Tiết trời ẩm ương của tháng 4 được xem là điều kiện lý tưởng để virus gây Viêm não Nhật Bản tăng sinh mạnh mẽ. Đáng lo thay, bệnh được xem là "sát thủ âm thầm" của trẻ với tỷ lệ tử vong lên đến 30%, và hơn 50% người sống sót phải chịu di chứng thần kinh vĩnh viễn.
Vi rút Viêm não Nhật Bản (JEV) thuộc họ Flaviviridae, lây truyền chủ yếu qua vết đốt của muỗi hút máu từ lợn hoặc chim hoang dã rồi truyền sang người. Theo báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hàng năm có khoảng 68.000 ca mắc trên toàn thế giới, tập trung chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á.
Cơ chế tấn công của JEV cực kỳ tinh vi: Sau khi vào máu, vi rút nhân lên và tìm cách vượt qua hàng rào máu não (Blood-Brain Barrier) - cấu trúc bảo vệ nghiêm ngặt nhất của cơ thể. Một khi lọt vào nhu mô não, JEV tấn công trực tiếp vào các nơ-ron thần kinh tại vùng đồi thị, hạch nền và thân não.
 |
Quá trình này gây viêm, phù nề não diện rộng và xuất huyết điểm.
Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa uy tín The Lancet, tổn thương não do JEV diễn ra rất nhanh. Chỉ trong 48 giờ từ khi khởi phát, các tế bào thần kinh có thể bị phá hủy hoàn toàn, dẫn đến tình trạng mất chức năng vận động và tư duy không thể đảo ngược.
_11914224.png "Viêm não Nhật Bản vào mùa, mẹ cần nắm rõ 3 dấu hiệu này để cứu não bộ của con") |
Caption: Chu trình lây truyền phức tạp của Viêm não Nhật Bản khiến bệnh dễ bùng phát thành dịch trong cộng đồng.
Đừng đợi đến khi con hôn mê mới hốt hoảng. Các chuyên gia tại Bệnh viện Nhi Trung ương cảnh báo 3 dấu hiệu "sinh tử" xuất hiện ngay trong giai đoạn khởi phát:
Triệu chứng đầu tiên luôn là sốt. Tuy nhiên, sốt trong viêm não Nhật Bản thường rất cao (39-40°C), kịch phát và cực kỳ khó hạ bằng các loại thuốc thông thường.
Đi kèm là tình trạng nôn vọt. Đây không phải là nôn trớ do rối loạn tiêu hóa. Trẻ nôn một cách bất ngờ, thức ăn phun mạnh ra xa như "vòi rồng" do áp lực nội sọ tăng cao đột ngột. Nếu trẻ sốt cao kèm nôn vọt mà không có biểu hiện tiêu chảy, đây là báo động đỏ về tổn thương não.
Bộ não bị viêm sẽ khiến trẻ không còn là chính mình. Mẹ hãy quan sát kỹ:
Trẻ trở nên lờ đờ, ánh mắt vô thần, không tương tác với lời nói của mẹ.
Trẻ quấy khóc vật vã, kích thích, sợ ánh sáng mạnh và tiếng động lớn.
Ở trẻ lớn hơn, dấu hiệu mê sảng, nói nhảm hoặc đột nhiên không nhận ra người thân là biểu hiện vỏ não đang bị tấn công nặng nề.
Mẹ có thể tự kiểm tra bằng cách đặt con nằm phẳng, nhẹ nhàng nâng đầu trẻ lên. Nếu vùng cơ gáy của trẻ cứng đơ, trẻ đau đớn không thể gập cổ để cằm chạm ngực, đó chính là dấu hiệu cứng gáy. Co giật có thể là cơn toàn thân hoặc rung giật cục bộ ở mép, tay, chân.
 |
Caption: Kiểm tra dấu hiệu cứng gáy là kỹ năng quan trọng giúp phát hiện sớm tình trạng viêm não/màng não ở trẻ.
Theo dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC Hoa Kỳ), ngay cả khi được cứu sống, có tới 50% bệnh nhân phải chịu các di chứng lâu dài:
Vận động: Bại liệt, co quắp tay chân, mất khả năng đi lại.
Trí tuệ: Chậm phát triển tâm thần, mất trí nhớ, sa sút trí tuệ.
Ngôn ngữ: Câm, nói ngọng hoặc mất khả năng giao tiếp hoàn toàn.
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho Viêm não Nhật Bản. Vaccine phòng bệnh là vũ khí duy nhất. Vì thế, mẹ cần cho trẻ tiêm vaccine phòng bệnh theo khuyến nghị của Bộ Y tế với lịch tiêm như sau:
Lịch tiêm chuẩn: Mũi 1 lúc trẻ 12 tháng; Mũi 2 sau 1-2 tuần; Mũi 3 sau 1 năm.
Lưu ý nhắc lại: Hiệu lực vaccine giảm dần sau 3-5 năm. Cha mẹ cần tiêm nhắc lại cho con mỗi 3-5 năm một lần cho đến khi trẻ đủ 15 tuổi để duy trì nồng độ kháng thể bảo vệ.
Viêm não Nhật Bản không chừa một ai, đặc biệt là trẻ em. Đừng để sự chậm trễ cướp đi tương lai của con. Hãy kiểm tra sổ tiêm chủng và chia sẻ bài viết này để bảo vệ cộng đồng!
**Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
_161634903.png)
_141534338.png)
