Nồi chiên không dầu thực chất không “chiên” theo cách truyền thống

Chiên ngập dầu làm thực phẩm tiếp xúc trực tiếp với một lượng lớn dầu nóng. Trong khi đó, nồi chiên không dầu sử dụng luồng khí nóng tốc độ cao tuần hoàn quanh thực phẩm để làm khô và tạo lớp bề mặt vàng giòn.

Vì không phải ngâm thực phẩm trong dầu, lượng dầu thấm vào món ăn thường thấp hơn. Đây chính là lợi ích rõ ràng nhất khi so nồi chiên không dầu với cách chiên truyền thống.

Tuy nhiên, “ít dầu hơn” và “tốt cho sức khỏe” không phải hai khái niệm hoàn toàn giống nhau. Để đánh giá công bằng, cần nhìn vào cả lượng chất béo, loại thực phẩm và những chất có thể hình thành khi thức ăn được nấu ở nhiệt độ cao.

1. Ưu điểm rõ nhất: món ăn hấp thu ít dầu hơn

Nghiên cứu trên khoai tây chiên cho thấy chiên bằng khí nóng có thể tạo sản phẩm với lượng chất béo thấp hơn đáng kể so với chiên ngập dầu.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa nếu bạn thường xuyên ăn những món vốn phải ngâm trong dầu. Khi món ăn hấp thu ít dầu hơn, tổng lượng chất béo và năng lượng từ dầu cũng có thể giảm.

Tuy nhiên, nếu trước đây gia đình chủ yếu hấp, luộc hoặc nướng nhưng sau khi mua nồi chiên lại ăn khoai tây chiên, xúc xích và thực phẩm tẩm bột thường xuyên hơn, chưa chắc chế độ ăn đã trở nên tốt hơn. Phương pháp nấu chỉ là một phần của bữa ăn.

Điểm mạnh dễ thấy nhất của nồi chiên không dầu là giảm lượng dầu cần dùng cho những món vốn phải chiên ngập.

2. Nhưng thực phẩm chế biến sẵn vẫn là thực phẩm chế biến sẵn

Một chiếc xúc xích nhiều muối, gà viên tẩm bột hoặc khoai tây chế biến sẵn không trở thành món ăn giàu dinh dưỡng chỉ vì được đưa vào nồi chiên không dầu.

Nếu mục tiêu là ăn lành mạnh hơn, nồi chiên có giá trị nhất khi nó giúp chế biến thực phẩm tươi theo cách dễ ăn và ít dầu hơn, chẳng hạn cá, thịt nạc hoặc rau củ. Nếu phần lớn thực đơn vẫn là các món đóng gói giàu muối, chất béo hoặc tinh bột tinh chế, lợi ích sẽ hạn chế.

Nói cách khác, câu hỏi quan trọng không chỉ là “chiên bằng gì” mà còn là “đang chiên món gì”.

3. Nồi chiên không dầu vẫn sử dụng nhiệt cao và vẫn có thể tạo acrylamide

Acrylamide là một chất có thể hình thành tự nhiên trong một số thực phẩm giàu tinh bột khi nấu ở nhiệt độ cao, chẳng hạn chiên, nướng hoặc rang. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) lưu ý acrylamide thường hình thành nhiều hơn khi nấu lâu hoặc ở nhiệt độ cao, đặc biệt trong các sản phẩm từ khoai tây và ngũ cốc.

Điều này có nghĩa nồi chiên không dầu không loại bỏ hoàn toàn vấn đề acrylamide. Một số nghiên cứu cho thấy chiên khí nóng có thể tạo ít acrylamide hơn chiên truyền thống, nhưng nghiên cứu khác lại không ghi nhận khác biệt rõ hoặc thậm chí có mức cao hơn trong một số điều kiện nấu khoai tây. Vì vậy, hiện chưa thể khẳng định cứ dùng nồi chiên không dầu là acrylamide luôn thấp hơn.

Điều thực tế hơn là tránh nướng khoai đến màu nâu quá sẫm hoặc cháy. FDA khuyến nghị với khoai tây nên hướng tới màu vàng thay vì nâu đậm để hạn chế acrylamide.

Dù dùng nồi chiên hay lò nướng, không nên cố làm thực phẩm càng cháy sẫm càng giòn.

4. Vậy nồi chiên không dầu có tốt hơn chiên ngập dầu không?

Nếu so cùng một món ăn, nồi chiên không dầu thường có lợi thế vì cần ít dầu và thực phẩm hấp thu ít chất béo hơn.

Nhưng nếu so với các phương pháp như hấp hoặc luộc, nồi chiên không dầu không  đứng đầu về sức khỏe. FDA lưu ý acrylamide chủ yếu hình thành khi thực phẩm được nấu ở nhiệt độ cao, còn luộc và hấp nhìn chung không tạo loại chất này theo cách tương tự.

Vì vậy, có thể xem nồi chiên không dầu là một lựa chọn tốt hơn để thay thế chiên ngập dầu, chứ không phải phương pháp nấu “lành mạnh nhất” cho mọi món.

5. Cách dùng nồi chiên để lợi thế “ít dầu” không bị mất đi

Không cần đổ nhiều dầu chỉ để món ăn bóng đẹp hơn. Với những món cần một lớp dầu mỏng, chỉ nên sử dụng lượng vừa đủ. Đồng thời, hạn chế nấu thực phẩm đến mức quá cháy hoặc quá nâu.

Quan trọng nhất vẫn là sử dụng nồi chiên để làm phong phú cách chế biến rau, cá, thịt tươi và các món gia đình, thay vì biến nó thành lý do để ăn đồ chiên mỗi ngày.

Nồi chiên không dầu có thể là lựa chọn tốt hơn chiên ngập dầu, chủ yếu vì giúp giảm lượng dầu và chất béo trong cùng một món. Nhưng chiếc nồi không thể biến khoai chiên, xúc xích hay thực phẩm chế biến sẵn thành món nên ăn thoải mái. Thực phẩm vẫn được nấu ở nhiệt độ cao và acrylamide vẫn có thể hình thành ở một số món giàu tinh bột. Cách dùng hợp lý nhất là xem nồi chiên như một công cụ giúp ăn ít dầu hơn, chứ không phải “tấm vé miễn trừ” cho mọi món chiên.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn dinh dưỡng hoặc điều trị y khoa.