Thiếu ngủ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2

Các nhà nghiên cứu đã tuyển chọn 48 người trưởng thành khỏe mạnh, độ tuổi từ 21 đến 35, và yêu cầu họ đảm bảo ngủ đủ giấc trong hai đêm để đánh giá mức đường huyết và insulin trong điều kiện tối ưu. Trong hai tuần tiếp theo, các tình nguyện viên được phân ngẫu nhiên vào ba nhóm mô phỏng "ngủ ngắn ổn định", "ngủ ngắn không đều" hoặc "ngủ đủ giấc". Nhóm "ngủ ngắn ổn định" chỉ ngủ 6 giờ vào các đêm trong tuần và 8 giờ vào các đêm cuối tuần; nhóm "ngủ ngắn không đều" ngủ 8 giờ vào các đêm cuối tuần, nhưng thời gian ngủ vào các ngày trong tuần của họ dao động từ 4 đến 8 giờ, với tổng thời gian nằm trên giường tương tự như nhóm "ngủ ngắn ổn định"; nhóm "ngủ đủ giấc" duy trì 8 giờ ngủ mỗi đêm. Vào cuối mỗi ngày trong tuần, tất cả những người tham gia đều được thực hiện xét nghiệm dung nạp glucose đường uống.

Kết quả cho thấy, mặc dù ngủ đủ giấc vào các đêm cuối tuần, cả hai nhóm không ngủ đủ giấc vào các ngày trong tuần đều bị suy giảm khả năng dung nạp glucose, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Nhóm "ngủ ít đều đặn" có dấu hiệu kháng insulin, với mức đường huyết nói chung cao hơn so với khi ngủ đủ giấc. Nhóm "ngủ ít không đều đặn" cho thấy mức đường huyết tăng cao hơn nữa, nhưng không có sự gia tăng bù trừ đáng kể trong tiết insulin, cho thấy các tế bào tiết insulin của họ có thể đã bị suy giảm chức năng sớm. Ngược lại, nhóm "ngủ đủ giấc" không cho thấy sự thay đổi đáng kể về mức đường huyết trong suốt thời gian nghiên cứu.

Các nhà nghiên cứu cho rằng ngủ nướng vào cuối tuần không đủ để bù đắp những ảnh hưởng của tình trạng thiếu ngủ mãn tính hoặc thói quen ngủ không đều đặn trong tuần. Nhiều người tin rằng ngủ bù sẽ giúp phục hồi sức khỏe, nhưng nghiên cứu cho thấy rằng việc điều tiết đường huyết của cơ thể không nhất thiết được cải thiện nhờ đó.

Thói quen ngủ không đúng cách cũng có thể ảnh hưởng đến lượng đường trong máu

Nghiên cứu được thực hiện bởi Phòng thí nghiệm Khoa học Sinh học và Y sinh Tây Hồ Hàng Châu, Trung Quốc đã phát hiện ra rằng thời gian ngủ ngắn có thể ảnh hưởng đến phản ứng đường huyết bằng cách điều chỉnh sự kích hoạt thần kinh giao cảm và nồng độ cortisol. Thiếu ngủ mãn tính kích hoạt các con đường viêm nhiễm, làm trầm trọng thêm tình trạng đường huyết bất thường. Hormone tăng trưởng, phụ thuộc vào giấc ngủ, cũng ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa glucose. Ngủ không đủ giấc làm gián đoạn nhịp sinh học, làm thay đổi mô hình giải phóng các hormone như cortisol và melatonin, và làm tăng các cytokine gây viêm, do đó ảnh hưởng đến sức khỏe đường huyết.

