Tại sao vẫn không nên tích trữ đồ ăn quá lâu trong ngăn đá?

Nhiệt độ đóng băng chỉ làm vi khuẩn tạm thời "ngủ đông" chứ không tiêu diệt được hoàn toàn chúng. Khi rã đông ở nhiệt độ phòng, vi khuẩn sẽ thức dậy và tiếp tục sinh sôi nếu gặp điều kiện thuận lợi.

Mặt khác, chất lượng của miếng thịt, con cá không hề bất biến theo thời gian. Nước bên trong thực phẩm sẽ bốc hơi dần, làm phá vỡ cấu trúc mô, khiến món ăn bị bở xơ, mất mùi thơm đặc trưng và nhạt nhẽo. Vấn đề lớn nhất của chiếc ngăn đá đầy ắp đồ cũ là bữa ăn gia đình ngày càng kém ngon và tủ lạnh khó duy trì nhiệt độ chuẩn, chứ không phải do thực phẩm "tự sinh độc".

1. Hiện tượng "cháy lạnh": Khô xác, dai bở và mất hết chất

Những mảng màu trắng xám hoặc khô ráp xuất hiện trên bề mặt thịt đông lạnh chính là hiện tượng cháy lạnh (freezer burn). Điều này xảy ra do hơi ẩm trong thực phẩm bị rút cạn ra ngoài, nhất là khi túi đựng bị hở hoặc bọc lỏng lẻo khiến không khí lọt vào.

Cháy lạnh không gây độc, nhưng phần thịt đó sẽ dai nhách, xơ cứng và mất sạch vị ngọt tự nhiên. Việc ép hết không khí ra ngoài và bọc kín thực phẩm bằng hộp chuyên dụng hay màng bọc dày quan trọng hơn rất nhiều so với việc chỉ nhét vội vào một chiếc túi ni-lông mỏng manh.

Cháy lạnh không làm thịt nhiễm độc nhưng khiến món ăn khô xơ, dai và nhạt nhẽo.

2. Mùi vị và màu sắc xuống cấp theo từng tháng

Mỗi nhóm thực phẩm đều có một "hạn ngon nhất" trong ngăn đá. Thịt xay nhuyễn có diện tích tiếp xúc lớn nên chỉ giữ được độ tươi ngon trong khoảng 3–4 tháng; thịt bò, thịt heo cắt miếng nguyên tảng có thể giữ được từ 4–12 tháng; gà nguyên con có thể để được khoảng 1 năm.

Để quá các mốc thời gian này, thịt nấu lên sẽ rất bã, ngả màu thâm xỉn và mất đi mùi thơm tươi mới. Do đó, các mốc thời gian khuyến cáo chính là thước đo để đảm bảo độ ngon cho mâm cơm gia đình, chứ không phải chiếc đồng hồ đếm ngược báo hiệu thực phẩm biến thành thuốc độc.

3. Ngăn đá quá tải khiến đồ ăn bị "chìm vào quên lãng"

Một thói quen rất phổ biến trong các gia đình: đồ tươi mới mua về cứ xếp đè lên trên, đẩy các hộp cũ lùi sâu vào góc trong. Sau vài tháng, không ai còn nhớ gói thịt dưới cùng được mua từ bao giờ, tình trạng ban đầu ra sao.

Cách quản lý thông minh là hãy chia nhỏ thực phẩm theo từng bữa ăn trước khi cấp đông, dán nhãn ghi rõ ngày tháng bên ngoài. Khi nấu, áp dụng nguyên tắc vào trước - ra trước để luôn dùng đồ cũ trước, đồ mới sau.

Sắp xếp ngăn đông khoa học giúp tránh lãng phí thức ăn và dễ dàng theo dõi thời gian bảo quản.

4. Mối nguy khi nhiệt độ đông lạnh bị ngắt quãng

Điều đáng sợ nhất trong việc bảo quản thực phẩm không nằm ở việc bạn lưu trữ chúng 6 tháng hay 1 năm, mà là tình trạng thực phẩm bị tan đá một phần rồi lại đông cứng trở lại. Sự biến thiên nhiệt độ này chính là "kẻ thù số 1" của an toàn thực phẩm.

Khi tủ lạnh gặp sự cố (mất điện dài ngày, hở ron cửa) hoặc do thói quen mở tủ quá lâu, nhiệt độ ngăn đông sẽ tăng lên. Lúc này, thực phẩm bắt đầu rã đông và rơi vào "vùng nhiệt độ nguy hiểm" (từ 4°C đến 60°C). Lớp băng tan ra mang theo nguồn nước và các dưỡng chất từ thịt cá, tạo thành môi trường hoàn hảo để vi khuẩn "thức giấc" và sinh sôi với tốc độ chóng mặt - số lượng của chúng có thể nhân đôi chỉ sau mỗi 20 phút.

Nhiều người có thói quen thấy thực phẩm mềm ra lại tiếp tục nhét sâu vào ngăn đá để cấp đông lại. Tuy nhiên, nhiệt độ âm chỉ làm vi khuẩn tạm ngừng hoạt động chứ không giết chết chúng. Khi bạn tái cấp đông, bạn đang vô tình "khóa" một lượng lớn vi khuẩn và độc tố mới sinh ra vào bên trong miếng thịt.

Quy tắc "2 giờ vàng" tuyệt đối không được quên

• Quá giới hạn an toàn: Nếu thực phẩm đã rã đông hoàn toàn và nằm ở nhiệt độ phòng trên 2 tiếng (hoặc chỉ 1 tiếng nếu nhiệt độ môi trường oi bức trên 32°C), lượng vi khuẩn lúc này đã vượt ngưỡng an toàn cho phép.

• Nguy cơ ngộ độc cao: Một số loại vi khuẩn sinh ra độc tố chịu nhiệt cực tốt. Dù bạn có luộc kỹ hay chiên xào ở nhiệt độ cao, độc tố vẫn tồn tại và có thể gây ngộ độc tiêu hóa cấp tính.

• Cách xử lý: Tuyệt đối không tiếc rẻ, cần phải vứt bỏ ngay lập tức. Đừng cố gắng rửa sạch hay ướp thêm muối để "cứu vãn".

Ngăn đá là công cụ tiện lợi để lưu trữ thực phẩm, nhưng đừng biến nó thành một "kho chứa đồ bỏ quên". Hãy giữ tủ ở mức -18°C, bọc kín từng phần ăn nhỏ và dùng xoay vòng hợp lý để bữa ăn gia đình luôn vừa tươi ngon, vừa an toàn cho sức khỏe.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này