Ngồi làm việc liên tục 8 tiếng mỗi ngày có thể gây ra nhiều ảnh hưởng cho tim mạch, cột sống và chuyển hóa. Tìm hiểu 5 mối nguy phổ biến và cách giảm tác động đến sức khỏe.
Cơ thể con người được thiết kế để vận động. Khi đi bộ, đứng lên ngồi xuống hoặc thay đổi tư thế thường xuyên, các nhóm cơ liên tục hoạt động, máu được lưu thông hiệu quả hơn và quá trình chuyển hóa năng lượng diễn ra thuận lợi.
Ngược lại, khi duy trì tư thế ngồi trong thời gian dài, hoạt động của nhiều nhóm cơ giảm đáng kể. Lưu thông máu chậm lại, mức tiêu hao năng lượng giảm và một loạt thay đổi sinh lý bắt đầu xuất hiện. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lối sống ít vận động hiện là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng đối với nhiều bệnh không lây nhiễm trên toàn cầu. Những tác động này không xuất hiện ngay sau một ngày làm việc mà thường tích lũy dần theo thời gian. Chẳng hạn như:
Đây là vấn đề dễ nhận thấy nhất ở những người thường xuyên ngồi làm việc. Khi tập trung trước màn hình máy tính trong thời gian dài, nhiều người vô thức đưa đầu ra phía trước, gù lưng hoặc giữ nguyên một tư thế suốt nhiều giờ. Điều này khiến các nhóm cơ vùng cổ, vai và lưng phải chịu áp lực liên tục.
Theo thời gian, người lao động có thể bắt đầu cảm thấy căng cứng cổ vai gáy vào cuối ngày, đau lưng dưới hoặc khó chịu khi thay đổi tư thế. Nếu kéo dài nhiều năm, nguy cơ thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm hoặc đau lưng mạn tính có thể tăng lên.
 |
Ngồi sai tư thế trong thời gian dài có thể làm tăng áp lực lên cột sống và vùng cổ vai gáy.
Một trong những tác động ít được chú ý là sự thay đổi trong quá trình tiêu hao năng lượng. Khi ngồi nhiều giờ liên tục, lượng calo được đốt cháy giảm đáng kể so với khi cơ thể vận động. Nếu chế độ ăn vẫn duy trì như cũ hoặc thậm chí nhiều hơn do căng thẳng công việc, năng lượng dư thừa sẽ được tích lũy dưới dạng mỡ.
Điều đáng lo ngại là mỡ không chỉ tích tụ dưới da mà còn có thể xuất hiện quanh các cơ quan nội tạng. Mỡ nội tạng được xem là yếu tố liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), việc giảm thời gian ngồi kết hợp tăng cường hoạt động thể chất là một trong những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa.
Khi cơ thể vận động, các cơ ở chân đóng vai trò như một "máy bơm" hỗ trợ đưa máu trở về tim. Tuy nhiên khi ngồi lâu, cơ chế này hoạt động kém hiệu quả hơn. Lưu thông máu chậm lại có thể khiến chân dễ bị tê mỏi, nặng chân hoặc phù nhẹ ở một số người. Trong những trường hợp đặc biệt, ngồi bất động trong thời gian quá dài còn làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông ở tĩnh mạch sâu.
Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cho thấy lối sống ít vận động có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn so với nhóm duy trì hoạt động thể chất đều đặn. Các chuyên gia khuyến nghị nên đứng dậy vận động ngắn sau mỗi 30-60 phút làm việc để hỗ trợ lưu thông máu tốt hơn.
 |
Chỉ vài phút vận động mỗi giờ cũng có thể giúp cải thiện tuần hoàn máu và giảm tác động của việc ngồi lâu.
Không ít người cho rằng chỉ chế độ ăn mới ảnh hưởng đến đường huyết. Thực tế, mức độ vận động cũng đóng vai trò rất quan trọng.
Khi cơ bắp hoạt động, glucose trong máu được sử dụng làm năng lượng. Ngược lại, khi ngồi quá lâu, nhu cầu sử dụng glucose giảm xuống, khiến cơ thể phải điều chỉnh quá trình chuyển hóa.
Một số nghiên cứu cho thấy việc ngồi kéo dài có thể làm giảm độ nhạy insulin và làm tăng nguy cơ rối loạn đường huyết theo thời gian, đặc biệt ở người thừa cân hoặc có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường.
Điều này lý giải vì sao nhiều chuyên gia khuyến nghị đi bộ ngắn sau bữa ăn hoặc duy trì các khoảng vận động nhỏ trong ngày làm việc.
Tác động của việc ngồi lâu không chỉ giới hạn ở thể chất.
Nhiều nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa lối sống ít vận động với tình trạng căng thẳng kéo dài, giảm năng lượng và suy giảm sức khỏe tinh thần. Khi dành phần lớn thời gian trong ngày ở một vị trí cố định, ít tiếp xúc với hoạt động thể chất hoặc môi trường bên ngoài, cơ thể có thể sản xuất ít hơn một số chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác tích cực.
Đó là lý do nhiều người cảm thấy uể oải, khó tập trung hoặc mệt mỏi hơn sau những ngày làm việc liên tục trước màn hình máy tính.
 |
Lối sống ít vận động kéo dài không chỉ ảnh hưởng thể chất mà còn tác động đến sức khỏe tinh thần.
Điều tích cực là phần lớn tác động của việc ngồi lâu có thể được cải thiện bằng những thay đổi tương đối đơn giản. Các chuyên gia khuyến nghị nên đứng dậy vận động từ 2-5 phút sau mỗi 30-60 phút làm việc, tận dụng cầu thang bộ thay vì thang máy, đi bộ ngắn sau bữa trưa hoặc duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể chất mỗi tuần.
Bên cạnh đó, việc điều chỉnh chiều cao bàn ghế, đặt màn hình ngang tầm mắt và duy trì tư thế ngồi đúng cũng giúp giảm áp lực lên cột sống.
Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau lưng kéo dài, tê yếu tay chân, đau cổ vai gáy thường xuyên, khó thở, đau ngực hoặc phù chân kéo dài, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá nguyên nhân cụ thể.
Ngồi làm việc liên tục 8 tiếng mỗi ngày có thể ảnh hưởng đến cột sống, tuần hoàn máu, chuyển hóa năng lượng và cả sức khỏe tinh thần. Những tác động này thường không xuất hiện ngay lập tức nhưng có thể tích lũy theo thời gian nếu không được điều chỉnh. Việc duy trì các khoảng vận động ngắn trong ngày và xây dựng lối sống năng động hơn là những bước quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào kể trên, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phù hợp.
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này
