mẹ hoặc các thành viên khác trong gia đình bạn bị giãn tĩnh mạch, bạn cũng có nguy cơ cao mắc phải tình trạng này.

Yếu tố di truyền này thường được kích hoạt bởi một số yếu tố môi trường nhất định, dẫn đến rối loạn chức năng van tĩnh mạch và hiện tượng máu trào ngược, từ đó gây ra giãn tĩnh mạch.

Mặc dù không thể hoàn toàn tránh khỏi các yếu tố di truyền, nhưng sự xuất hiện của chứng giãn tĩnh mạch có thể được làm chậm hoặc ngăn ngừa thông qua việc phòng ngừa và quản lý sớm. Do đó, nếu trong gia đình bạn có người bị giãn tĩnh mạch, tốt nhất nên bắt đầu chú ý đến sức khỏe đôi chân từ khi còn trẻ, duy trì chế độ tập thể dục phù hợp và tránh đứng hoặc ngồi lâu.

Tăng áp lực tĩnh mạch mãn tính cũng là nguyên nhân trực tiếp gây ra chứng giãn tĩnh mạch 

Tăng áp lực tĩnh mạch đề cập đến tình trạng tăng áp lực bên trong các mạch máu do nhiều yếu tố khác nhau gây cản trở sự trở lại của máu. Nguyên nhân phổ biến nhất là do đứng hoặc ngồi lâu. Ví dụ, những người làm các nghề như giáo viên, nhân viên bán hàng, bảo vệ và bác sĩ thường xuyên phải đứng trong thời gian dài dễ bị giãn tĩnh mạch. Điều này là do việc đứng lâu khiến máu dồn lại trong các tĩnh mạch ở chân, dẫn đến giãn mạch.

Khi các van tĩnh mạch mất chức năng bình thường, máu sẽ chảy ngược trở lại, dẫn đến chứng giãn tĩnh mạch. Trên thực tế, không chỉ việc đứng yên gây ra tăng huyết áp tĩnh mạch, mà việc ngồi lâu cũng có tác động tương tự. Ví dụ, nhiều nhân viên văn phòng ngồi trên ghế trong thời gian dài mà không di chuyển, khiến lưu lượng máu ở chân bị chậm lại.

Tăng huyết áp có thể dẫn đến giãn tĩnh mạch. Do đó, để phòng ngừa giãn tĩnh mạch, hãy tránh giữ nguyên một tư thế trong thời gian dài và vận động nhiều nhất có thể để giữ cho tuần hoàn máu ở chân được thông suốt.

Tuổi tác và giới tính cũng là những yếu tố nguy cơ gây giãn tĩnh mạch

Khi chúng ta già đi, thành và van tĩnh mạch dần trở nên lỏng lẻo hơn, dẫn đến máu lưu thông kém, giãn nở mạch máu và cuối cùng là hình thành giãn tĩnh mạch. Thực tế, tỷ lệ mắc chứng giãn tĩnh mạch tăng dần theo tuổi tác, đặc biệt là ở những người trên 40 tuổi. Hiện tượng này càng rõ rệt hơn ở phụ nữ.

Trong thời kỳ mang thai, sinh nở và chu kỳ kinh nguyệt kéo dài, sự dao động nồng độ hormone ở phụ nữ có thể ảnh hưởng đến độ đàn hồi của thành tĩnh mạch và chức năng của van tĩnh mạch, làm tăng khả năng phát triển chứng giãn tĩnh mạch.

Do đó, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản hoặc đã từng mang thai có nguy cơ mắc chứng giãn tĩnh mạch cao hơn. Giãn tĩnh mạch có liên quan chặt chẽ đến tuổi tác và giới tính, đặc biệt là ở phụ nữ và người cao tuổi, những người cần đặc biệt chú ý đến việc phòng ngừa và có biện pháp điều trị kịp thời.

Các nguyên nhân khác

Bên cạnh ba nguyên nhân chính này, các bệnh liên quan khác và thói quen sinh hoạt không lành mạnh cũng có thể làm trầm trọng thêm chứng giãn tĩnh mạch. Ví dụ, béo phì, tiểu đường và cao huyết áp đều có liên quan đến sự phát triển của chứng giãn tĩnh mạch.

Béo phì, đặc biệt là béo phì vùng bụng, làm tăng áp lực tĩnh mạch ở chi dưới, gây thêm áp lực lên thành tĩnh mạch và có thể dẫn đến giãn tĩnh mạch. Mặt khác, lượng đường trong máu cao và huyết áp cao gây tổn thương lâu dài cho mạch máu, làm giảm độ đàn hồi của thành mạch và tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành giãn tĩnh mạch.

Ngoài ra, những thói quen sinh hoạt không lành mạnh, chẳng hạn như ngồi hoặc đứng lâu, thiếu vận động, hút thuốc và uống quá nhiều rượu bia, cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng giãn tĩnh mạch. Những người ngồi hoặc đứng trong thời gian dài sẽ bị suy giảm tuần hoàn tĩnh mạch, và sự tích tụ máu lâu ngày có thể khiến thành tĩnh mạch giãn ra, dẫn đến giãn tĩnh mạch.

Hút thuốc và uống rượu bia gây hại cho sức khỏe mạch máu, làm cho chúng dễ vỡ hơn, cản trở lưu thông máu và làm tăng nguy cơ mắc chứng giãn tĩnh mạch. Do đó, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục đúng cách, có thói quen ăn uống tốt, bỏ thuốc lá và hạn chế uống rượu bia là rất quan trọng để phòng ngừa chứng giãn tĩnh mạch.

Giãn tĩnh mạch không phải là một tình trạng xảy ra không có nguyên nhân; sự xuất hiện của nó thường liên quan chặt chẽ đến một số yếu tố. Kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin