Ảnh minh họa

 

Sau những ngày lo cưới xin vất vả cho cậu con trai lớn, và đón được con dâu mới về nhà thì đã năm hết Tết đến. Bà Liên như trút được gánh nặng, bà tự nhủ Tết này có thể “ăn lo ngủ yên” rồi. Nhưng mọi việc không như bà nghĩ, những ngày gần sát Tết, bà giao cho con dâu một số việc cần phải, nhưng thấy con dâu cứ lóng ngóng không biết là sao, bà lại phải ân cần nhẹ nhàng nhắc nhở và hướng dẫn, bảo ban từng chút một.

Sự hiện diện của nàng dâu mới làm bà nhớ lại những ngày đầu mới về làm dâu, bà Liên ước gì có được chút chỉ bảo của mẹ chồng thì đâu đến nỗi xưa kia bà đã phải chịu bao cơ cực, tủi hờn khi mới “chân ướt chấn ráo” về nhà chồng. Bà tự thấy mình phải làm gì với con dâu mới để cho con khi mới bước về nhà mình luôn thoải mái và sớm coi đây là nhà của mình.

Ngày Liên lấy Trung ai cũng mừng cho chị, bởi Trung là một chàng trai khá hoàn hảo. Anh là con trưởng trong gia đình, có công việc tốt, gia đình khá giả, gia giáo, nề nếp, được người trong và ngoài họ kình trọng. Bạn bè Liên lúc bấy giờ ai cũng nói chị “chuột sa hũ nếp”. “Ngày vui dài tựa gang tay”, sau khi về nhà chồng chưa được bao lâu thì cũng là lúc Liên biết làm dâu một gia đình gia giáo là như thế nào!?

Ngay ngày hôm sau về làm dâu, Liên đã được nói cho một loạt các quy tắc trong gia đình như: Con dâu trong nhà thì phải quán xuyến việc nội trợ, dọn dẹp nhà cửa, không được thuê ôsin, vì theo lời mẹ chồng Liên thì “nhà này xưa nay có truyền thống như thế. Mẹ dù rất bận việc công tác xã hội, nhưng việc nhà chưa bao giờ bỏ bê. Người phụ nữ dù giỏi đến mấy cũng nên biết tề gia nội trợ”. Khi ăn cơm phải nhìn trước nhìn sau. Buổi sáng, con dâu phải dậy trước bố mẹ chồng.

 Đặc biệt, Liên còn được phát cho một bản gia phả, trong đó có ghi rõ nội quy và ngày giỗ chạp của các cụ, kỵ thân sinh bốn đời của dòng họ Phạm, bắt Liên phải học thuộc lòng. Nghe xong những nguyên tắc ấy Liên cũng hơi khó hiểu, nhưng rồi chợt nghĩ “nhập gia phải tùy tục”, với lại suy cho cùng thì những quy tắc ấy cũng không có gì quá đáng với một gia đình nề nếp như nhà chồng chị nên ngoan ngoãn tuân theo.

Cưới nhau được gần hai tháng thì đến Tết Nguyên Đán. Đây là cơ hội để cả nhà chồng thử tài quán xuyến, nội trợ của nàng dâu mới. Liên vốn là cô gái sinh ra ở thôn quê, nên khi làm dâu “thành phố”, chị có nhiều điều bỡ ngỡ, phong tục tập quán thì không khác nhau mấy, nhưng gia quy của mỗi nhà thì lại hoàn toàn khác.

Để mẹ chồng vừa ý, Liên đã phải cẩn thận hỏi mẹ chồng, việc sắm sửa, mua bán những gì chuẩn bị cho Tết ra sao. Nhưng mẹ chồng cô chỉ nói “tùy con, mua gì thấy hợp lí là được, cứ hỏi ý mẹ thì bao giờ tiến bộ”. Được lời như cởi tấm lòng, Liên hăng hái xách giỏ ra chợ tìm mua những thứ mà mọi năm ở nhà với mẹ cô vẫn mua, tức là không thể thiếu mâm ngũ quả với nải chuối xanh, một trái bưởi, vài trái quất, vài trái ớt chín cho đẹp mắt.

Về đến nhà cô cẩn thận xếp mâm ngũ quả ra đĩa rồi bày lên bàn thờ gia tiên, lòng chắc mẩm thế nào cũng được mẹ chồng khen vì tài đi chợ của mình. Ai ngờ, vừa bước vào nhà, mẹ chồng Liên, đã vội vàng bê ngay mâm ngũ quả từ bàn thờ gia tiên xuống, bà hầm hầm nét mặt, không thèm giải thích với con dâu một lời và vội vã ra chợ mua lại đồ khác bày lên, thay cho mâm ngũ quả mà Liên đã mua từ trước.

Sau chuyện đó Liên buồn lắm, nhất là khi mẹ chồng bóng gió, ám chỉ việc con dâu mua chuối về để cả nhà đều “trượt vở chuối” chẳng làm ăn gì được. Nhà chồng Liên cũng không thờ ớt vì sợ “cay như ớt” cả năm nhà cửa không được “êm ấm, Liên đã nhận được bài học đầu tiên cho ngày tết khi mua mâm ngũ quả…”.

Hồi còn ở nhà với bố mẹ, dù sống ở thôn quê nhưng ít khi Liên phải đứng ra lo lắng, quán xuyến chuyện bếp núc trong những ngày Tết, vì mọi việc đã có mẹ và chị dâu cô lo lắng hết. Việc của Liên chỉ là lo lắng mấy bình hoa, đĩa hạt dưa, đĩa kẹo trong nhà.

