Nhiều bác sĩ hô hấp cho rằng mùa lạnh luôn là thời điểm "cao điểm" của các bệnh liên quan đến đường thở. Lý do không chỉ nằm ở nhiệt độ xuống thấp, mà còn ở sự thay đổi độ ẩm, thói quen sinh hoạt và mức độ tiếp xúc với môi trường kín - nơi virus dễ tồn tại hơn. Một số tổng kết khoa học đã chỉ ra rằng không khí lạnh có thể làm co mạch trong mũi, giảm khả năng làm ấm và làm ẩm luồng khí đi vào phổi, khiến phổi phải hoạt động nhiều hơn để thích nghi. Bởi thế, muốn giữ cho hệ hô hấp khỏe mạnh, đặc biệt trong những ngày nhiệt độ giảm sâu, việc tuân theo những khuyến nghị sau đây là điều vô cùng cần thiết.

1. Giữ ấm vùng mũi, cổ và ngực khi ra ngoài

Luồng không khí lạnh đi thẳng qua mũi - họng có thể gây kích ứng lớp niêm mạc mỏng manh, dễ dẫn đến ho, viêm họng và nghẹt mũi. Bác sĩ khuyến cáo việc giữ ấm mũi, cổ và ngực sẽ giúp giảm đáng kể tình trạng co thắt đường thở, đặc biệt với người có nền bệnh hen hoặc dị ứng.

Một chiếc khăn quàng hoặc khẩu trang dày không chỉ chắn gió mà còn giúp làm ấm không khí trước khi đi vào phổi, mang lại sự bảo vệ thiết thực trong mùa lạnh (Ảnh: Internet)

2. Duy trì độ ẩm thích hợp trong nhà

Không khí lạnh thường đi kèm độ ẩm giảm, khiến niêm mạc đường thở trở nên khô rát, dễ nứt và suy yếu chức năng phòng vệ. Các nghiên cứu về vi sinh trong môi trường khô cũng cho thấy virus cúm và virus đường hô hấp có thể tồn tại lâu hơn. Vì vậy, sử dụng máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước nhỏ trong phòng có thể giúp tạo ra mức ẩm lý tưởng, làm dịu đường thở và hạn chế nguy cơ nhiễm bệnh.

Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý cần vệ sinh thiết bị thường xuyên để tránh nấm mốc phát sinh (Ảnh: Internet)

3. Uống đủ nước để bảo vệ niêm mạc đường thở

Rất nhiều người lầm tưởng mùa lạnh không cần uống nhiều nước vì ít cảm thấy khát. Thực tế, cơ thể vẫn mất nước qua hơi thở và mồ hôi ngay cả khi thời tiết lạnh. Khi thiếu nước, lớp nhầy bảo vệ đường thở trở nên đặc và khó di chuyển, tạo điều kiện cho vi khuẩn bám lại. Việc uống đủ nước giúp niêm mạc mũi - họng giữ được độ ẩm tự nhiên, tăng khả năng lọc bụi và hạn chế viêm nhiễm. Một số bác sĩ còn gợi ý nên ưu tiên nước ấm để vừa bù nước vừa làm ấm cơ thể từ bên trong.

4. Tăng cường sức đề kháng qua dinh dưỡng

Các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyên nên bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E, kẽm và omega 3 để hỗ trợ hệ miễn dịch trong mùa lạnh. Những dưỡng chất này góp phần làm khỏe tế bào niêm mạc đường thở, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.

Rau củ có màu đậm, trái cây tươi, cá béo, các loại hạt và sữa chua đều là lựa chọn tốt (Ảnh: Internet)

Ngoài ra, chế độ ăn ấm nóng như súp gà, cháo và trà thảo mộc cũng có tác dụng làm dịu cổ họng và giảm tình trạng khô rát.

5. Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột

Đi từ phòng ấm ra trời lạnh hoặc từ ngoài lạnh bước vào điều hòa nóng có thể tạo cú sốc nhiệt cho đường thở. Sự thay đổi đột ngột này khiến mạch máu trong niêm mạc co giãn nhanh, dễ gây đau rát họng, chảy nước mũi và kích ứng phổi. Bác sĩ khuyên nên để cơ thể có thời gian thích nghi, ví dụ đứng tại cửa vài giây để điều hòa hơi thở hoặc giảm tốc độ di chuyển đột ngột. Việc điều chỉnh nhiệt độ phòng không chênh lệch quá cao so với bên ngoài cũng là một cách bảo vệ hệ hô hấp.

6. Ưu tiên vận động vừa sức và hít thở đúng cách

Trời lạnh khiến nhiều người ngại vận động, nhưng đây lại là thời điểm cơ thể rất cần duy trì lưu thông khí huyết. Các hình thức nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc tập thở sâu có thể giúp mở rộng dung tích phổi, cải thiện tuần hoàn oxy và giảm căng thẳng. Một số bác sĩ hô hấp từng nhấn mạnh rằng thở bằng mũi thay vì miệng giúp không khí được làm ấm và lọc sạch trước khi đi vào phổi.

Bởi thế, khi tập luyện ngoài trời, việc che chắn kỹ và điều chỉnh nhịp thở là điều rất quan trọng (Ảnh: Internet)

7. Hạn chế tiếp xúc với chất kích thích và môi trường ô nhiễm

Khói thuốc lá, bụi mịn, khói bếp hoặc các hóa chất tẩy rửa mạnh đều là tác nhân gây kích ứng đường thở, đặc biệt trong mùa lạnh khi niêm mạc đang nhạy cảm hơn bình thường. Những chất này không chỉ khiến cổ họng khô rát mà còn làm tăng nguy cơ viêm phế quản, viêm mũi dị ứng và các đợt bùng phát bệnh mạn tính. Nếu phải di chuyển trong khu vực ô nhiễm, nên sử dụng khẩu trang đạt chuẩn và rửa mũi sau khi về nhà. Đối với người hút thuốc, mùa lạnh là thời điểm lý tưởng để cân nhắc giảm hoặc ngừng hoàn toàn nhằm bảo vệ sức khỏe đường hô hấp.

Mùa lạnh luôn mang theo nhiều thử thách cho hệ hô hấp, nhưng chỉ cần nắm rõ những nguyên tắc cơ bản và áp dụng đúng cách, mỗi người hoàn toàn có thể bảo vệ lá phổi của mình một cách chủ động và bền vững. Những lưu ý trên không chỉ là lời khuyến nghị của các bác sĩ, mà còn là kinh nghiệm được đúc kết từ thực tiễn chăm sóc sức khỏe hô hấp trong suốt nhiều năm. Hít thở là nhịp sống quan trọng nhất của mỗi cơ thể, và việc giữ cho đường thở khỏe mạnh trong mùa lạnh chính là cách tốt nhất để duy trì sức khỏe ổn định, trọn vẹn và an toàn hơn trong những tháng cuối năm.

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin