1. Vì sao đầu gối kêu lục cục và khi nào thường không đáng lo?

Đầu gối là một trong những khớp phải làm việc nhiều nhất cơ thể. Mỗi ngày, khớp gối tham gia vào hàng loạt động tác như đi bộ, đứng lên, ngồi xuống, leo cầu thang, cúi người, xoay người hoặc mang vác đồ. Trong quá trình đó, xương bánh chè, gân, dây chằng, sụn chêm, bề mặt khớp và dịch khớp liên tục trượt qua nhau. Vì vậy, đôi khi đầu gối phát ra tiếng “lục cục”, “rắc rắc”, “lạo xạo” hoặc “pop” là điều khá thường gặp.

Ở nhiều người, tiếng kêu rõ hơn khi đứng lên sau khi ngồi lâu, khi ngồi xổm rồi đứng dậy, leo cầu thang hoặc bắt đầu vận động sau một thời gian ít đi lại. Nếu tiếng kêu không đi kèm đau, sưng, nóng đỏ, kẹt khớp, khụy gối hoặc hạn chế vận động, tình trạng này thường không quá đáng lo. Nó có thể đến từ bong bóng khí nhỏ trong dịch khớp, gân trượt qua cấu trúc xương, hoặc xương bánh chè di chuyển trong rãnh khớp khi bạn đổi tư thế.

Một điểm quan trọng là không nên chỉ nghe tiếng kêu rồi tự kết luận khớp đang hỏng. Cùng là tiếng lục cục, nhưng ý nghĩa sẽ khác nhau tùy bối cảnh. Nếu bạn vẫn đi lại bình thường, không đau, không sưng, không yếu chân, tiếng kêu có thể chỉ là phản ứng cơ học của khớp. Ngược lại, nếu tiếng kêu mới xuất hiện sau một cú trẹo gối, té ngã, va chạm khi chơi thể thao hoặc đi kèm đau, đó là tình huống cần được chú ý hơn.

Tiếng lục cục ở đầu gối không kèm đau, sưng hoặc kẹt khớp thường không phải dấu hiệu nguy hiểm.

2. Khi nào tiếng kêu ở đầu gối có thể là dấu hiệu cần kiểm tra?

Tiếng kêu ở đầu gối đáng chú ý hơn khi nó đi kèm các dấu hiệu bất thường. Dễ nhận thấy nhất là đau. Nếu mỗi lần đứng lên, ngồi xuống hoặc leo cầu thang, đầu gối vừa kêu vừa đau âm ỉ quanh xương bánh chè, đau mặt trước gối hoặc đau sâu trong khớp, có thể khớp đang chịu tải chưa hợp lý. Tình trạng này đôi khi liên quan đến cơ đùi, cơ mông, cơ hông yếu hoặc mất cân bằng, khiến xương bánh chè trượt chưa tối ưu khi vận động.

Nếu tiếng kêu đi kèm sưng, nóng đỏ hoặc cứng khớp, cần nghĩ đến phản ứng viêm, chấn thương hoặc vấn đề trong khớp. Sưng sau vận động nặng có thể là dấu hiệu khớp bị kích thích quá mức. Sưng nhanh sau chấn thương lại càng cần thận trọng, vì có thể liên quan đến tổn thương dây chằng, sụn chêm hoặc cấu trúc bên trong khớp.

Một nhóm dấu hiệu khác không nên bỏ qua là kẹt khớp, khụy gối hoặc cảm giác gối không vững. Nếu bạn thấy đầu gối như bị mắc lại, khó duỗi/gập hết, đang đi thì khuỵu xuống hoặc có cảm giác gối “lỏng”, tiếng kêu không còn là chuyện âm thanh đơn thuần. Đây có thể là dấu hiệu khớp cần được đánh giá kỹ hơn.

Đặc biệt, nếu có tiếng “pop” rõ ngay lúc chấn thương, sau đó đau nhiều, sưng nhanh, không đứng vững hoặc không chịu được trọng lượng cơ thể, nên đi khám sớm. Những tình huống như rách dây chằng, rách sụn chêm, trật xương bánh chè hoặc tổn thương khớp sau va chạm không nên tự xử lý bằng cách xoa dầu, uống thuốc giảm đau rồi cố vận động tiếp.