Về làm dâu nhà người ta, lại ở thành phố, bố mẹ chồng đều là viên chức nhà nước, quan hệ rộng nên năm hết Tết đến họ cũng phải lo chuyện đối ngoại với nhiều mối quan hệ khác nhau. Liên được bố mẹ chồng phân công “đạo diễn” chuyện bếp núc ngày Tết cùng với cô em chồng nổi tiếng đỏng đảnh và lười việc nhà.

Dâu mới phải thể hiện, ít ra là sự chăm chỉ, khéo léo, đảm đang nhưng đường còn chưa thuộc, chuyện sắm Tết chưa biết bắt đầu từ đâu, chồng thì cũng không biết làm thế nào nên Liên tưởng như mọi chuyện rơi vào bế tắc. Tết đến công việc ở cơ quan bận ngập đầu, vậy mà ngày nào mẹ chồng Liên cũng kêu cô về sớm để cùng bà đi chợ sắm đồ.

Có hôm, cơ quan chị Liên có việc đột xuất nên cô phải về muộn, thế là chiều khi về nhà, Liên bị mẹ chồng gọi vào phòng riêng giáo huấn: “Nhà này không có cái kiểu con dâu muốn làm gì thì làm, chị đi làm về muộn có ăn cơm nhà hay không thì phải báo trước. Chị có học mà xử sự như thế sao?!”.

 Liên chỉ biết im lặng lắng nghe, cố kìm cho nước mắt không chảy ra vì tủi thân. Liên chẳng hy vọng có thể chia sẻ được với chồng, vì chồng cô đã nói rõ quan điểm của mình: “Đấy là những quy tắc của gia đình anh, ai cũng phải tuân theo, em là dâu thì phải chấp nhận”. Liên biết bố mẹ chồng cô không phải cố tình làm khó con dâu, nhưng những nguyên tắc nhiều khi cứng nhắc ấy làm Liên cảm thấy áp lực kinh khủng.

Tủi thân nhất là bố mẹ chồng Liên có tư tưởng “con dâu khác máu tanh lòng”. Có những việc trọng đại của gia tộc nhà chồng, con dâu đặc biệt không được tham gia vì họ cho rằng con dâu là con nhà người khác, là người ngoài dòng tộc.

Thế nên, về làm dâu Liên không được nói nhiều, hỏi nhiều mà nên làm nhiều… Ngày mồng một Tết gia đình Trung vốn là trưởng dòng họ Phạm, nên theo quy định phải làm vài mâm cơm mời anh em họ mạc đến ăn, vừa gắn bó vừa để là chúc năm mới thêm tài, thêm lộc.

Buổi tối hôm trước mẹ chồng Liên nhẹ nhàng giảng dạy: “Con à, mẹ yếu rồi nên việc lo cỗ bàn năm nay mẹ giao cả cho con. Con cố gắng làm cho tốt nhé!”. Liên “vâng vâng, dạ dạ” nhưng trong lòng lo lắng lắm. Sáng hôm sau, Liên mang trọng trách nặng nề nên phải dậy từ 4 giờ sáng để chuẩn bị 6 mâm cỗ cúng năm mới.

 Đến bữa mọi người ai nấy đều ngồi vào mâm, nâng ly chúc tụng nhau, chỉ có Liên vẫn phải ngồi trong bếp chờ xem bên ngoài các cô, dì, chú, bác có thiếu gì còn sai bảo, khi mọi người ăn xong, lại dọn dẹp rồi mới được ăn. Suốt mấy ngày tết ngày nào cũng 3, 4 mâm cỗ chỉ mình Liên làm hết, đến bữa thì luôn phải ăn sau cùng…

Thời gian thấm thoát đã trôi qua, một mùa xuân mới đang đến nhà nhà, người người đều vui vẻ chờ đón. Bao nhiêu cái Tết đã qua đi từ ngày đi làm dâu, nhưng bà Liên vẫn vã mồ hôi vì sợ khi nghĩ đến cái Tết của nhiều năm trước.

Khéo léo dung hòa

- Lời khuyên dành cho các cô dâu khi về nhà chồng là nên “thiết lập” được mối quan hệ tốt đẹp với gia đình nhà chồng - nhất là mẹ chồng và các em chồng. Hãy coi cha mẹ chồng như chính cha mẹ đẻ của mình, khéo léo dung hòa mọi thứ bởi các bà mẹ thường yêu thương con cái mình hơn. Nếu bạn cố gắng quan tâm tới mẹ chồng thì một ngày nào đó bạn sẽ nhận lại được sự quan tâm của mẹ chồng.

- Đặc biệt là các cô dâu mới về nhà chồng vào dịp năm hết Tết đến, hãy phải tìm hiểu kỹ về phong tục nhà chồng. Tuyệt đối không được coi nhẹ hay quên nề nếp, nguyên tắc gia đình, các ngày cúng, giỗ. Trong một số gia đình tam tứ đại đồng đường, nàng dâu, đặc biệt là dâu trưởng thì những điều này là vô cùng quan trọng.

- Nếu bạn lỡ lấy phải một ông chồng phải chịu gánh nặng gia tộc, để giảm bớt gánh nặng. Bạn hãy nói chuyện nghiêm túc với chồng mình về bổn phận làm dâu, và nhờ chồng tham gia vào các công việc gia đình cùng. Khi xảy ra vấn đề, hãy tâm sự, nhờ chồng san sẻ hoặc nói giúp với cha mẹ chồng.

- Hãy nhờ các em dâu, em gái trong gia đình nhà chồng hỗ trợ một tay việc nhà. Bạn cũng cần phải phát huy tối đa khả năng quan sát của mình, không chỉ là quan sát cuộc sống nhà chồng mà còn phải quan sát xung quanh, họ hàng, làng xóm…

Linh Hương

Theo tạp chí Sống Khỏe