Thời tiết giao mùa hay những đợt cảm cúm thông thường rất dễ khiến chúng ta bị ho. Ban đầu chỉ là ho khan ngứa cổ, sau đó khạc chút đờm loãng. Đa số mọi người đều chủ quan cho rằng "ho vài ngày rồi tự khỏi".

Tuy nhiên, đường thở của con người rất nhạy cảm. Khi phản ứng viêm không dừng lại ở niêm mạc hầu họng mà lan sâu xuống các nhánh phế quản trong phổi, các khối cơ trơn bao quanh phế quản sẽ co thắt thắt nghẹt lại, đồng thời lòng ống thở sưng nề và tiết dịch nhầy đặc quánh. Đây chính là bệnh cảnh viêm phế quản co thắt (khá tương đồng với cơn hen phế quản). Nếu không can thiệp kịp thời, lòng đường thở bị bóp nghẹt sẽ khiến oxy không thể vào phổi, đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.

Dưới đây là 5 dấu hiệu rõ ràng giúp bạn nhận biết cơn ho đã chuyển biến nguy hiểm:

1. Tiếng thở rít, khò khè như "tiếng rít cò cử" phát ra từ lồng ngực

Ở một cơn ho cảm thông thường, bạn vẫn hít thở êm ả bằng mũi. Nhưng khi phế quản bị co thắt, lòng đường thở bị thu hẹp lại giống như một chiếc còi bị bóp nghẹt.

Khi thở ra, luồng không khí bị ép đi qua khe hẹp này sẽ tạo nên âm thanh rít rít, khò khè rất đặc trưng mà dân gian hay gọi là "tiếng thở cò cử". Bạn có thể áp tai sát vào ngực hoặc lưng của người bệnh để nghe thấy tiếng rít gió này rất rõ ràng, đặc biệt là vào ban đêm hoặc rạng sáng khi trời trở lạnh.

2. Cơn ho dồn dập từng tràng dài khiến người bệnh kiệt sức

Cơn ho lúc này không còn ngắt quãng đôi ba tiếng như trước. Người bệnh sẽ ho rũ rượi, ho liên tục không kịp lấy hơi, cảm giác lồng ngực bị bóp nghẹt và tức ran sau xương ức. Sau mỗi cơn ho kéo dài, người bệnh thường nôn trớ ra toàn nhớt dãi hoặc kiệt sức, mặt đỏ bừng rồi chuyển tái xanh.

3. Khó thở rõ rệt, thì thở ra kéo dài và phải rặn thở

Bình thường, quá trình thở ra diễn ra hoàn toàn tự nhiên và thụ động. Nhưng ở người bị viêm phế quản co thắt, không khí hít vào được nhưng rất khó tống ra ngoài do đường thở bị chít hẹp.

Người bệnh phải gồng mình, hóp chặt bụng lại để cố đẩy hơi thở ra. Nhịp thở nhanh nông, gấp gáp, nói chuyện bị đứt quãng từng từ vì hụt hơi.

Lắng nghe tiếng thở rít khò khè ở thì thở ra là cách nhanh nhất để phát hiện phế quản đang bị co thắt.

4. Dấu hiệu co kéo lồng ngực: Hõm ức và kẽ sườn bị rút lõm sâu

Đây là bằng chứng rõ nhất cho thấy cơ thể đang phải huy động toàn bộ các cơ hô hấp phụ để tranh giành từng ngụm oxy.

Khi cởi áo người bệnh (đặc biệt rất dễ quan sát ở trẻ nhỏ và người gầy), bạn sẽ thấy phần hõm ở đáy cổ (hõm ức), vùng cơ giữa các xương sườn và vùng bụng dưới bờ sườn bị rút lõm sâu vào trong theo từng nhịp hít vào. Cánh mũi phập phồng liên tục theo nhịp thở. Đây là dấu hiệu suy hô hấp cảnh báo đường thở đang bị tắc nghẽn nặng.

5. Đờm đặc quánh dính chặt cổ họng, sắc mặt nhợt nhạt hoặc tím tái

Dịch tiết trong lòng phế quản lúc này không còn loãng mà trở nên đặc quánh, keo dính như thạch. Người bệnh rất khó khạc đờm ra ngoài, cảm giác có đờm mắc nghẹn cổ họng làm cơn khó thở tăng thêm.

Đáng báo động nhất: Khi lượng oxy trong máu tụt giảm nghiêm trọng, vùng da quanh môi, đầu mũi và các đầu móng tay sẽ chuyển sang màu xanh tím tái, người bệnh lừ đừ, ngủ gà hoặc hốt hoảng bồn chồn.

Thăm khám bằng ống nghe giúp bác sĩ phát hiện tiếng rale rít, rale ngáy và chỉ định thuốc giãn phế quản kịp thời.

Viêm phế quản co thắt không thể tự khỏi bằng các loại siro ho thảo dược thông thường. Người bệnh bắt buộc phải được bác sĩ thăm khám để sử dụng các loại thuốc giãn phế quản (dạng xịt hít hoặc khí dung) nhằm mở rộng đường thở, kết hợp thuốc chống viêm đúng liều lượng. Nếu thấy người bệnh thở rít kèm co kéo lồng ngực và tím môi, hãy đưa đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này