Nhiều chị em chủ quan với cơn đau bụng dưới vì cho là rối loạn tiêu hóa. Thế nhưng, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nguy hiểm về tử cung, buồng trứng hoặc vùng chậu. Thay vì tự ý uống thuốc, phụ nữ cần lưu ý 5 nguyên nhân này và thăm khám kịp thời.
Vùng bụng dưới là nơi nhiều cơ quan nằm gần nhau. Ruột, bàng quang, tử cung, buồng trứng, ống dẫn trứng và các mô vùng chậu đều có thể tạo cảm giác đau ở vị trí tương tự. Vì vậy, cùng là “đau bụng dưới”, có người bị đầy hơi, có người bị nhiễm trùng tiết niệu, có người lại liên quan đến nang buồng trứng, viêm vùng chậu hoặc lạc nội mạc tử cung.
Đau bụng kinh thông thường có thể âm ỉ trong 1-2 ngày đầu kỳ kinh. Nhưng nếu cơn đau quặn, đau lan xuống lưng hoặc đùi, phải nghỉ học/nghỉ làm, dùng thuốc giảm đau thường xuyên mà vẫn không đỡ, cần nghĩ đến các nguyên nhân phụ khoa như lạc nội mạc tử cung.
Lạc nội mạc tử cung xảy ra khi mô tương tự niêm mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung. Tình trạng này có thể gây đau khi hành kinh, đau vùng chậu mạn tính, đau khi quan hệ, đau khi đi tiêu hoặc tiểu tiện, buồn nôn, đầy hơi và đôi khi liên quan đến khó có thai. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính lạc nội mạc tử cung ảnh hưởng khoảng 10% phụ nữ và trẻ em gái trong độ tuổi sinh sản trên toàn cầu. Một dấu hiệu rất nên ghi lại là tính chu kỳ: cứ gần đến kỳ kinh thì đau bụng dưới, đau lưng, đầy bụng hoặc đau khi đi tiêu lại nặng hơn. Nhật ký triệu chứng trong 2-3 chu kỳ có thể giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn.
_1110433.png "Tưởng đau bụng dưới là rối loạn tiêu hóa, phụ nữ nên chú ý 5 nguyên nhân khác") |
Đau bụng dưới tăng rõ theo chu kỳ kinh có thể là manh mối phụ khoa cần được theo dõi.
Viêm vùng chậu là nhiễm trùng cơ quan sinh sản nữ, có thể ảnh hưởng đến tử cung, ống dẫn trứng hoặc buồng trứng. Phòng khám Cleveland (Cleveland Clinic) nêu các triệu chứng thường gặp gồm đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu, khí hư bất thường và đau khi quan hệ; điều trị sớm bằng kháng sinh giúp giảm nguy cơ biến chứng như vô sinh.
Cơn đau do viêm vùng chậu có thể âm ỉ hoặc tăng dần, đôi khi kèm sốt, khí hư có mùi, ra máu bất thường ngoài kỳ kinh, đau khi đi tiểu hoặc đau khi quan hệ. Đây không phải tình trạng nên tự uống thuốc giảm đau kéo dài. Nếu nghi ngờ viêm vùng chậu, người bệnh cần khám phụ khoa để được xét nghiệm và điều trị đúng.
Điểm dễ bỏ sót là không phải ai cũng có triệu chứng rầm rộ. Một số trường hợp đau nhẹ, khó chịu vùng chậu hoặc khí hư thay đổi nhưng người bệnh nghĩ do vệ sinh, thời tiết hoặc rối loạn tiêu hóa.
Nang buồng trứng khá thường gặp và nhiều nang lành tính có thể tự biến mất. Tuy nhiên, khi nang lớn, vỡ hoặc gây xoắn buồng trứng, người bệnh có thể đau bụng dưới lệch một bên, đau đột ngột, buồn nôn, nôn, cảm giác nặng vùng chậu hoặc rối loạn kinh nguyệt.
