Các chuyên gia dinh dưỡng và tiêu hóa cảnh báo: có những hành động lặp đi lặp lại theo thói quen, nhưng lại tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển, làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột và tăng nguy cơ viêm nhiễm mãn tính.
Nhiều người tin rằng càng sạch sẽ thì càng tốt cho sức khỏe, nhưng khoa học lại cho thấy điều ngược lại. Một số nghiên cứu gần đây của Viện Vi sinh Quốc tế (International Microbiome Institute) chỉ ra rằng, việc quá lạm dụng các sản phẩm kháng khuẩn, hay vệ sinh sai cách có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh tự nhiên - yếu tố quyết định sức khỏe của đường ruột. Bởi lẽ, ruột người là “ngôi nhà” của hàng nghìn tỷ lợi khuẩn, giúp tiêu hóa thức ăn, sản xuất vitamin và bảo vệ cơ thể khỏi vi sinh vật gây bệnh. Khi chúng bị tiêu diệt bởi chính thói quen vệ sinh của chúng ta, hệ miễn dịch và tiêu hóa sẽ suy yếu dần mà không hề hay biết.
5 thói quen vệ sinh âm thầm gây hại ruột
1. Dùng xà phòng kháng khuẩn hoặc nước rửa tay quá thường xuyên
Rửa tay là cần thiết, nhưng việc dùng dung dịch kháng khuẩn liên tục lại khiến da tay mất lớp màng bảo vệ tự nhiên, đồng thời gián tiếp ảnh hưởng đến hệ vi sinh của cơ thể. Khi tay quá “sạch”, chúng ta không còn tiếp xúc với vi khuẩn có lợi trong môi trường, khiến hệ miễn dịch ruột bị “lười biếng”. Nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy những người thường xuyên sử dụng sản phẩm chứa triclosan - một hoạt chất diệt khuẩn phổ biến - có nguy cơ rối loạn hệ vi sinh đường ruột cao hơn người bình thường đến 30%.
Vì thế, rửa tay bằng xà phòng thường và nước sạch là đủ, chỉ nên dùng sản phẩm kháng khuẩn trong những tình huống cần thiết (Ảnh: Internet)
2. Thói quen đánh răng hoặc súc miệng quá mạnh
Nghe có vẻ không liên quan, nhưng miệng là “cửa ngõ” của hệ tiêu hóa. Khi bạn súc miệng quá thường xuyên bằng dung dịch chứa cồn hoặc chải răng quá mạnh, hệ vi sinh tự nhiên trong khoang miệng sẽ bị tiêu diệt, tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển. Các nhà khoa học đã chỉ ra mối liên hệ giữa mất cân bằng vi sinh miệng và nguy cơ viêm ruột, đầy hơi, rối loạn tiêu hóa. Một khoang miệng khỏe mạnh cần được vệ sinh điều độ - đánh răng nhẹ nhàng hai lần mỗi ngày và hạn chế dùng dung dịch sát khuẩn mạnh - để giữ ổn định “đội quân” lợi khuẩn tự nhiên.
3. Dùng khăn lau, bọt biển và vật dụng nhà tắm không đúng cách
Khăn tắm, khăn lau tay, bọt biển là nơi trú ngụ lý tưởng của vi khuẩn nếu không được giặt và phơi khô đúng cách. Khi sử dụng các vật dụng ẩm ướt này, bạn đang vô tình đưa hàng loạt vi khuẩn từ ngoài vào cơ thể, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa qua đường tay - miệng. Một khảo sát của Viện Vệ sinh Môi trường Anh từng cho thấy, có đến 60% khăn tắm gia đình chứa lượng vi khuẩn gấp 20 lần so với nắp bồn cầu.
Lời khuyên từ chuyên gia: hãy giặt khăn sau 2-3 lần sử dụng, phơi nơi thoáng khí và thay mới định kỳ 1-2 tháng/lần (Ảnh: Internet)
4. Không rửa tay đúng cách sau khi đi vệ sinh
Nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy hơn 40% người vẫn chưa rửa tay đúng cách sau khi đi vệ sinh. Vi khuẩn đường ruột có thể lan truyền qua bàn tay và bám lại trên các vật dụng ăn uống, khiến chính người đó hoặc người khác bị nhiễm chéo. Đặc biệt, vi khuẩn E.coli - nguyên nhân hàng đầu gây viêm ruột, tiêu chảy - có thể tồn tại hàng giờ trên tay nếu không được rửa bằng xà phòng. Rửa tay tối thiểu 20 giây, chà kỹ kẽ tay và móng là cách đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn vi khuẩn tấn công ruột.
5. Thói quen dùng giấy vệ sinh sai cách sau khi đi tiêu
Một hành động tưởng nhỏ như lau chùi sau khi đi vệ sinh cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe đường ruột. Theo các chuyên gia tiêu hóa, việc lau từ sau ra trước hoặc dùng giấy quá khô, chà xát mạnh sẽ khiến vi khuẩn từ vùng hậu môn di chuyển ngược vào niệu đạo hoặc trực tràng, tạo cơ hội cho vi khuẩn gây viêm ruột phát triển.
Ngoài ra, giấy vệ sinh có hương liệu hoặc tẩm hóa chất tẩy trắng cũng có thể gây kích ứng da và ảnh hưởng đến niêm mạc quanh hậu môn, dẫn đến viêm nhiễm, nứt kẽ hậu môn hoặc rối loạn vi khuẩn khu trú tại đó (Ảnh: Internet)
Cách tốt nhất là lau nhẹ nhàng từ trước ra sau, dùng giấy mềm không mùi hoặc khăn ướt không cồn chuyên dụng, và nếu có điều kiện - rửa lại bằng nước sạch rồi lau khô. Sự thay đổi nhỏ này giúp hạn chế sự lây lan của vi khuẩn gây hại và duy trì môi trường vi sinh ổn định, góp phần bảo vệ hệ ruột khỏe mạnh hơn.
Một hệ ruột khỏe mạnh không chỉ nhờ ăn uống cân bằng hay bổ sung men vi sinh, mà còn phụ thuộc rất lớn vào thói quen vệ sinh hàng ngày. Chỉ cần một vài hành động tưởng như vô hại, hệ vi sinh đường ruột có thể bị xáo trộn, mở đường cho hàng loạt rối loạn về tiêu hóa và miễn dịch. Vì vậy, thay vì “sạch quá mức”, hãy hướng đến “sạch vừa đủ” - giữ môi trường sống lành mạnh nhưng vẫn tôn trọng sự tồn tại tự nhiên của vi sinh vật trong cơ thể. Chăm sóc ruột bắt đầu từ việc rửa tay đúng cách, vệ sinh dụng cụ cá nhân hợp lý và chú trọng chất lượng thực phẩm – đó mới là nền tảng thực sự cho sức khỏe bền lâu.
Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này
Quỳnh Giang
Theo Người đưa tin