COPD là hậu quả lâu dài của tình trạng viêm và tổn thương đường hô hấp, chủ yếu do hút thuốc lá, môi trường ô nhiễm và yếu tố cơ địa. Khi phổi thường xuyên bị viêm nhiễm, cấu trúc mô phổi sẽ bị phá vỡ, các tế bào liên tục phải tái tạo và sửa chữa. Chính quá trình tái tạo bất thường này là một trong những yếu tố dẫn đến đột biến tế bào - nền tảng gây ung thư phổi. Ngoài ra, thói quen hút thuốc vốn là nguyên nhân chính của COPD cũng đồng thời là “thủ phạm số một” gây ung thư phổi.

Vì thế, sự giao thoa giữa bệnh lý nền và yếu tố nguy cơ làm cho bệnh nhân COPD trở thành đối tượng cần cảnh giác cao độ. Vậy, để tránh nguy cơ ung thư phổi, người bị phổi tắc nghẽn mạn tính phải ghi nhớ 5 điều quan trọng dưới đây.

1. Tuyệt đối ngừng hút thuốc lá

Không có lời khuyên nào quan trọng hơn lời khuyên này. Hút thuốc lá không chỉ là nguyên nhân hàng đầu gây ra COPD, mà còn trực tiếp làm gia tăng nguy cơ ung thư phổi. Ngay cả khi đã mắc bệnh, việc tiếp tục hút thuốc khiến tốc độ suy giảm chức năng hô hấp diễn ra nhanh hơn, đồng thời tăng nguy cơ phát sinh khối u ác tính.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, những bệnh nhân COPD bỏ thuốc có thể giảm đáng kể nguy cơ tử vong và cải thiện chất lượng sống rõ rệt. Điều quan trọng là không chỉ dừng lại ở thuốc lá truyền thống, mà cả thuốc lá điện tử, thuốc lào hay các hình thức “hút thụ động” từ môi trường cũng cần tránh triệt để.

Bỏ thuốc sớm bao nhiêu, phổi sẽ có cơ hội hồi phục và giảm nguy cơ ung thư bấy nhiêu (Ảnh: Internet)

2. Duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và giàu chất chống oxy hóa

Dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò như một “lá chắn mềm” bảo vệ phổi khỏi sự tấn công của gốc tự do - yếu tố có thể làm tổn thương DNA và khởi phát ung thư. Người mắc COPD thường dễ bị sụt cân, suy dinh dưỡng do khó thở kéo dài và hấp thu kém. Điều này khiến hệ miễn dịch suy yếu, giảm khả năng chống lại sự hình thành khối u.

Vì vậy, khẩu phần ăn hàng ngày nên được bổ sung nhiều rau xanh, trái cây giàu vitamin C, E, carotenoid và polyphenol - những chất chống oxy hóa mạnh có khả năng hạn chế quá trình đột biến tế bào. Ngoài ra, nguồn đạm từ cá, thịt nạc, đậu và các loại hạt cũng giúp tăng sức đề kháng, duy trì khối cơ, cải thiện khả năng hô hấp.

Một chế độ dinh dưỡng khoa học không thể chữa khỏi bệnh, nhưng nó là nền tảng quan trọng để giảm nguy cơ biến chứng nặng, trong đó có ung thư phổi (Ảnh: Internet)

3. Tập luyện hô hấp và vận động thể chất phù hợp

Nhiều bệnh nhân COPD thường ngại vận động vì lo ngại khó thở, nhưng việc tập luyện đúng cách thực sự mang lại lợi ích lớn. Các bài tập thở có kiểm soát, như thở mím môi hay thở cơ hoành, giúp cải thiện chức năng hô hấp, tăng cường trao đổi oxy, giảm cảm giác khó thở và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Song song đó, vận động thể chất mức độ nhẹ đến vừa như đi bộ, yoga, bơi lội chậm hoặc tập tạ nhẹ giúp nâng cao sức khỏe tổng thể, tăng khả năng tuần hoàn máu đến phổi, từ đó giảm nguy cơ viêm nhiễm và hỗ trợ phòng chống ung thư. Điều quan trọng là cần tập luyện theo sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên viên phục hồi chức năng để tránh quá sức, vì vận động không phù hợp có thể gây phản tác dụng.

4. Chủ động tầm soát định kỳ

Tầm soát là một trong những “chìa khóa vàng” giúp phát hiện sớm ung thư phổi – yếu tố quyết định khả năng sống còn của bệnh nhân. Người mắc COPD nên duy trì thói quen khám sức khỏe hô hấp định kỳ, đặc biệt là chụp CT ngực liều thấp nếu có thêm tiền sử hút thuốc lâu năm. Phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn đầu sẽ mở ra cơ hội điều trị hiệu quả hơn rất nhiều so với khi bệnh đã tiến triển.

Ngoài ra, việc theo dõi định kỳ còn giúp bác sĩ điều chỉnh phác đồ điều trị COPD, kiểm soát tốt triệu chứng và giảm nguy cơ bùng phát bệnh cấp tính. Không ít trường hợp ung thư phổi được phát hiện tình cờ trong quá trình tầm soát ở bệnh nhân COPD, và nhờ đó, họ đã được can thiệp kịp thời.

5. Bảo vệ phổi khỏi tác nhân gây hại trong môi trường sống

Ngoài thuốc lá, nhiều tác nhân từ môi trường cũng có thể kích thích phổi bị viêm mạn tính và làm gia tăng nguy cơ ung thư, như bụi mịn, khói độc công nghiệp, khí radon hay thậm chí nấm mốc trong nhà. Đối với bệnh nhân COPD, phổi vốn đã bị tổn thương, việc tiếp xúc thêm với những tác nhân này chẳng khác nào “đổ thêm dầu vào lửa”. Vì thế, cần tạo ra môi trường sống trong lành nhất có thể: đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế tiếp xúc với khói bụi, duy trì thông gió và vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, tránh khói bếp than, dầu mỡ cháy,…

Nếu phải làm việc trong môi trường ô nhiễm, người bệnh nên sử dụng các thiết bị bảo hộ chuyên dụng để giảm thiểu tác động xấu lên phổi (Ảnh: Internet)

Phổi tắc nghẽn mạn tính không chỉ là căn bệnh đường hô hấp đơn thuần, mà còn là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ cao mắc ung thư phổi - một trong những bệnh ung thư gây tử vong hàng đầu. Tuy nhiên, nguy cơ này hoàn toàn có thể giảm thiểu nếu bệnh nhân chủ động thay đổi lối sống, duy trì thói quen lành mạnh và theo dõi sức khỏe định kỳ. 5 nguyên tắc vừa nêu tuy nghe đơn giản, nhưng chính là “lá chắn” bền vững để bảo vệ lá phổi, kéo dài tuổi thọ và giữ cho cuộc sống thêm phần trọn vẹn.

Xem thêm: 6 dấu hiệu này xuất hiện trên bàn tay cảnh báo lượng đường trong máu tăng cao

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin