Chảy máu đường tiêu hóa là tình trạng máu chảy từ bất kỳ phần nào của đường tiêu hóa (như thực quản, dạ dày, tá tràng, đại tràng,...). Loại chảy máu này thường chỉ ra rằng có thể đã xảy ra các bệnh lý nghiêm trọng ở đường tiêu hóa, chẳng hạn như loét dạ dày, vỡ tĩnh mạch thực quản, ung thư dạ dày, polyp ruột,...

Mặc dù xuất huyết tiêu hóa đôi khi biểu hiện là mất máu nhỏ, tạm thời, nhưng nếu chảy máu nhiều hoặc kéo dài có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng như sốc, thiếu máu xuất huyết, thậm chí đe dọa tính mạng. Biết được các dấu hiệu cảnh báo sớm của xuất huyết tiêu hóa là rất quan trọng để ngăn ngừa tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn.

Theo nghiên cứu y khoa và kinh nghiệm lâm sàng, chảy máu đường tiêu hóa thường đi kèm với một số triệu chứng điển hình. Nếu xảy ra các tình huống sau, hãy chú ý theo dõi, nhanh chóng tìm kiếm sự chăm sóc y tế và ngăn ngừa tình trạng trở nên tồi tệ hơn.

1. Chất nôn có chứa máu hoặc chất đen

Sự xuất hiện của máu trong chất nôn, đặc biệt là nếu chất nôn có màu đỏ tươi hoặc nâu sẫm, có thể là dấu hiệu của chảy máu đường tiêu hóa trên. Đường tiêu hóa trên bao gồm thực quản, dạ dày và tá tràng, chảy máu ở bất kỳ phần nào cũng có thể biểu hiện bằng nôn mửa.

Trong cả hai trường hợp, không nên bỏ qua. Nôn ra máu thường có nghĩa là chảy máu nhiều và có thể tiếp tục. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng hơn như sốc mất máu.

Các bác sĩ nhấn mạnh rằng nôn ra máu là một triệu chứng cấp tính. Khi xuất hiện, bạn phải đi khám ngay lập tức, không được chậm trễ.

2. Phân đen hoặc có máu trong phân

Một triệu chứng phổ biến khác của xuất huyết tiêu hóa là phân đen hoặc có máu trong phân. Phân đen thường là dấu hiệu của chảy máu ở đường tiêu hóa trên (như thực quản, dạ dày hoặc tá tràng). Sau khi vào đường tiêu hóa, máu phản ứng với axit dạ dày và trở thành "phân hắc ín" màu đen. Triệu chứng này đôi khi bị bỏ qua vì nó không xuất hiện ngay lập tức và dễ nhận thấy như nôn ra máu.

Một số bệnh nhân có thể không nhận thấy sự thay đổi về màu sắc phân, nhưng chúng ta nên hết sức cảnh giác nếu thấy phân đen hoặc có máu trong phân. Đặc biệt nếu phân có màu đen và có mùi đặc biệt, điều đó có nghĩa là tình trạng chảy máu đã xảy ra trong một thời gian và máu đã được axit dạ dày tiêu hóa một phần.

Nếu máu đỏ tươi khi đi tiêu, có thể máu đang chảy ở vị trí thấp hơn, chẳng hạn như đại tràng hoặc trực tràng. Mặc dù trường hợp này tương đối hiếm gặp, nhưng bạn không nên bỏ qua. Ngay cả khi lượng máu chảy không nhiều, phân đen cũng là dấu hiệu quan trọng của xuất huyết tiêu hóa. Nếu bạn thấy mình có biểu hiện bất thường khi đi đại tiện, bạn nên đến bệnh viện để khám kịp thời để đảm bảo không có vấn đề chảy máu đường tiêu hóa nghiêm trọng nào.

3. Đau bụng dữ dội và khó chịu đột ngột

Ngoài triệu chứng nôn ra máu và phân đen, đau bụng dữ dội và đột ngột cũng là triệu chứng thường gặp của xuất huyết tiêu hóa, đặc biệt là khi xuất hiện vết loét ở dạ dày hoặc ruột. Đau bụng có thể do axit dạ dày quá nhiều, kích ứng hoặc chảy máu từ vết loét và thường kèm theo cảm giác khó chịu như chán ăn, buồn nôn và đầy hơi. Một số bệnh nhân có thể bị đau dạ dày hoặc khó chịu ở dạ dày trong thời gian dài trước khi chảy máu, nhưng khi lượng máu chảy tăng lên, cơn đau bụng sẽ trở nên nghiêm trọng hơn và kéo dài hơn.

Đối với một số bệnh nhân bị loét dạ dày hoặc viêm thực quản, chảy máu cấp tính thường kèm theo đau bụng dữ dội, có thể lan ra lưng hoặc ngực và kèm theo các triệu chứng như buồn nôn và nôn.

Đau bụng dữ dội cho thấy tổn thương đường tiêu hóa đã khá nghiêm trọng và có thể gây thủng ruột hoặc xuất huyết tiêu hóa cấp tính. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng này có thể đe dọa tính mạng.

Nguyên nhân phổ biến gây chảy máu đường tiêu hóa

Chảy máu đường tiêu hóa có thể xảy ra vì nhiều lý do, phổ biến nhất bao gồm:

- Loét dạ dày và tá tràng: Những vết loét này làm tổn thương lớp niêm mạc bảo vệ của đường tiêu hóa, khiến các mạch máu bị vỡ và chảy máu.

- Giãn tĩnh mạch thực quản: thường gặp ở bệnh nhân xơ gan. Do tổn thương gan, áp lực tĩnh mạch trong thực quản tăng lên, khiến các tĩnh mạch giãn vỡ và chảy máu.

- Ung thư dạ dày hoặc các khối u khác: Sự phát triển của khối u dạ dày có thể chèn ép thành dạ dày, khiến dạ dày bị vỡ và chảy máu. Chảy máu đường tiêu hóa do khối u thường khó kiểm soát bằng thuốc, và phẫu thuật kịp thời có thể là giải pháp duy nhất.

- Viêm đường tiêu hóa: như viêm dạ dày, viêm thực quản,… Do kích thích viêm kéo dài, thành đường tiêu hóa dễ bị tổn thương, dẫn đến chảy máu.

- Sử dụng thuốc chống đông máu: Sử dụng thuốc chống đông máu trong thời gian dài (như warfarin) làm tăng nguy cơ chảy máu, đặc biệt khi đã có tổn thương ở đường tiêu hóa, tình trạng chảy máu có thể trở nên nghiêm trọng hơn.

Phòng ngừa là rất quan trọng đối với bệnh nhân bị xuất huyết tiêu hóa

Trong cuộc sống hàng ngày, bạn nên tránh uống rượu quá mức, bỏ thuốc lá, tránh sử dụng thuốc gây kích ứng (như thuốc giảm đau NSAID), duy trì thói quen ăn uống lành mạnh, điều trị các bệnh về đường tiêu hóa kịp thời và kiểm tra sức khỏe đường tiêu hóa thường xuyên.

Xuất huyết tiêu hóa là vấn đề sức khỏe cần được giải quyết khẩn cấp, đặc biệt là vào mùa hè khi nhiệt độ cao khiến thói quen ăn uống và sinh hoạt của mọi người dễ thay đổi, vô tình có thể làm tăng gánh nặng cho đường tiêu hóa.

Bệnh nhân có các triệu chứng như nôn ra máu, phân đen và đau bụng dữ dội cần hết sức cảnh giác và đi khám kịp thời để tránh tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn.

Ánh Dương

Theo Người đưa tin