Đặc biệt, đau bụng dưới một bên dữ dội, xuất hiện đột ngột, kèm buồn nôn/nôn hoặc choáng là dấu hiệu cần đi khám ngay. Xoắn buồng trứng là tình huống cấp cứu vì buồng trứng có thể bị giảm tưới máu. Danh sách chẩn đoán phân biệt trong tài liệu y khoa của Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NCBI Bookshelf) cũng nhắc đến nang buồng trứng vỡ, xoắn phần phụ, thai ngoài tử cung, viêm vùng chậu, nhiễm trùng tiết niệu và viêm ruột thừa như các nguyên nhân cần cân nhắc khi đau vùng chậu.
_111057216.png "Tưởng đau bụng dưới là rối loạn tiêu hóa, phụ nữ nên chú ý 5 nguyên nhân khác") |
Vùng bụng dưới liên quan đến nhiều cơ quan, nên cơn đau không phải lúc nào cũng xuất phát từ tiêu hóa.
Nhiễm trùng đường tiết niệu có thể gây đau tức bụng dưới, tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần, nước tiểu đục hoặc có mùi lạ. Một số người còn đau lưng, sốt, ớn lạnh nếu nhiễm trùng lan lên thận. Ở nữ giới, niệu đạo ngắn hơn nên nhiễm trùng tiết niệu tương đối thường gặp.
Cơn đau do tiết niệu đôi khi bị nhầm với đau bụng tiêu hóa vì cũng nằm ở vùng bụng dưới. Điểm phân biệt là triệu chứng tiểu tiện: đi tiểu rát, cảm giác buồn tiểu liên tục nhưng mỗi lần chỉ tiểu ít, đau tăng khi bàng quang đầy. Nếu có sốt, đau hông lưng hoặc buồn nôn, không nên trì hoãn khám.
Với phụ nữ có khả năng mang thai, đau bụng dưới không rõ nguyên nhân luôn cần nghĩ đến khả năng thai sớm, đặc biệt nếu trễ kinh, ra máu âm đạo bất thường, đau lệch một bên, choáng, chóng mặt hoặc đau vai. Thai ngoài tử cung là tình trạng trứng đã thụ tinh làm tổ ngoài buồng tử cung, thường ở ống dẫn trứng, có thể nguy hiểm nếu vỡ.
Không nên tự kết luận “chắc đau bụng tiêu hóa” nếu đang trễ kinh hoặc có khả năng mang thai. Que thử thai và thăm khám y tế có thể giúp loại trừ tình huống nguy hiểm. Đau bụng dưới dữ dội, ra máu bất thường, ngất hoặc choáng cần được xử trí cấp cứu.
Cần đi khám sớm nếu đau bụng dưới dữ dội, đau lệch một bên, đau kèm sốt, nôn, choáng, ra máu âm đạo bất thường, khí hư hôi, đau khi quan hệ, tiểu buốt, trễ kinh, nghi ngờ mang thai hoặc đau kéo dài nhiều ngày không rõ nguyên nhân. Nếu cơn đau nhẹ nhưng lặp lại theo chu kỳ, nên ghi lại thời điểm đau, mức độ đau và triệu chứng đi kèm.
_111057263.png "Tưởng đau bụng dưới là rối loạn tiêu hóa, phụ nữ nên chú ý 5 nguyên nhân khác") |
Ghi lại thời điểm đau, vị trí đau và triệu chứng đi kèm giúp bác sĩ tìm nguyên nhân chính xác hơn.
Đau bụng dưới ở phụ nữ không nên chỉ được xem là rối loạn tiêu hóa. Lạc nội mạc tử cung, viêm vùng chậu, nang buồng trứng, nhiễm trùng tiết niệu hoặc thai ngoài tử cung đều có thể gây đau ở vị trí này. Cách an toàn nhất là quan sát kỹ hoàn cảnh xuất hiện cơn đau, dấu hiệu đi kèm và đi khám khi đau kéo dài hoặc bất thường.
Nếu bạn thường xuyên đau bụng dưới nhưng chưa rõ nguyên nhân, hãy bắt đầu ghi nhật ký triệu chứng trong vài tuần. Một dòng ghi chú nhỏ mỗi ngày có thể giúp bác sĩ nhìn ra quy luật mà bạn dễ bỏ sót.
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này
Quỳnh Giang
Theo Người đưa tin