Trên thực tế, không chỉ thiếu ngủ gây ra lượng đường trong máu bất thường; các vấn đề về giấc ngủ như ngủ với đèn bật sáng, ngưng thở khi ngủ, thức khuya và dậy muộn cũng có thể ảnh hưởng xấu đến lượng đường trong máu.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Ecotoxicology & Environmental Safety bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Y An Huy, Trung Quốc, cho thấy việc giữ phòng ngủ tối vào ban đêm giúp ngăn ngừa rối loạn chuyển hóa glucose. Nghiên cứu chỉ ra mối liên hệ đáng kể giữa cường độ và thời gian tiếp xúc với ánh sáng trong phòng ngủ vào ban đêm và các chỉ số chuyển hóa glucose. Cứ mỗi đơn vị tăng cường độ ánh sáng, nồng độ insulin, chỉ số kháng insulin và chỉ số triglyceride glucose cũng tăng lên. Điều này có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2.

Ngày càng nhiều nghiên cứu khẳng định rằng chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn không chỉ liên quan chặt chẽ đến sự khởi phát bệnh tiểu đường loại 2, mà còn có thể làm trầm trọng thêm sự phát triển của bệnh và tăng nguy cơ biến chứng. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các đợt ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn lặp đi lặp lại gây ra tình trạng thiếu oxy gián đoạn, kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, dẫn đến tăng nồng độ cortisol và giải phóng các yếu tố gây viêm, do đó làm tăng đáng kể tình trạng kháng insulin. Trong điều kiện thiếu oxy, độ nhạy insulin giảm, nhịp điệu tiết insulin bị rối loạn, ảnh hưởng đến sự điều hòa bình thường của quá trình chuyển hóa glucose và đẩy nhanh sự phát triển của bệnh tiểu đường. Hơn nữa, nó có thể dẫn đến sự dao động lớn về lượng đường trong máu vào ban đêm, lượng đường trong máu lúc đói tăng cao vào buổi sáng, và thậm chí là tăng đường huyết vào buổi sáng, làm tăng nồng độ hemoglobin glycated.

Ngủ đủ giấc giúp tăng cường trao đổi chất

Đồng hồ sinh học là một cơ chế điều chỉnh quan trọng trong cơ thể chúng ta, ảnh hưởng đến chu kỳ ngủ - thức, nhiệt độ cơ thể, cũng như sự tiết và chuyển hóa các hormone liên quan. 

Để đảm bảo giấc ngủ ngon, bạn có thể thử những điều sau:

- Trước khi đi ngủ, hãy tập thở bằng bụng bằng cách chủ động mở rộng cơ bụng từ từ khi hít vào và sau đó từ từ co lại khi thở ra. Điều này giúp giảm nhịp thở, từ đó giúp bạn thư giãn và giảm bớt lo lắng.

- Tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời và tập thể dục vào ban ngày có thể làm tăng sản xuất melatonin của não vào ban đêm, giúp cải thiện giấc ngủ. Thậm chí chỉ cần đi bộ nửa giờ cũng có thể giúp dễ ngủ hơn.

- Duy trì thái độ lạc quan: Cả những sự việc khách quan và suy nghĩ của bản thân đều có thể ảnh hưởng đến cảm xúc. Nếu bạn không thể thay đổi những sự việc khách quan, hãy cố gắng thay đổi góc nhìn của mình về mọi việc, và từ đó thay đổi suy nghĩ của bạn.

- Để tạo môi trường ngủ thoải mái, hãy duy trì lối sống đều đặn. Lối sống đều đặn không chỉ bao gồm giờ ngủ đều đặn mà còn cả giờ ăn đều đặn. Môi trường ngủ cần yên tĩnh và thoải mái. Tắt đèn trước khi đi ngủ và tránh sử dụng các thiết bị điện tử.

- Điều trị sớm các bệnh mãn tính: Một số bệnh về hệ tiết niệu, hệ hô hấp, v.v., có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Bệnh nhân mắc các bệnh này nên tìm cách điều trị càng sớm càng tốt để phục hồi giấc ngủ và tạo thành một chu kỳ tích cực.

- Không nên lạm dụng thuốc. Một số người trẻ không quan tâm đến tình trạng sức khỏe của mình và lạm dụng melatonin, thuốc ngủ, v.v., điều này không những không giúp cải thiện giấc ngủ mà còn có thể gây ra các tác dụng phụ khác.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin