Tin vào lời mách trên mạng rằng ăn mía có thể chữa bệnh tiểu đường, một người đàn ông 66 tuổi ở Phú Thọ duy trì thói quen ăn một cây mía mỗi ngày. Thay vì cải thiện sức khỏe, ông xuất hiện tình trạng tê người, nói khó và được ghi nhận đường huyết vượt ngưỡng khi tái khám.
Theo thông tin được báo chí đăng tải những ngày qua, ghi nhận trường hợp một người đàn ông 66 tuổi ở Phú Thọ có tiền sử mắc bệnh đái tháo đường nhiều năm. Trước đó, ông vẫn sử dụng thuốc và điều trị tại địa phương theo hướng dẫn. Tuy nhiên, sau khi nghe lời truyền miệng trên mạng xã hội cho rằng ăn mía có thể giúp chữa tiểu đường, người đàn ông quyết định áp dụng phương pháp này. Ngày nào ông cũng ăn một cây mía với hy vọng đường huyết sẽ dần được cải thiện.
Sau một thời gian duy trì thói quen trên, người bệnh bắt đầu xuất hiện biểu hiện tê người và nói khó. Lo lắng ông có thể gặp vấn đề về thần kinh, người nhà đã đưa ông đến khám với ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam. Kết quả kiểm tra cho thấy đường huyết của người bệnh tăng cao, trên 18 mmol/L. Đây là mức đáng lo ngại, đặc biệt ở người đã mắc đái tháo đường và đang xuất hiện những triệu chứng bất thường.
Đái tháo đường là bệnh lý khiến lượng đường trong máu thường xuyên cao hơn mức bình thường. Sau khi ăn, cơ thể tiêu hóa tinh bột và các loại đường thành những chất có thể hấp thu, trong đó glucose là nguồn năng lượng quan trọng cho tế bào. Để đưa glucose từ máu vào nhiều tế bào, cơ thể cần đến insulin, một loại hormone được tuyến tụy sản xuất. Ở người mắc đái tháo đường type 2, cơ thể sử dụng insulin không hiệu quả hoặc không sản xuất đủ insulin để đáp ứng nhu cầu.
Khi khả năng điều hòa đường huyết bị ảnh hưởng, lượng glucose có thể tích tụ trong máu sau bữa ăn. Nếu tình trạng này kéo dài mà không được kiểm soát, các mạch máu và cơ quan như mắt, thận, tim, thần kinh có thể bị tổn thương theo thời gian. Vì vậy, người mắc đái tháo đường cần quan tâm đến tổng lượng chất bột đường trong khẩu phần và tuân thủ phương pháp điều trị được bác sĩ chỉ định. Việc một thực phẩm có nguồn gốc tự nhiên không có nghĩa nó sẽ làm giảm đường huyết.
Mía là nguyên liệu quen thuộc để sản xuất đường ăn và các loại đồ uống ngọt. Vị ngọt của mía chủ yếu đến từ sucrose, loại đường khi được tiêu hóa sẽ tạo thành glucose và fructose để cơ thể hấp thu. Khi nhai mía, một phần đường được giải phóng cùng nước mía và đi vào đường tiêu hóa. Vì vậy, ăn mía vẫn làm tăng lượng đường nạp vào cơ thể, không khác về bản chất với việc sử dụng những thực phẩm chứa đường khác.
Đối với người khỏe mạnh, cơ thể thường có khả năng điều chỉnh insulin để xử lý lượng đường sau ăn. Tuy nhiên, người mắc đái tháo đường có thể gặp khó khăn hơn trong việc kiểm soát lượng glucose này. Nếu ăn nhiều mía hoặc uống nước mía với lượng lớn, đặc biệt khi không tính vào tổng khẩu phần, đường huyết sau ăn có thể tăng cao. Điều này hoàn toàn trái ngược với quan niệm cho rằng càng ăn mía thì cơ thể càng có khả năng tự chữa bệnh tiểu đường.
Một số người cho rằng vì mía có nguồn gốc thực vật nên lượng đường trong mía sẽ an toàn hơn đường tinh luyện. Trên thực tế, nguồn gốc tự nhiên không làm mất đi tác động của lượng đường mà cơ thể hấp thu. Tương tự, mật ong, nước ép trái cây hay các loại siro tự nhiên vẫn có thể cung cấp lượng đường đáng kể. Người mắc đái tháo đường cần đánh giá thực phẩm dựa trên thành phần, khẩu phần và tác động lên đường huyết chứ không chỉ dựa vào việc nó có phải sản phẩm tự nhiên hay không.
![]() |
Mía và nước mía chứa lượng đường đáng kể, vì vậy người mắc đái tháo đường cần đặc biệt chú ý khẩu phần và không sử dụng để thay thế thuốc điều trị.
So với việc nhai mía, nước mía thường dễ uống và được sử dụng với lượng lớn hơn trong một lần. Một ly nước mía có thể chứa lượng đường đáng kể tùy kích thước ly, lượng nước ép và những thành phần được thêm vào. Do ở dạng đồ uống, người sử dụng có thể uống hết khá nhanh mà không cảm thấy no như khi ăn một bữa thông thường. Điều này khiến việc kiểm soát lượng đường nạp vào cơ thể trở nên khó khăn hơn, nhất là khi nước mía được uống thêm ngoài các bữa ăn.
Đối với người đã mắc đái tháo đường, việc uống nhiều nước mía hoặc đồ uống chứa đường có thể khiến đường huyết tăng cao sau khi sử dụng. Nếu tình trạng đường huyết đã kiểm soát kém từ trước, thói quen này càng làm tăng gánh nặng cho việc điều trị. Đó là lý do hướng dẫn chăm sóc đái tháo đường năm 2026 của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ khuyến khích lựa chọn nước lọc thay cho đồ uống có đường, bao gồm cả nhiều loại nước ép. Người bệnh không nên sử dụng nước mía như một loại nước giải khát hằng ngày với niềm tin rằng nó có thể giúp ổn định đường huyết.
Tuy nhiên, cũng không cần hiểu rằng người đái tháo đường tuyệt đối không bao giờ được tiếp xúc với bất kỳ thực phẩm chứa đường nào. Chế độ ăn cần được xây dựng theo tình trạng bệnh, thuốc sử dụng, mức vận động và mục tiêu đường huyết của từng người. Trong một số tình huống đặc biệt như xử trí hạ đường huyết ở người còn tỉnh và nuốt được, thực phẩm hoặc đồ uống chứa đường có thể được dùng theo hướng dẫn y tế. Điều quan trọng là sử dụng đúng mục đích, đúng lượng, không biến một món ăn thành phương pháp chữa bệnh.
Từ trường hợp người đàn ông 66 tuổi, có thể thấy việc tin vào một món ăn được quảng cáo là “chữa tiểu đường” có thể khiến người bệnh bỏ qua những nguyên tắc điều trị quan trọng. Mía không phải thực phẩm có khả năng chữa khỏi bệnh và ăn nhiều mía còn có thể làm việc kiểm soát đường huyết khó khăn hơn. Tuy nhiên, người mắc đái tháo đường vẫn có thể duy trì chế độ ăn đa dạng, đủ chất nếu biết lựa chọn thực phẩm và phân chia khẩu phần hợp lý. Những nguyên tắc sau đây giúp việc chăm sóc sức khỏe trở nên thực tế và dễ duy trì hơn.
1. Tuân thủ thuốc điều trị và lịch tái khám. Người bệnh cần uống thuốc hoặc tiêm insulin theo chỉ định, không tự ý giảm liều hay ngừng thuốc để thử những phương pháp được truyền miệng. Nếu muốn thay đổi chế độ ăn đáng kể, cần trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh điều trị khi cần thiết. Việc kiểm tra HbA1c và các chỉ số sức khỏe khác giúp đánh giá hiệu quả kiểm soát đường huyết trong thời gian dài.
2. Lựa chọn thực phẩm giàu chất xơ và kiểm soát lượng tinh bột. Có thể ưu tiên rau xanh, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và trái cây nguyên quả với khẩu phần phù hợp. Cơm, bún, phở và nhiều thực phẩm quen thuộc vẫn có thể xuất hiện trong chế độ ăn, nhưng cần chú ý tổng lượng chất bột đường của bữa. Người bệnh không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm nếu không có chỉ định chuyên môn.
3. Hạn chế đồ uống chứa nhiều đường. Nên ưu tiên nước lọc thay cho nước mía, nước ngọt, trà sữa và các loại đồ uống có thêm đường. Nếu sử dụng nước trái cây hoặc thực phẩm ngọt, cần tính đến lượng chất bột đường trong khẩu phần và mức đường huyết hiện tại. Không nên xem bất kỳ loại nước ép hoặc thảo dược nào là phương pháp thay thế thuốc điều trị.
4. Duy trì vận động và theo dõi đường huyết phù hợp. Đi bộ, đạp xe hoặc tập luyện với cường độ vừa sức có thể giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn. Lịch tự đo đường huyết tại nhà phụ thuộc vào loại đái tháo đường, thuốc đang dùng và mục tiêu điều trị, không nhất thiết tất cả người bệnh đều phải đo cùng một số lần mỗi ngày. Bác sĩ sẽ hướng dẫn thời điểm đo và cách xử trí nếu kết quả vượt ngưỡng đã thống nhất.
Đặc biệt, nếu người mắc đái tháo đường xuất hiện nói khó, méo miệng, tê yếu một bên cơ thể hoặc mất thăng bằng đột ngột, gia đình cần gọi cấp cứu 115. Những biểu hiện này có thể liên quan đến đột quỵ và không nên bị xem nhẹ chỉ vì người bệnh đang có đường huyết cao. Tương tự, tình trạng nôn nhiều, thở bất thường, mất nước nặng hoặc lơ mơ cũng cần được cấp cứu để loại trừ biến chứng tăng đường huyết cấp tính.

Theo dõi đường huyết và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ giúp người mắc đái tháo đường kiểm soát bệnh an toàn, hạn chế nguy cơ biến chứng.
Đái tháo đường là bệnh cần được quản lý lâu dài, không thể chữa khỏi chỉ bằng một món ăn hay mẹo dân gian. Trường hợp người đàn ông 66 tuổi ăn mía mỗi ngày là lời cảnh báo về nguy cơ tin vào những thông tin sức khỏe chưa được kiểm chứng. Đối với người mắc bệnh, điều quan trọng là hiểu rõ tác động của thực phẩm đến đường huyết, sử dụng thuốc đúng chỉ định và chủ động đi khám khi có biểu hiện bất thường. Thay vì thử nghiệm những phương pháp truyền miệng, hãy lựa chọn cách điều trị dựa trên bằng chứng y khoa để bảo vệ sức khỏe của chính mình.
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này