Ở người lớn tuổi, người thừa cân, người từng chấn thương gối hoặc phải lao động nặng nhiều năm, tiếng lạo xạo kèm đau khi đi lại cũng có thể liên quan đến thoái hóa khớp gối. Khi đó, triệu chứng thường không chỉ có tiếng kêu mà còn có đau tăng khi vận động, cứng khớp sau khi ngồi lâu, giảm linh hoạt, đôi khi sưng nhẹ hoặc cảm giác khớp yếu hơn trước.

Tiếng kêu ở gối cần được đánh giá cùng đau, sưng, kẹt khớp hoặc tiền sử chấn thương.

3. Nên làm gì khi đầu gối kêu lục cục?

Nếu đầu gối chỉ kêu nhưng không đau, không sưng và vẫn vận động bình thường, bạn có thể bắt đầu bằng việc quan sát thay vì quá lo lắng. Hãy để ý xem tiếng kêu xuất hiện khi nào: sau khi ngồi lâu, khi leo cầu thang, khi ngồi xổm, khi tập squat, hay khi mới bắt đầu vận động. Việc ghi nhận bối cảnh giúp bạn biết khớp đang phản ứng với tư thế hay hoạt động nào.

Điều nên làm đầu tiên là giảm các tư thế gây tải mạnh lên gối trong thời gian dài, chẳng hạn ngồi xổm lâu, quỳ lâu, đứng lên ngồi xuống liên tục hoặc tập các bài gập gối sâu khi chưa có nền tảng cơ tốt. Nếu làm việc phải ngồi nhiều, hãy đứng dậy đi lại nhẹ sau mỗi 45-60 phút để khớp không bị “ì” quá lâu.

Song song đó, nên tăng sức mạnh nhóm cơ hỗ trợ đầu gối. Cơ đùi trước, cơ đùi sau, cơ mông và cơ quanh hông có vai trò rất quan trọng trong việc giữ gối ổn định. Khi các nhóm cơ này yếu, khớp gối có thể phải chịu lực nhiều hơn trong các động tác thường ngày. Các hoạt động nhẹ như đi bộ vừa sức, đạp xe nhẹ, bơi, tập nâng chân thẳng, ngồi đứng từ ghế đúng kỹ thuật hoặc bài tập cơ mông có thể giúp gối ổn hơn theo thời gian.

Nếu tiếng kêu đi kèm đau nhẹ sau vận động, hãy giảm cường độ trong vài ngày, tránh động tác làm đau, chườm lạnh nếu có sưng và theo dõi phản ứng của cơ thể. Không nên tự dùng thuốc giảm đau kéo dài để tiếp tục tập nặng, vì thuốc có thể làm dịu triệu chứng tạm thời nhưng không xử lý nguyên nhân chịu tải sai.

Cần đi khám nếu đầu gối kêu kèm đau kéo dài, sưng rõ, nóng đỏ, khó duỗi/gập, kẹt khớp, khụy gối, mất vững, đau sau chấn thương hoặc tiếng kêu ngày càng nhiều kèm giảm khả năng vận động. Việc khám sớm giúp xác định vấn đề nằm ở cơ – gân, xương bánh chè, sụn chêm, dây chằng hay thoái hóa khớp, từ đó có hướng xử lý phù hợp hơn.

Đầu gối kêu chỉ đáng lo hơn khi đi kèm đau, sưng, kẹt khớp hoặc mất vững.

Đầu gối kêu lục cục khi đứng lên ngồi xuống không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bệnh khớp. Nếu không đau, không sưng, không kẹt khớp và vẫn vận động bình thường, bạn có thể theo dõi và tăng cường cơ quanh gối. Nhưng nếu tiếng kêu xuất hiện sau chấn thương, đi kèm đau, sưng, mất vững hoặc hạn chế vận động, hãy đi khám để kiểm tra sớm.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này 

Quỳnh Giang
Theo Người đưa tin